หุ้นกู้

ทำให้ฮือฮาไม่ใช่น้อย เมื่อธนาคารกรุงเทพจะออกหุ้นกู้อายุ 100 ปี มาขายให้นักลงทุน 1.5 แสนล้านบาท รับเป็นหุ้นกู้ขนาดมหึมาและลงทุนยาวนาน

หุ้นกู้ (Debenture) คือ ตราสารหนี้ที่บริษัทเอกชนออกมาเพื่อกู้ยืมเงินโดยตรงจากประชาชนมาใช้ขยายกิจการ โดยผู้ออกตราสารหนี้มีฐานะเป็นลูกหนี้ ผู้ซื้อมีฐานะเป็นเจ้าหนี้

หุ้นกู้จะมีรูปแบบซับซ้อนหลากหลายกว่า ตราสารหนี้ภาครัฐ อีกทั้งผู้ออกซึ่งเป็นบริษัทเอกชนยังมีความหลากหลายในเรื่องของขนาดบริษัท ความมั่นคงของฐานะการเงินและการดำเนินธุรกิจ การจะลงทุนในหุ้นกู้จึงมีปัจจัยที่ต้องพิจารณาหลายประการ เช่น Credit หรือความสามารถในการชำระหนี้ของผู้ออก ลักษณะหรือเงื่อนไขเฉพาะของหุ้นกู้ อายุหุ้นกู้ อัตราดอกเบี้ย เป็นต้น

การจำหน่ายหุ้นกู้มักกระทำผ่านธนาคารพาณิชย์ที่มีสาขามากมาย เพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ผู้ลงทุน แต่อาจทำให้ผู้ลงทุนสับสนว่าเป็นเงินฝากประเภทหนึ่ง ในกรณีนี้ธนาคารทำหน้าที่เป็นผู้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับหุ้นกู้ และอำนวยความสะดวกในการขายหุ้นกู้ให้กับผู้ลงทุน

ผลตอบแทนจากหุ้นกู้ทั้งในรูปดอกเบี้ย หรือกำไรที่ได้จากการซื้อขายหุ้นกู้ต้องเสียภาษี 15% แต่ขอคืนได้หากฐานภาษีต่ำ

ความเสี่ยงของการลงทุนในหุ้นกู้ คือ ความน่าเชื่อถือของบริษัทผู้ออก (credit risk) ต้องประเมินว่าผู้ออกมีความสามารถในการชำระดอกเบี้ยและเงินต้นคืนหรือไม่ ซึ่งดูเบื้องต้นได้จากประเภทธุรกิจของผู้ออก ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา แนวโน้มการทำธุรกิจในอนาคต ดูด้วยว่าถ้าเขาได้เงินจากการขอกู้ครั้งนี้ไปจะนำไปทำอะไร กู้ไปนานหรือไม่ จะสามารถจ่ายเงินคืนด้วยวิธีใด เป็นต้น

โดยหลักการแล้วระดับความเสี่ยงของหุ้นกู้จะสัมพันธ์กับระดับผลตอบแทน หุ้นกู้ที่ให้ผลตอบแทนสูงมักจะมีความเสี่ยงสูง ในทางกลับกันหุ้นกู้ที่ให้ผลตอบแทนต่ำมักมีความเสี่ยงต่ำ ผู้ลงทุนจึงควรเลือกลงทุนในหุ้นกู้ที่เหมาะสมกับผลตอบแทนที่คาดหวัง และระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้