กระทุ้งเอกชน สร้างโอกาสธุรกิจในพม่า

โดย...อัฏฐวรรณ ลวณางกูร

นาทีนี้ต้องยอมรับว่า ถนนทุกสายกำลังมุ่งสู่ “เมียนมาร์” เพื่อนบ้านในอาเซียนที่เพิ่งเปิดประเทศ และเดินหน้าปฏิรูปในด้านต่างๆ อย่างรวดเร็ว

ไทยเองก็ตื่นตัวกับการเปิดประเทศของเมียนมาร์ แต่ดูเหมือนว่าไทยยังไม่ได้ใช้ความใกล้ชิดให้เป็นประโยชน์มากนัก ทั้งๆ ที่สิ่งนี้เป็นแต้มต่อที่ทำให้ธุรกิจไทยได้เปรียบชาติอื่นๆ

พิษณุ สุวรรณะชฎ เอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงย่างกุ้ง กล่าวว่า ขณะนี้คนไทยเดินทางเข้าไปเมียนมาร์มากขึ้น เมื่อดูจากการเยือนของคณะผู้แทนไทย ทั้งภาคราชการและเอกชน ในรอบปีที่แล้ว เพิ่มขึ้น 100% จาก 67 คณะ เป็น 130 คณะ เช่นเดียวกับจำนวนนักท่องเที่ยวไทยที่ขอวีซ่าไปเยือนเมียนมาร์เพิ่มขึ้น สะท้อนความสนอกสนใจของคนไทยที่มีต่อเพื่อนบ้านรายนี้

เป็นเรื่องจำเป็นอย่างมากที่คนไทยต้องเข้าไปสัมผัสและรู้ข้อเท็จจริงอย่างถูกต้อง เพื่อให้เห็นโอกาสและสร้างประโยชน์ร่วมกันอย่างสร้างสรรค์ เพราะยังมีคนไทยจำนวนไม่น้อยที่มีการรับรู้คลาดเคลื่อน มีทัศนคติผิดๆ ทำให้ความสามารถที่จะมองเห็นประโยชน์และโอกาสเบี่ยงเบนไป ผู้ที่ต้องการทำธุรกิจในเมียนมาร์จึงควรไปให้เห็นด้วยตาตัวเอง

“โอกาสทางธุรกิจมีอยู่เต็มไปหมดในแทบทุกกลุ่มธุรกิจ เพราะเมียนมาร์เพิ่งเปิดประเทศ มีอำนาจซื้อมากขึ้น มีความต้องการที่หลากหลาย ประกอบกับไทยมีแต้มต่อในเรื่องภูมิศาสตร์ที่อยู่ติดกัน และทัศนคติของคนเมียนมาร์ที่มีต่อคนไทยในทางบวก เชื่อมั่นต่อสินค้าไทย และมองเป็นแบบอย่างในการพัฒนา เอกชนไทยจึงน่าจะตระหนักในเรื่องนี้ เพื่อสร้างผลประโยชน์ร่วมกัน”

ตอนนี้ทุกประเทศกำลังแย่งกันเข้าไปในเมียนมาร์ และต้องเจออุปสรรคเหมือนกัน เป็นการแข่งขันบนเงื่อนไขเดียวกัน หากเราไม่กล้า แต่เขากล้า เราจะเสียโอกาส ระยะเวลาจากนี้จนถึงปี 2558 ซึ่งเป็นปีที่เมียนมาร์จะจัดเลือกตั้งทั่วไป นับเป็นเวลา 2 ปีทอง เพราะความสัมพันธ์ระหว่างไทยและเมียนมาร์ดีมาก ซึ่งจะสร้างโอกาสทางธุรกิจมากมาย ธุรกิจไทยจึงควรรีบเข้ามาหาที่ยืนก่อน หลังจากเมียนมาร์มีการเลือกตั้งก็อาจมีการปรับเปลี่ยน และอาจมีคู่แข่งที่เราสู้ไม่ไหว

แม้ว่าการเจรจาธุรกิจกับคนเมียนมาร์อาจต้องใช้เวลายาวนาน เปลี่ยนไปมาหลายรอบ แต่หากเจรจายุติแล้ว คนเมียนมาร์เป็นคนพูดคำไหนคำนั้น ดังนั้น นักธุรกิจไทยจึงควรเข้าใจสภาพตลาดและวิถีธุรกิจในเมียนมาร์ต้องอดทน แต่หากตกลงกันได้ก็มั่นใจได้ ตลาดเมียนมาร์มีลักษณะเหมือนกรวยหงาย เข้ายาก แต่อยู่ได้นาน ไม่เหมือนบางประเทศที่เหมือนกรวยคว่ำ เข้าง่าย แต่อยู่ลำบาก

หนึ่งในธุรกิจที่มีโอกาส คือ อาหารไทย เป็นอาหารยอดนิยมของคนเมียนมาร์ และยังมีลู่ทางเติบโตได้อีกมาก โดยในย่างกุ้งมีร้านอาหารไทยหลายแห่ง รวมถึงในเมืองใหญ่ แบ่งเป็น 3 รูปแบบ คือ 1.ร้านอาหารและพ่อครัวเป็นคนไทยแท้ แต่อาจปรับรสให้ไม่เค็มและเผ็ดมาก 2.ร้านอาหารของคนเมียนมาร์ แต่พ่อครัวคนไทยเน้นตลาดแมสรับนักท่องเที่ยว และ 3.ร้านและพ่อครัวชาวเมียนมาร์ ซึ่งเป็นคนไทยใหญ่ที่เรียนรู้การทำอาหารจากคนไทย

ขณะที่อาหารเมียนมาร์รสชาติอร่อย แต่มันจัด และไม่สวยงาม หากสามารถปรุงแต่ง รวมทั้งปรับเรื่องความพิถีพิถันก็จะมีโอกาสเติบโตได้ ในเมียนมาร์ยังไม่มีอาชีพนักออกแบบอาหาร (Food Stylist) ทางสถานทูตจึงพยายามส่งเสริมให้คนไทยมาทำงานด้านนี้

สำหรับเขตเศรษฐกิจแม่สอดและเมียวดีมีศักยภาพ และมีโอกาสมากสุด เป็นเส้นทางที่สั้น สะดวก และคุ้มค่ามากสุด นักธุรกิจต้องการให้พัฒนาถนนเชื่อมกัน ซึ่งไทยก็ให้ความช่วยเหลือในการพัฒนาถนนเส้นเมียวดีกอกะเร็กพะอัน รวมถึงถนนในแถบนั้น เป็นโจทย์ที่ทุกภาคส่วนต้องขบให้แตก จะทำอย่างไรให้เชื่อมโยงโดยเกื้อหนุนกันและกัน

ยกตัวอย่างอุตสาหกรรมสิ่งทอและเสื้อผ้าสำเร็จรูป ซึ่งในปีนี้พม่าได้สิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากร (จีเอสพี) จากยุโรปและสหรัฐอเมริกา ขณะที่ไทยจะถูกตัดสิทธิทุกรายการในปี 2558 ทำให้ผลิตภัณฑ์ “เมด อิน เมียนมาร์” ได้เปรียบ ไทยจึงควรหาวิธีใช้ประโยชน์ โดยไม่ขัดต่อกฎการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งไทยอาจทำเรื่องออกแบบบรรจุภัณฑ์ ลงตรา ส่วนเมียนมาร์ทำเรื่องการผลิต

นอกจากนี้ ธุรกิจที่ไทยเริ่มหมดแต้มต่อก็อาจโยกย้ายเข้าไปในเมียนมาร์ รวมถึงกลุ่มที่ประสบผลกระทบจากปัญหาค่าแรง

สิ่งที่นักธุรกิจต้องตระหนัก คือ เมียนมาร์เพิ่งเปิดประเทศใหม่ หลายๆ อย่างอาจยังไม่ลงตัว นักธุรกิจอาจต้องพบกับอุปสรรคต่างๆ ได้แก่ 1.ข้อมูลที่จำเป็นในการประกอบธุรกิจค่อนข้างจำกัด 2.ผลพวงจากการปฏิรูปทำให้ทุกสิ่งเริ่มแพงขึ้น ส่งผลให้ต้นทุนการดำเนินธุรกิจสูงขึ้นด้วย และ 3.กฎระเบียบต่างๆ อยู่ในระยะเริ่มต้น กฎหมายเดิมที่มีอยู่อาจล้าสมัย ส่วนกฎหมายใหม่ก็ยังไม่ออกมา แต่คาดว่าน่าจะทยอยออกมา เพราะรัฐบาลเมียนมาร์มีนโยบายที่ชัดเจน