ปลุกสังคมไทยตื่นตัวทวงสิทธิช่องบริการสาธารณะ

วราภรณ์ เทียนเงิน

กรณีที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (กสท.) ภายใต้คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ประกาศให้ใบอนุญาตทีวีดิจิตอลช่องบริการสาธารณะจำนวน 4 ช่อง จากทั้งหมด 12 ช่อง แก่ช่อง 5 11 และไทยพีบีเอสอีก 2 ช่อง เกิดเสียงคัดค้านจากฝั่งของนักวิชาการ และองค์กรหลายแห่งในสังคม ถึงความถูกต้องในการพิจารณา โดยชี้ว่าไม่เป็นไปตามขั้นตอนและหลักเกณฑ์เบื้องต้นที่เหมาะสม

ช่องบริการสาธารณะมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะมีขึ้นเพื่อให้ประชาชนได้ประโยชน์อย่างเท่าเทียมและทั่วถึง โดยเปิดให้หน่วยงานรัฐและองค์กรที่ไม่แสวงหาผลกำไรเข้ามาขอใบอนุญาตได้ โดย กสท.ต้องมีเกณฑ์คัดเลือกคุณสมบัติที่เหมาะสม (บิวตี้ คอนเทสต์) จึงจะเปิดให้หน่วยงานที่สนใจเข้ามาขออนุญาตได้ แต่ปัจจุบันยังไม่มีการกำหนด บิวตี้ คอนเทสต์

กสท.จำนวน 2 คนคือสุภิญญา กลางณรงค์ กรรมการ กสทช. และกรรมการ กสท. หนึ่งในเสียงข้างน้อยที่งดลงมติให้ใบอนุญาตแก่

และ นายธวัชชัย จิตรภาษ์นันท์ กรรมการ กสทช. และ กรรมการ กสท. ที่งดลงมติในเรื่องนี้ เพราะ ช่อง 5 และช่อง 11 กล่าวว่า ทั้งสองช่องยังไม่มีการปรับเนื้อหาและไม่เคยยื่นขอช่องมาที่ กสท. แต่ กสท.กลับอนุมัติช่องไปให้ทันที ทั้งนี้การมี กสทช.และทีวีดิจิตอล เพราะต้องการปฏิรูปสื่อ โดยเฉพาะสื่อของภาครัฐ ไม่ต้องการให้หน่วยงานรัฐ กระทรวง หรือการเมืองเข้ามาควบคุม หรือใช้เงินภาษีในการโฆษณา หรือประชาสัมพันธ์หน่วยงานที่ไม่มีประโยชน์ต่อประชาชน หรือเข้ามาครอบงำความคิดของประชาชน อีกทั้งทั้งสองช่องดังกล่าวยังไม่ได้ดำเนินการปรับเนื้อหาและผังรายการแต่อย่างใด

“ไม่เห็นด้วยที่ให้ช่อง 5 และ 11 ได้ฟรี และจะคัดค้านเรื่องนี้จนถึงที่สุด หาก กสท.ไม่ยอมเปลี่ยนแนวคิด ก็จะทำจดหมายเปิดผนึกถึงประชาชนว่าจะไม่ร่วมเข้าประชุม หรือลงมติกับ กสท. เรื่องทีวีสาธารณะอีก” สุภิญญา กล่าว

สำหรับการ

นาทีนี้ เสียงคัดค้านส่วนน้อยใน กสท. ที่อาจแพ้ในการลงมติที่ผ่านมา จึงขอเวลาเปิดใจและขอพื้นที่สังคมมาทำความเข้าใจกับช่องบริการสาธารณะว่ามีความสำคัญมากขนาดไหน เพราะสังคมอาจจะยังไม่รับรู้และยังไม่รู้สึกตื่นตัว

น.ส.สุภิญญา กลางณรงค์ กรรมการ กสทช. และกรรมการ กสท. เปิดเผยว่า ช่องบริการสาธารณะมีความสำคัญมากที่สุดต่อประชาชน และสำคัญมากกว่าช่องบริการธุรกิจด้วย เพราะเป็นช่องของประชาชนอย่างแท้จริง จึงอยากต้องการกระตุ้นให้สังคม ประชาชน นักการเมืองฝ่ายค้าน พรรคการเมืองต่างๆ นักวิชาการด้านนิเทศศาสตร์ และนักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์ ออกมาร่วมคัดค้านการให้ใบอนุญาต ทีวี ดิจิตอล ช่องบริการสาธารณะ 12 ช่อง โดยที่ กสท.ยังไม่มีเกณฑ์ บิวตี้ คอนเทสต์

ขณะเดียวกัน จะร่วมระดมความคิดเห็นจากทุกฝ่ายในสังคม เพื่อเสนอแผนการปฏิรูปช่องบริการสาธารณะ 12 ช่อง ให้แก่ กสท. พร้อมสนับสนุนประชาชนและนักวิชาการออกมาร่วมคัดค้านการให้ใบอนุญาต ช่องสาธารณะ แก่ช่อง 5 11 โดยที่ช่องดังกล่าว ไม่ได้ปรับเนื้อหา รายการ เวลาโฆษณา และยังไม่ได้ยื่นขอใบอนุญาต มาที่ กสท. ถือว่า กสท. ทำผิดขั้นตอนและลงมติโดยใช้เสียงโหวตเท่านั้น ซึ่งท้ายที่สุดประชาชนสามารถรวมกลุ่มฟ้องร้องต่อศาลปกครองได้

myh’ouh ให้ใบอนุญาตทีวีสาธารณะแก่ช่อง 5 และ 11 โดยอัตโนมัตินั้น กสท.ให้เหตุผลว่า เป็นช่องของหน่วยงานภาครัฐเดิม จึงให้สิทธิ และสามารถออกอากาศควบคู่ระบบอะนาล็อกได้นานถึง 10 ปี โดยไม่ได้คืนคลื่นอะนาล็อกที่ถือครองอยู่ ซึ่งคาดว่าจะเริ่มออกอากาศแบบคู่ขนาน ในเดือน เม.ย.นี้ แตกต่างจากช่อง ไทยพีบีเอส ที่มีเหตุผลยอมรับได้ว่า ให้ช่อง 2 ช่อง เพราะประกาศคืนคลื่น ยูเอฟเอช มาให้ กสทช. และมีแผนยุติออกอากาศอะนาล็อกใน 3 ปี

สุภิญญา กล่าวว่า สำหรับการให้ใบอนุญาตช่องบริการสาธารณะ ที่เหลืออีก 8 ช่องนั้น กสท. แบ่งตามกฎหมายที่เขียนไว้ทุกตัวอักษร ถือว่าไม่ถูกต้อง เพราะ กสท. ยังไม่ได้กำหนดคำนิยมที่แท้จริงของ ช่องสาธารณะ ที่ต้องให้คนทุกกลุ่ม ทุกพื้นที่ ที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมเข้าถึงได้อย่างทั่วถึง ส่วน 8 ช่อง ก็ต้องมีคำนิยามที่ชัดเจนด้วย และไม่ควรใช้เพียงดุลยพินิจของ กรรมการ กสท. แต่ละคน ที่ไม่มีหลักเกณฑ์

เกณฑ์เบื้องต้นในการให้ใบอนุญาต คือ มีเทคโนโลยี เงินลงทุน และเนื้อหา มีกรรมการจากภายนอกและกรรมการอิสระ เพื่อตรวจสอบและกำกับดูแลเนื้อหารายการ ขณะเดียวกันควรให้ใบอนุญาตมีอายุ (ไลเซนส์) 1 ปีไม่ใช่ 4 ปี เพื่อให้ กสท. พิจารณาว่าช่องดังกล่าวเหมาะสมและควรออกอากาศต่อไปหรือไม่

ไม่ แต่ในครั้งนี้ กสท. ให้ไลเซนส์ 4 ปีถือว่านานเกินไป เพราะเชื่อว่า ช่องสาธารณะที่เหลือทั้งหมดจะต้องมีหน่วยงานรัฐมายื่นขอ และใช้เงินภาษีของประชาชนไปดำเนินการเพื่อประชาสัมพันธ์องค์กร และไม่เกิดประโยชน์กับประชาชน

“หาก กสท. ให้ใบอนุญาตช่อง 5 11 โดยที่สองช่องไม่ได้ปรับผังรายการใหม่ หรือช่องที่เหลือมีแต่ภาครัฐเข้ามาทำทั้งหมด ประวัติศาสตร์คงจาลึก กสท.ชุดนี้ตลอดไป และเราจะสร้างทีวี ดิจิตอล ช่องบริการสาธารณะ ให้ลูกหลานในอนาคตออกมาแบบนี้หรือ” สุภิญญา กล่าวทิ้งท้ายแต่อย่างใด