SMEs กับ AEC

การเปิดเสรีทางการค้าและการลงทุนภายใต้ “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” หรือ AEC (ASEAN Economic Community) มีวัตถุประสงค์หลักในการสร้างความร่วมมือภายในภูมิภาคเพื่อให้เกิดเป็นตลาดและฐานการผลิตเดียวกัน

การรวมตัวกันเป็น AEC เพื่อให้อาเซียนมีความเข้มแข็งในทุกด้าน จึงไม่ใช่เพียงแต่เรื่องเศรษฐกิจอย่างเดียวเท่านั้น แต่เป็นการดำเนินการในทุกเรื่องที่เกี่ยวกับความปลอดภัย ชีวิตความเป็นอยู่ และการกินดีอยู่ดีของประชาชนด้วย

อาเซียนได้กำหนดวันที่จะเป็น “ประชาคมเศรษฐอาเซียน” อย่างเป็นทางการ ในวันที่ 31 ธ.ค. 2558 โดยกำหนดให้ 10 ประเทศในอาเซียนได้เปิดเสรีในขอบเขตที่ครอบคลุมการประกอบธุรกิจเกือบทุกสาขาธุรกิจ ทั้งด้านสินค้า บริการ การลงทุน เงินทุนและแรงงานฝีมือ

ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (AEC) จะเป็นบริบทใหม่สำหรับการทำธุรกิจอุตสาหกรรมของผู้ประกอบการโดยจะแข่งขันที่สูงขึ้นทั้งตลาดในประเทศและต่างประเทศ โดยเฉพาะผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับผู้ประกอบการธุรกิจอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ SMEs ซึ่งถือว่าเป็นผู้ประกอบการส่วนใหญ่กว่า 99% ของผู้ประกอบการทั้งประเทศ มีการจ้างงานสูงกว่า 80% ของการจ้างงานทั้งหมด และมีส่วนสำคัญอย่างมากต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของไทย

ผลกระทบในทางบวก ได้แก่ การขยายตลาด วัตถุดิบราคาถูก โอกาสการลงทุนเพิ่มมากขึ้น แรงงานในสาขาที่ขาดแคลนมีมากขึ้น อำนาจในการต่อรองสูงขึ้น เป็นต้น

ผลกระทบในทางลบ ได้แก่ การแข่งขันที่สูงขึ้น การไหลเข้าของสินค้าคุณภาพต่ำ การย้ายฐานการผลิต อาจเกิดการไหลออกของแรงงานในสาขาที่ขาดแคลน เป็นต้น

การเตรียมพร้อมรับมือเพื่อรับความท้าทายและผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจึงเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง หากผู้ประกอบการ SMEs ของไทยสามารถปรับตัวและสร้างฐานธุรกิจให้เข้มแข็งได้ การเปิดเสรีการค้าและการลงทุน ก็จะเป็นโอกาสสำคัญในการสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันและการขยายตลาดให้กว้างขึ้นด้วย

ทุกวันนี้ ภาครัฐแทบทุกหน่วยงานได้เผยแพร่ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเข้าร่วม AEC ของไทย และผลกระทบต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นกับคนไทยทุกภาคส่วนแล้ว

นอกจากในระดับชาติแล้ว การดำเนินการพัฒนา SMEs ภายใต้ AEC ยังจัดตั้ง “ASEAN SME Working Group” (ASEAN SMEWG) โดยมีการประชุมหารือเป็นประจำทุกปี เพื่อจัดทำและดำเนินโครงการหรือกิจกรรมด้านการพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ในกลุ่มประเทศอาเซียน ซึ่งปัจจุบันมีความคืบหน้าในหลายด้านแล้ว อาทิ

การจัดตั้ง SME Council เป็นเวทีพบปะหารือของภาครัฐและเอกชน เพื่อเป็นช่องทางในการเสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือ รวมทั้งเป็นแหล่งข้อมูลในการกำหนดนโยบายส่งเสริม SMEs อย่างมีประสิทธิภาพ และตรงกับความต้องการของ SMEs ในภูมิภาคได้มากขึ้น

การจัดทำ ASEAN SME White Paper ที่ประชุมล่าสุดได้พิจารณากรอบของ SME White Paper และขอความร่วมมือจากประเทศญี่ปุ่นในการพัฒนา White Paper (ตามกรอบเนื้อหาได้จัดทำ) ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

การจัดทำ ASEAN SME Plan of Action เป็นการกำหนดแผนการดำเนินงานส่งเสริม SMEs ร่วมกันในภูมิภาค แบ่งเป็น 5 ประเด็น คือ การเข้าถึงแหล่งทุน การอำนวยความสะดวกในการประกอบธุรกิจ การพัฒนาเทคโนโลยี การส่งเสริม SMEs และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

การศึกษารูปแบบและแนวทางจัดตั้งกองทุน SME Regional Development Fund เป็นโครงการซึ่งไทยเป็นประเทศหลักในการดำเนินโครงการ โดยศึกษารูปแบบของ SME Fund ในภูมิภาคต่างๆ ของโลก

ทั้งหมดทั้งปวงที่กล่าวนี้ ต้องการย้ำว่า SMEs วันนี้ จะต้องตื่นตัวและเตรียมพร้อมโดยติดตามผลกระทบต่างๆ ที่ (อาจจะ) เกิดขึ้นเพื่อชิงความได้เปรียบไว้ก่อน n