รวย-โลก

เศรษฐกิจที่เติบโตอย่างรวดเร็วของเวียดนาม นอกจากจะเปลี่ยนประเทศที่ผ่านสงครามมาโชกโชนให้พัฒนาขึ้นอย่างผิดหูผิดตาแล้ว ยังทิ้งร่องรอยให้เห็นอีกด้านของเหรียญ

ความรวยมีราคาที่เวียดนามต้องจ่ายแพงไม่น้อย เหมือนกับรถที่มาด้วยความเร็วสูง แต่กลับต้องแตะเบรกกะทันหัน ความรวยยังทิ้ง “โรคภัย” ไว้ให้เวียดนาม เช่นเดียวกับหลายๆ ประเทศที่การพัฒนาแลกมาด้วยปัญหาสุขภาพที่แก้ไม่จบไม่สิ้น

กรณีของ “ฟามวันดัง” วัย 70 ปี ที่ต้องตัดขาไปข้างหนึ่งจากโรคเบาหวาน สะท้อนปัญหาของประเทศนี้ที่ไม่เบาและไม่หวานหมู

คุณลุงดังและผู้ป่วยวัยหนุ่มสาวจำนวนมากกำลังป่วยด้วยโรคเบาหวาน และรักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาลเหงวียน จิ เฟือง ซึ่งรับคนไข้โรคเบาหวานใหม่วันละ 20 คน

คุณหมอจุงกวงแคง ที่ดูแลแผนกคนไข้โรคเบาหวาน บอกว่า คนไข้เหล่านี้เป็นผู้รับเคราะห์จากความมั่งคั่งที่เพิ่มขึ้น และตอนนี้มีคนไข้ที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานมากขึ้นเรื่อยๆ

แม้การชี้นิ้วหาสาเหตุที่แท้จริงของการที่โรคเบาหวานเพิ่มขึ้นอาจทำได้ไม่ง่าย แต่คุณหมอหลายคนมองว่า สาเหตุของปัญหาที่สำคัญ คือ กระแสตะวันตกและความเป็นเมืองที่ไหลบ่าเข้ามาในเวียดนามซึ่งทำให้มีร้านฟาสต์ฟู้ดจำนวนมาก และเปลี่ยนวิถีชีวิตของผู้คนไปจากเดิม

ในอดีตคนเวียดนามสูญเสียแขนขาจากอาวุธสงครามและกับระเบิด แต่ขณะนี้โรงพยาบาลในเวียดนามต้องรับมือกับการสูญเสียขาจากโรคเบาหวาน ซึ่งอาจเริ่มต้นจากแผลเล็กๆ น้อยๆ และกลายเป็นแผลเรื้อรังจนต้องตัดทิ้ง หมอในโรงพยาบาลนี้และอีก 4 แห่งในโฮจิมินห์ มีภาระต้องเข้าห้องผ่าตัดวันละหลายครั้ง

ปัจจุบันทางการเวียดนามยังไม่มีตัวเลขของผู้ที่ต้องตัดขาทิ้งเนื่องจากโรคเบาหวาน แต่ ดร.ทิ เคว นักวิจัยด้านโรคเบาหวาน ชี้ว่า ปัญหาในเวียดนามรุนแรงและส่งผลต่อระบบสุขภาพของประเทศ เพราะคนไข้ที่ต้องตัดเท้าหรือขาต้องพักฟื้นในโรงพยาบาลนานหลายสัปดาห์ โรคเบาหวานก็เป็นปัญหาใหญ่ของชาวตะวันตกเช่นกัน ทว่าอัตราการป่วยในเวียดนามและประเทศในแถบร้อนมีมากกว่า เพราะผู้คนนิยมสวมรองเท้าแตะไปนอกบ้านและเดินเท้าเปล่าในบ้าน ซึ่งทำให้ได้รับบาดเจ็บได้ง่ายกว่า

อัตราผู้ป่วยโรคเบาหวานในหลายประเทศเพิ่มขึ้น แต่สำหรับเวียดนาม ทั้งที่สงครามสงบแล้วแท้ๆ กลับมีจำนวนผู้ป่วยด้วยโรคร้ายมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นหลอดเลือดหัวใจอุดตัน โรคอ้วน โรคเบาหวาน โดยเฉพาะโรคเบาหวานชนิด 2 ที่เชื่อมโยงกับการกินอาหารและไลฟ์สไตล์

ข้อมูลของทางการเวียดนาม พบว่าจำนวนผู้ป่วยด้วยโรคเบาหวานในประเทศเมื่อปี 2534 มีเพียง 1% ของประชากร แต่ในปีที่แล้วตัวเลขพุ่งอยู่ที่ 6% ยิ่งในโฮจิมินห์คาดว่าผู้ใหญ่ทุกๆ 1 ใน 10 คน เป็นโรคนี้

น่าสังเกตว่า โรคเบาหวานที่เคยจับจองเฉพาะกลุ่มคนรวย กลับกลายเป็นโรคสำหรับทุกคน เพราะผู้คนเปลี่ยนจากการทำไร่ทำนาไปทำงานในโรงงานและสำนักงานมากขึ้น ทำให้ทั้งคนรวยคนจนต่างก็มีสิทธิเป็นเบาหวานเท่าๆ กัน

จำนวนคนป่วยโรคเบาหวานในเวียดนามมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามเศรษฐกิจที่พัฒนาขึ้น เพราะผู้คนรับไลฟ์สไตล์สมัยใหม่และความเป็นคนเมือง เป็นไปได้ที่ปัญหาจะหนักหนาขึ้นภายในไม่กี่ปีนี้ และคนป่วยโรคเบาหวานหลายรายไม่ได้อ้วน

ทั้งนี้ สมาคมโรคเบาหวานระหว่างประเทศ ระบุว่า ในปี 2555 จำนวนผู้ป่วยที่เกี่ยวข้องกับโรคเบาหวานทั่วโลกมีประมาณ 371 ล้านคน และราว 4 ใน 5 คน อยู่ในประเทศยากจนและรายได้ปานกลาง