3จีช่วงเปลี่ยนผ่าน

คณะกรรมการกิจการวิทยุกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ได้นำคลื่นความถี่ 2.1 GHz (2100 MHz) มาจัดสรรโดยวิธีการประมูลเมื่อเดือน ต.ค. 2555 ที่ผ่านมา เพื่อให้เป็นคลื่นความถี่สำหรับโทรศัพท์เคลื่อนที่ในระบบ 3จี ซึ่งเป็นเทคโนโลยีการรับส่งข้อมูลและเสียงผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูงกว่าโทรศัพท์เคลื่อนที่ระบบ 2จี ที่เน้นการสื่อสารด้วยเสียงเป็นหลัก โดยก่อนที่จะมีการจัดสรรคลื่นความถี่ 2.1 GHz ผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่รายหลักในประเทศไทยต่างก็ได้ให้บริการในระบบ 3จี บนคลื่นความถี่เดิมในระบบ 2G เช่น 850 MHz 900 MHz และ 1800 MHz กันอยู่ก่อนแล้ว

ขณะที่ผู้ให้บริการแต่ละรายกำลังเตรียมความพร้อม เพื่อจะเริ่มเปิดให้บริการระบบ 3จี บนคลื่นความถี่ 2.1 GHz ก่อนกลางปี 2556 นั้น ได้เกิดปัญหาเกี่ยวกับคุณภาพการให้บริการ โดยเฉพาะด้านเสียงที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งในช่วงที่ผ่านมา ทำให้ประชาชนผู้ใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ได้รับความเดือดร้อน จนมีการร้องเรียนไปยังคณะ กสทช. ซึ่งทาง กสทช.ได้ส่งเจ้าหน้าที่ออกไปทำการตรวจวัดคุณภาพการให้บริการ โดยเฉพาะในเขต กทม.ทุกพื้นที่และในส่วนภูมิภาคทุกจังหวัด ปรากฏว่าการให้บริการประเภทเสียงบนเครือข่าย 2จี ทุกเครือข่ายมีอัตราการโทรออกสำเร็จอยู่ในระดับใกล้เคียงกัน คือ 97% ถึง 100% อัตราสายหลุด 0% คุณภาพและความแรงของสัญญาณอยู่ที่ 94-97%

เมื่อพิจารณาถึงการให้บริการเครือข่าย 3จี ซึ่งมีผู้ให้บริการเป็นบริษัทเอกชน 3 ราย และรัฐวิสาหกิจ 1 ราย มีอัตราการโทรออกสำเร็จอยู่ระหว่าง 98-100% มีอัตราสายหลุดอยู่ที่ 0.5% ส่วนระดับความแรงและคุณภาพของสัญญาณอยู่ที่ 55-85% ซึ่งความแรงสัญญาของผู้ให้บริการที่เป็นรัฐวิสาหกิจมีอัตราที่ต่ำกว่าของเอกชน อันเนื่องมาจากข้อจำกัดของคลื่นความถี่ที่นำมาให้บริการ 3จี แต่ก็ถือว่ายังไม่เกินกว่ามาตรฐานที่ กสทช.กำหนดไว้

จากผลการตรวจวัดคุณภาพการให้บริการทั้งในเขต กทม.และต่างจังหวัดดังกล่าวมีข้อสังเกตว่า การให้บริการเครือข่าย 2จี ผู้ให้บริการแต่ละรายได้มีการวางเครือข่ายจนครอบคลุมไปทั่วประเทศ ส่งผลให้คุณภาพการให้บริการตลอดจนระดับความแรงของสัญญาณสามารถครอบคลุมพื้นที่การให้บริการในเกณฑ์ดี สำหรับการให้บริการเครือข่าย 3จี พบว่าในช่วงที่ผ่านมา ผู้ให้บริการทุกค่ายต่างประสบปัญหาในการให้บริการอยู่บ้าง แต่ก็ยังไม่ต่ำกว่ามาตรฐานที่ กสทช.กำหนด ซึ่งสาเหตุของปัญหาก็คือผู้ให้บริการทุกรายต่างอยู่ระหว่างการเร่งปรับปรุงเครือข่ายของตนเอง เพื่อนำไปสู่การใช้เทคโนโลยี 3จี บนคลื่นความถี่ 2.1 GHz อย่างต่อเนื่อง อีกทั้งการใช้ระบบ 3จี บนคลื่นความถี่เดิมที่ใช้กับระบบ 2จี อยู่แล้ว ซึ่งมีผู้ใช้บริการเป็นส่วนใหญ่อยู่ในขณะนี้ทำให้เป็นการใช้ระบบ 3จี ที่เบียดเสียดยัดเยียดกันค่อนข้างมาก แม้จะมีการนำเทคโนโลยีสื่อสารโทรคมนาคมมาช่วย ก็ไม่อาจทำให้การรับส่งสัญญาณเสียงหรือข้อมูลเป็นไปอย่างรวดเร็วเหมือนที่คาดหวังได้

การปรับตัวของผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ทุกรายที่ให้บริการในระบบ 3จี จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่อาจต้องให้เวลาอีกสักระยะหนึ่ง เพื่อที่ผู้ให้บริการจะได้มีเวลาในการเตรียมความพร้อมอย่างเต็มที่ในการให้บริการ 3จี บนคลื่นความถี่ 2.1 GHz เนื่องจากสภาพการในตอนนี้อาจกล่าวได้ว่า ผู้ให้บริการเอกชนทุกรายต่างอยู่ในฐานะที่ทัดเทียมกัน ไม่ว่าจะเป็นปริมาณคลื่นความถี่ที่ต่างก็มีอยู่รายละ 15 MHz มีเทคโนโลยีการให้บริการในระดับที่เท่าเทียมกัน คงมีแต่เพียงคุณภาพของการให้บริการเท่านั้นที่ผู้ให้บริการทุกรายต่างต้องแข่งขันกัน เพื่อที่จะเป็นสิ่งที่ชี้ขาดว่าในท้ายที่สุดแล้วผู้ประกอบการรายใดที่จะได้รับความไว้วางใจจากประชาชนผู้ใช้โทรศัพท์มากกว่ากัน