เงินเดือนที่ 13 (จบ)

พฤหัสฯ ที่แล้วได้เล่าถึงเรื่องเงินเดือนเดือนที่ 13 ในสิงคโปร์ วันนี้เรามาดูการจ่ายเงินเดือนเดือนที่ 13 ในอินโดนีเซียกันบ้าง

ที่นี่มีการกำหนดไว้ในกฎหมายแรงงานเกี่ยวกับการจ้างงาน คือ Manpower Law number 13/2003 ที่เรียกว่า Tunjangan Hari Raya หรือ Religious Day Allowance โดยจะจ่ายให้พนักงานในช่วงสัปดาห์แรกของวันสำคัญที่สุดของศาสนานั้นๆ เช่น พนักงานมุสลิมจะได้รับในช่วงหนึ่งสัปดาห์ก่อนวันรอมฎอน สำหรับพนักงานคริสเตียนจะได้รับในหนึ่งสัปดาห์ก่อนเทศกาลคริสต์มาส โดยเจตนาของกฎหมายก็คงต้องการให้พนักงานมีเงินใช้สอยช่วงเทศกาลสำคัญ

ส่วนอีกประเทศหนึ่งที่มีการจ่ายเงินเดือนเดือนที่ 13 ด้วยเงื่อนไขที่คล้ายคลึงกับอินโดนีเซีย คือประเทศฟิลิปปินส์ ซึ่งมีการกำหนดไว้ในกฎหมายแรงงานเกี่ยวกับการจ้างงานที่ชื่อว่า Presidential Decree (P.D.) No. 851 เป็นเงินช่วยเหลือพนักงานในระดับที่ไม่ใช่เป็นพนักงานระดับจัดการ เพื่อให้ได้มีเงินทองมาจับจ่ายใช้สอยในช่วงเทศกาลเฉลิมฉลองวันคริสต์มาส จึงเรียกกันว่าเป็นคริสต์มาสโบนัส

แต่ในทางปฏิบัติแล้ว หลายองค์กรจะแบ่งจ่ายครึ่งหนึ่งในวันก่อนเปิดเรียน และจ่ายที่เหลืออีกก่อนวันที่ 24 ธ.ค. จุดที่น่าสนใจอีกประการหนึ่งของเงินเดือนเดือนที่ 13 คือ หากมียอดเงินต่ำกว่า 3 หมื่นเปโซจะไม่ถูกนำมาคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

หากจะมีคำถามว่าในสองประเทศนี้ “นายจ้างจะไม่จ่ายได้หรือไม่” จึงได้คำตอบที่ชัดเจนว่าไม่สามารถเลี่ยงการจ่ายได้เพราะมีการระบุเอาไว้ในกฎหมายการจ้างงานพร้อมทั้งบทลงโทษแล้วอย่างชัดเจน

ผมขอนำเสนอข้อพึงระวังสำหรับการบริหารค่าจ้างเงินเดือนของบริษัทที่มีเครือข่ายในประเทศทั่วภูมิภาคอาเซียนที่จะต้องมองผลกระทบเกี่ยวกับการจ่ายโบนัสในประเด็นเหล่านี้ คือ

1.กรณีบริษัทประสบปัญหาทางเศรษฐกิจ การที่จะปรับลดโบนัสให้ต่ำกว่า 1 เดือน จะทำไม่ได้ในประเทศที่มีการจ่ายเงินเดือนเดือนที่ 13 ดังนั้น การลดค่าใช้จ่ายด้านค่าจ้างเงินเดือนจึงจะต้องคิดถึงมาตรการอื่นนอกจากการลดโบนัส แต่หากบริษัทในกลุ่มมีทั้งประเทศที่มีเงินเดือนเดือนที่ 13 และประเทศที่ไม่มีเงินเดือนเดือนที่ 13 การปรับลดโบนัสเป็นศูนย์แม้จะทำได้สำหรับประเทศที่ไม่มีเงินเดือนเดือนที่ 13 แต่ต้องมองผลกระทบด้านแรงงานสัมพันธ์ด้วย

2.การจ่ายโบนัสที่ต้องการให้แข่งขันได้ในตลาดของกลุ่มประเทศอาเซียนจะต้องคำนึงเสมอว่า ในตลาดการจ้างงานของประเทศที่มีการจ่ายเงินเดือนเดือนที่ 13 จะไม่นับเงินเดือนเดือนที่ 13 มาไว้ในการกำหนดอัตราการจ่ายโบนัส ดังนั้น การกำหนดอัตราโบนัสให้กลุ่มบริษัทมีความใกล้เคียงกันทั้งภูมิภาค จึงต้องบวก 1 เดือนให้กับประเทศที่ไม่มีเงินเดือนเดือนที่ 13 เพื่อให้มีอัตราการจ่ายที่ใกล้เคียงกัน

3.หากจะต้องจ้างพนักงานที่เป็นชาวต่างชาติ ซึ่งมาจากประเทศที่กำหนดเงินเดือนเดือนที่ 13 เอาไว้ เราจะต้องระลึกเสมอว่าฐานความคิดของคนกลุ่มนี้ จะมองว่าเงินเดือนต่อปีเขาคือ 13 เดือน ไม่ใช่ 12 เดือน เหมือนฐานความคิดของคนไทย

ทั้งหมดคือสิ่งที่ผมขอฝากไว้เป็นข้อคิดที่พึงระวังสำหรับนักบริหารทรัพยากรมนุษย์ชาวไทย ที่ไม่คุ้นกับการได้รับเงินเดือนเดือนที่ 13 ครับ