ปมร้อน "ซีเกมส์" กับก๊ฬาสุดฮิตในภูมิภาค

โดย...อัฏฐวรรณ ลวณางกูร

ทำท่าว่ากีฬาเชื่อมความสัมพันธ์ของอาเซียน “ซีเกมส์” ครั้งที่ 27 ในปลายปีนี้ จะกลายเป็นเกมแห่งความวุ่นวาย จากปัญหาขัดแย้งเรื่องชนิดกีฬาที่แข่งขันระหว่างเจ้าภาพเมียนมาร์และเพื่อนบ้าน

ก่อนหน้านี้ เมียนมาร์ประกาศถอด 5 ชนิดกีฬาออกจากการแข่งขัน ทั้งเทนนิส เทเบิลเทนนิส (ปิงปอง) แบดมินตัน ยิมนาสติก และฮอกกี้ ซึ่งเป็นกีฬาสากล ขณะที่บรรจุกีฬาพื้นบ้านเข้าไปมากถึง 1617 รายการ โดยอ้างเหตุผลความไม่พร้อมของสนามแข่งและการจัดการ

ร้อนถึงสิงคโปร์ มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และไทย ที่ส่งจดหมายคัดค้าน และสหพันธ์กีฬาซีเกมส์ได้จัดประชุมร่วมกับชาติสมาชิกที่กรุงเนย์ปิดอว์ สรุปจำนวนชนิดกีฬาและประเภทที่จะชิงชัยกันในเดือน ธ.ค.นี้ โดยเจ้าภาพได้ตัด 2 ชนิดกีฬาออกจากการแข่งขัน ได้แก่ เทนนิส และยิมนาสติก ขณะที่อีก 3 ชนิดกีฬาได้รับบรรจุในการแข่งขัน ส่วนกีฬาพื้นบ้านตัดเหลือ 8 ชนิดกีฬา ทำให้ปีนี้ชิงชัยทั้งหมด 33 ชนิดกีฬา ชิง 460 เหรียญทอง

น่าสังเกตว่า กีฬาพื้นบ้านที่ชิงชัยคิดเป็น 40% ของทั้งหมด สะท้อนแนวคิดของชาติสมาชิกบางรายที่ต้องการให้ซีเกมส์เป็นกีฬาพื้นบ้านของชาวอาเซียน ซึ่งเริ่มเห็นชนิดกีฬาแปลกๆ มาตั้งแต่ซีเกมส์ครั้งที่ 22 ที่เวียดนาม ซึ่งมีกีฬาอย่างชัตเติลค็อก หมากรุก เรือประเพณี โววีนัม และเคมโป เข้าชิงเหรียญ

บ้างก็ว่าการบรรจุชนิดกีฬาพื้นบ้านเป็นเทคนิคที่จะปั๊มเหรียญทองให้เจ้าภาพ เพราะกีฬาเหล่านี้เล่นกันอยู่ในท้องถิ่น ไม่ได้แพร่หลายไปยังเพื่อนบ้าน จึงทำให้เกิดความได้เปรียบเสียเปรียบ

ไม่ว่าการเมืองเรื่องกีฬาจะเป็นอย่างไร แต่อีกด้านของเหรียญ นี่เป็นจังหวะดีที่ทำให้เราหันมาสนใจกีฬายอดนิยมของประเทศสมาชิกอาเซียน เริ่มจากไทย ผู้คนเล่นกีฬาหลากหลาย แต่กีฬาที่เป็นเอกลักษณ์หนีไม่พ้น “มวยไทย” ที่โด่งดังทั่วโลก เป็นศิลปะป้องกันตัว ซึ่งตอนนี้ทั้งคนไทยและชาวต่างชาติจำนวนมากนิยมหัดมวยไทย

กัมพูชาเป็นอีกประเทศที่ฮิตกีฬาต่อสู้ลักษณะคล้ายมวยไทย เรียกว่า “ประดัลเสรี” ที่ใช้อวัยวะของร่างกายในการต่อสู้ แข่งขันครั้งละ 5 ยก ยกละ 3 นาที พักยกละ 12 นาที โดยมีการไหว้ครูก่อนชก

ส่วนลาวมีกีฬาพื้นบ้านยอดนิยม นอกเหนือจากเปตอง คือ “ลูกข่าง” ซึ่งเป็นกีฬาสาธิตในการแข่งขันซีเกมส์ครั้งที่ 25 ซึ่งลาวเป็นเจ้าภาพ มีวิธีเล่นเหมือนไทย ผูกเชือกและขว้างลูกข่างให้หมุนกับพื้น หากขว้างลูกข่างไม่หมุนหรือออกนอกวงถือว่าแพ้

มาเลเซีย นอกเหนือจากเซปักตะกร้อ ยังนิยมเล่น “สีลัต” ศิลปะป้องกันตัวของชาวมลายูที่มีกำเนิดมานานนับพันปีแล้ว เป็นการเคลื่อนไหวของร่างกาย มีจังหวะลีลา รวมถึงการตอบโต้

บรูไนเป็นอีกชาติที่นิยมกีฬาคล้ายๆ กันนี้ เรียกว่า “ปันจักสีลัต” กีฬาที่เป็นศิลปะการป้องกันตนเอง เป็นการต่อสู้ด้วยมือเปล่าเท้าเปล่า เน้นลีลาการเคลื่อนไหวที่สวยงาม

ส่วนอินโดนีเซีย นอกจากนิยมเล่นปันจักสีลัตมาช้านาน ปัจจุบันชาวอิเหนาคลั่งไคล้ “เคมโป คาราเต้” ที่มีรากฐานมาจากประเทศญี่ปุ่น ท่าทางการเล่นไม่ค่อยต่างจากคาราเต้ แต่จะผสมผสานระหว่างกีฬาเทควันโด ยูโด และคาราเต้ ออกอาวุธทั้งเตะ ต่อย ทุ่ม บิด ล็อก ตัดสินแพ้ชนะด้วยคะแนน

ฟิลิปปินส์ มีกีฬาหลายประเภทที่สร้างชื่อให้แดนตากาล็อก โดยเฉพาะมวยสากล ซึ่งใครๆ ก็นึกถึง “แมนนี ปาเกียว” ปัจจุบันคนในประเทศนี้นิยมเล่นบาสเกตบอล ซึ่งมีทีมอาชีพ และมีบริษัทต่างๆ สนับสนุนการจัดแข่งขันที่มีผู้ชมมากมาย

เวียดนาม ผู้คนเห่อเล่น “โววีนัม” โดยโวหมายถึงศิลปะป้องกันตัว และวีนัม คือ เวียดนาม เป็นศิลปะป้องกันตัวที่เกิดขึ้นภายใต้แรงกดดันจากการเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส เป็นกีฬาที่ผสมผสานกีฬาหลายชนิด ทั้งเทควันโด มวยไทย มวยจีน วูซู

สิงคโปร์ มีกีฬาสุดฮิตหลากหลาย ทั้งฟุตบอล คริกเกต แบดมินตัน บาสเกตบอล รักบี้ ปิงปอง วอลเลย์บอล รวมถึงกีฬาทางน้ำที่นิยมเล่นกันมาก อย่างดำน้ำ สกีน้ำ เรือคายัก และว่ายน้ำ ซึ่งเป็นกีฬาที่ทำเหรียญติดมือไปไม่น้อย

สุดท้าย เมียนมาร์ ชาติเจ้าภาพซีเกมส์หนนี้ ผู้คนนิยมเล่น “ชินลง” เป็นกีฬาที่เล่นเพื่อความสวยงาม ไม่ใช่กีฬาที่เน้นเอาชนะเพียงอย่างเดียว การเล่นคล้ายตะกร้อ แต่ใช้ลูกบอล เล่นเป็นทีม 6 คน อยู่ในวงกลม ผู้เล่นคนหนึ่งจะอยู่ตรงกลางของวง โชว์ลีลา เทคนิคการเลี้ยงลูกไม่ให้ลูกตกพื้น

กีฬาแต่ละประเภทมีประโยชน์ทั้งสิ้น หากเราเข้าใจจิตวิญญาณของกีฬาที่สอนให้รู้แพ้ รู้ชนะ รู้จักให้อภัย มากกว่าแข่งเอาเป็นเอาตายเพื่อเหรียญรางวัล