รัฐซื้อเวลายื้อราคาก๊าซหุงต้ม

โดย...ชนิกา สุขสมจิตร

ในที่สุดกระทรวงพลังงานก็ตัดสินใจเลื่อนแผนการปรับราคาก๊าซหุงต้ม (แอลพีจี) ภาคครัวเรือนออกไปอีก 1 เดือน จากเดิมสิ้นสุดวันที่ 31 พ.ค.นี้ นั่นหมายความว่า ประชาชนยังได้ใช้แอลพีจีราคาเดิมไปจนถึงวันที่ 30 มิ.ย. ทั้งนี้อ้างว่ามาตรการลดผลกระทบที่จะนำมาช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อยยังไม่แล้วเสร็จ ทั้งๆเริ่มตั้งโจทย์มาตั้งแต่เดือนธ.ค. 2555 เนื่องจากยังมีความไม่ชัดเจนเรื่องจำนวนกลุ่มคนที่จะได้รับการช่วยเหลือ เพราะจำนวนที่สำรวจได้มีน้อยกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้มาก ทั้งกลุ่มผู้ที่ใช้ไฟฟ้าไม่เกิน 90 หน่วยต่อเดือน และกลุ่มร้านค้าหาบเร่แผงลอย และครัวเรือนที่ไม่มีไฟฟ้าใช้

จึงมีการตั้งข้อสังเกตว่า ภาครัฐตั้งใจจะเดินหน้านโยบายปรับโครงสร้างราคาแอลพีจีจริงจังแค่ไหน?

แม้ในระยะยาวรัฐบาลประกาศปรับโครงสร้างราคาแอลพีจีทุกประเภทให้สะท้อนต้นทุนที่แท้จริง เพื่อลดภาระกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงในการอุดหนุนราคาและจ่ายชดเชยการนำเข้าซึ่งสูงถึง 1 แสนล้านบาท ในระยะ 5 ปีที่ผ่านมา แต่เนื่องจากเป็นสินค้าเศรษฐกิจเชื่อมโยงกับการเมืองและเกี่ยวข้องกับปากท้องประชาชน ซึ่งจะกระทบกับฐานเสียงและเป็นเป้าโจมตีของฝ่ายค้านได้ การปรับราคาจึงไม่ง่าย

และจนถึงทุกวันนี้ไม่ว่าจะรัฐบาลไหนนับครั่งได้ที่จะมีใครกล้าปรับราคาแอลพีจีภาคครัวเรือน

นับตั้งแต่ต้นปีมา รัฐบาลเลื่อนการปรับราคาแอลพีจีมาแล้ว 3 ครั้ง โดยครั้งที่ 1 เป็นมติของคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) ให้ตรึงราคาแอลพีจีออกไป 3 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.31 มี.ค. ครั้งที่ 2 ใช้มติของคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.). ขยายเวลาการตรึงราคาแอลพีจีออกไปอีก 2 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 เม.ย.31 พ.ค. และล่าสุดครั้งที่ 3 แม้จะยังไม่มีการนำเรื่องขอมติจากที่ประชุมกบง. แต่พงษ์ศักดิ์ รักตพงศ์ไพศาล แม้จะยังไม่มีการนำเรื่องขอมติจากที่ประชุมกบง. แต่รมว.พลังงาน ประกาศชัดเจนแล้วว่า จำเป็นต้องตรึงราคาแอลพีจีอีก 1 เดือน

นอกจากประเด็นจำนวนผู้ได้รับผลกระทบยังไม่ชัดเจนแล้ว รูปแบบการชดเชยให้กับกลุ่มผู้มีรายได้น้อยก็ยังไม่ได้ข้อสรุป แต่มีแนวคิดเบื้องต้นว่าจะดำเนินการคล้ายกับบัตรเซเรเนดของค่ายมือถือ และนำระบบไอทีเข้ามาช่วย โดยกระทรวงพลังงานจะออกบัตรประจำตัวให้กับผู้ที่ได้รับสิทธิ หรือแจ้งเป็นรหัสประจำตัวเมื่อไปซื้อแอลพีจีที่ร้านตัวแทนจำหน่าย ทางร้านจะต้องมีระบบคอมพิวเตอร์บันทึกรหัสจากผู้ซื้อเพื่อนำไปเบิกเงินกับผู้ค้ามาตรา 7 ซึ่งจะนำข้อมูลมาเบิกเงินชดเชยคืนจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงอีกทีหนึ่ง

ในหลักการความตั้งใจที่จะหามาตรการมาช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อยก็เป็นแนวคิดที่ดี แต่ในทางปฏบัติ เพราะฐานข้อมูลจากทั้งการไฟฟ้านครหลวง(กฟน.)และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค(กฟภ.) ที่ระบุว่าจะมีจำนวน 7.6 ล้านครัวเรือน อาจมีมากกว่านั้น ทำให้ยังไม่สามารถประกาศรายชื่อผู้ที่อยู่จะได้รับสิทธิดังกล่าวได้

ขณะเดียวกันผลการสำรวจของสวนดุสิตโพล ในกลุ่มของหาบเร่ แผงลอย และร้านอาหาร ทั่วประเทศ ก็มีจำนวนเพียง 2 แสนราย ยังต่ำกว่า จำนวนที่เคยคาดการณ์ไว้จะมีอยู่ถึง 5 แสนราย เพราะมีผู้ค้าส่วนหนึ่งที่ไม่ยอมให้ข้อมูล ทำให้อาจเกิดการคลาดเคลื่อนของข้อมูลได้ และที่สำคัญการสำรวจข้อมูลยังไม่ได้ลงลึกไปในระดับอำเภอหรือระดับตำบล ในแต่ละจังหวัด

จากปัญหาดังกล่าว กระทรวงพลังงานพบว่า อาจส่งผลให้หากมีการประกาศรายชื่อแผงผู้ค้าอาหาร หาบเร่แผงลอยออกมาแล้ว อาจมีกลุ่มคนหัวหมอไปฟ้องศาลปกครอง ว่า เป็นกลุ่มคนที่รายได้น้อยและสมควรที่จะได้รับสิทธิ์อุดหนุนราคาแอลพีจีดังกล่าว แม้จะไม่ให้ความร่วมมือตอบแบบสอบถาม ก็ต้องได้รับสิทธิ อาจทำให้เกิดความวุ่นวายในภายหลังได้ และทำให้การดำเนินโครงการช่วยเหลือกลุ่มคนที่มีรายได้น้อย ไม่สามารถดำเนินการได้

คาดว่าคงใช้เวลาพอสมควรในการจัดกระบวนการต่างๆ ให้รัดกุมและป้องกันการทุจริต อีกทั้งต้องพิจารณาไปถึงเสถียรภาพของรัฐบาล ตลอดจนปัจจัยทางเศรษฐกิจ ว่าจะมีแรงส่งให้รัฐบาลสามารถเดินหน้านโยบายลดราคาก๊าซหุงต้มนี้ได้มากน้อยแค่ไหนซึ่งเชื่อว่าท้ายสุดรัฐบาลเองคงไม่อยากถูกตราหน้าทำให้คนไทยเดือดร้อนขัดกับนโยบายประชานิยม เพียงแต่ต้องหาเหตุผลอื่น หากเลือกที่จะตรึงราคาแอลพีจีกันต่ออีกรอบ

ส่วนจะแล้วเสร็จตามที่คาดหวังกันหรือไม่ รออีก1 เดือนรู้ผล. และไม่ใช่เฉพาะความพร้อมของกระทรวงพลังงานอย่างเดียว