ทุพพลภาพ

เมื่อปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ กสทช. เพิ่งลงนามในบันทึกข้อตกลงร่วมกับผู้ประกอบกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์ ทั้งกรมประชาสัมพันธ์ ไทยพีบีเอส และทรูวิชั่นส์ ส่งเสริมการบริการเพื่อการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของผู้พิการ ข้อตกลงดังกล่าวมีเป้าหมายในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิผู้พิการและผู้ด้อยโอกาส

พอกางแผนงานการจัดตั้งประชาคมสังคมและวัฒนธรรม (ASCC Blueprint) ออกมาดู ก็พบว่ามีเป้าหมายย่อยๆ ในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิผู้พิการเช่นเดียวกัน แม้จะมีมาตรการโดยตรงเกี่ยวกับผู้พิการไม่มาก แต่ถือเป็นส่วนหนึ่งที่ผลักดันคนกลุ่มนี้มีคุณภาพชีวิตดีขึ้น

ในระดับโลกนั้น เว็บไซต์ DisabledWorld ประมาณการว่า ปัจจุบันทั่วโลกมีผู้พิการอยู่ราว 650 ล้านคน หรือคิดเป็น 10% ของประชากรโลก ขณะที่สำนักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) และธนาคารโลก ตั้งข้อสังเกตหนึ่งได้น่าสนใจว่า 80% ของผู้พิการอาศัยอยู่ในประเทศกำลังพัฒนา และคนที่จนที่สุด 20% ของโลก จะมีสถานะความพิการอย่างใดอย่างหนึ่ง

สองเรื่องดังกล่าวอาจทำให้ตอบได้ยากว่า เพราะประเทศยากจนจึงยังคงมีผู้พิการ หรือเพราะมีผู้พิการอยู่มากจึงยังยากจน แต่ไม่ว่าอะไรจะเป็นสาเหตุให้เกิดอะไรก็แล้วแต่ เราน่าจะตีความเหตุการณ์นี้ได้ว่า หากทำให้ผู้พิการมีคุณภาพชีวิต มีสิทธิและโอกาสในการดำรงชีวิตมากขึ้น ก็น่าจะเป็นหนทางการพัฒนาชาติให้มีฐานะดีขึ้นตามไปด้วย

ข้ามมามองในไทย สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ (พก.) สำรวจจำนวนผู้พิการที่มีบัตรประจำตัวคนพิการ ล่าสุดถึงเดือน ก.พ. 2556 จำแนกตามประเภทความพิการ พบว่า ไทยมีผู้พิการทั้งสิ้น 1,346,791 คน เป็นผู้พิการทางการเคลื่อนไหวมากที่สุด 621,802 คน ตามด้วยทางการได้ยินหรือการสื่อความหมาย 216,186 คน อันดับ 3 คือทางการมองเห็น 150,443 คน

แต่เรื่องน่าสนใจที่สุด ไม่ได้อยู่ตรงนั้นครับ

เรื่องน่าสนใจอยู่ที่ เมื่อจำแนกรายภาคแล้ว ภาคอีสานมีจำนวนผู้พิการมากที่สุดถึง 519,267 คน ตามด้วยภาคเหนือ 309,538 คน ขณะที่กรุงเทพฯ มีผู้พิการอาศัยอยู่น้อยที่สุด เพียง 51,086 คนเท่านั้น ทั้งที่คาดการณ์ว่ากรุงเทพฯ มีประชากรที่มีชื่อในทะเบียนบ้าน รวมประชากรแฝงแล้วราว 10 ล้านคน เป็นพื้นที่ที่มีประชากรมากที่สุดในไทย

ยิ่งตอกย้ำว่า สัดส่วนผู้พิการน่าจะมีความเกี่ยวข้องกับสภาพเศรษฐกิจของพื้นที่นั้นๆ จริง

มองเป็นภาพรวมของอาเซียน แม้จะไม่มีหน่วยงานใดรวบรวมข้อมูลจำนวนผู้พิการจำแนกรายประเทศไว้อย่างชัดเจน แต่ประเทศในอาเซียนส่วนใหญ่ยังคงเป็นประเทศกำลังพัฒนา หากจำนวนผู้พิการเป็นไปตามข้อมูลของธนาคารโลก ว่าส่วนใหญ่อยู่ในประเทศกำลังพัฒนา ก็แปลหยาบๆ ได้ว่าอาเซียนย่อมมีผู้พิการอยู่พอสมควร

อาเซียนจึงควรเร่งแก้ไขปัญหาผู้พิการ ทั้งส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิ ตลอดจนพัฒนาทักษะและเพิ่มโอกาสในอาชีพต่างๆ ให้แก่ผู้พิการ จนสามารถอยู่รอดได้ทั้งในบริบทของสังคมและเศรษฐกิจ

นอกจากเราจะได้สังคมที่ดี เรายังได้ช่วยพัฒนาเศรษฐกิจให้ดีขึ้นไปพร้อมกันด้วยครับ