ทีวีดิจิตอลโปร่งใส

ความหวังที่คนไทยกว่า 60 ล้านคนจะได้ดูทีวีดิจิตอลในช่วงปลายปีนี้ อาจต้องดับวูบลงชั่วคราว เนื่องจากคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ในส่วนคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (กสท.) ประกาศว่า อาจต้องเลื่อนประมูลทีวีดิจิตอล ช่องบริการธุรกิจ 24 ช่อง ออกไปเป็นไตรมาส 4 หรือปลายปีนี้แทน จากแผนเดิมจะประมูลเดือน ก.ค.และ ส.ค.นี้

สาเหตุสำคัญที่ กสท.ต้องเลื่อน เพราะคณะกรรมการ (บอร์ดใหญ่) กสทช. สั่งการให้ กสท.ทำประกาศเรื่องทีวีดิจิตอล จากเดิมออกเป็นข้อกำหนด เพราะถ้าเป็นข้อกำหนดสำนักงาน กสทช. ได้ แต่การออกประกาศตามขั้นตอนต้องผ่านการประชาพิจารณ์ไม่ต่ำกว่า 3 เดือน จากนั้นต้องนำเข้าสู่บอร์ด กสท.อีกครั้ง และส่งต่อไปยังบอร์ดใหญ่ กสทช. ก่อนจะออกประกาศมา เรียกว่าใช้เวลานานขึ้นกว่าเดิมหลายเดือน

เรื่องใหญ่ที่ต้องทำประชาพิจารณ์มี 2 เรื่อง คือ 1.ร่างประกาศหลักเกณฑ์และวิธีคัดเลือกให้ใช้คลื่นความถี่ในกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ สำหรับการประกอบกิจการทางธุรกิจ 2.ร่างประกาศหลักเกณฑ์รายละเอียดย่อย การประมูลทีวีดิจิตอล ซึ่งทั้งสองเรื่องจะบอกรายละเอียดและวิธีการประมูลที่ชัดเจนมากที่สุด เพื่อให้การประมูลมีหลักเกณฑ์ที่ให้ความเท่าเทียมทุกฝ่าย สามารถตรวจสอบย้อนหลังได้

อย่างไรก็ตาม กสทช. ระบุว่า การประมูลน่าจะเลื่อนออกไปประมาณ 3 เดือน แต่หากดูข้อมูลภายใน จะพบว่า ประกาศทั้งสองเรื่องต้องใช้เวลานานกว่านั้นแน่นอน เพราะประกาศ 1 เรื่อง ต้องทำประชาพิจารณ์ 3 เดือน เมื่อออก 2 ประกาศ เวลาก็เนิ่นนานออกไปอีก จึงมีความเป็นไปได้สูงที่กว่าจะประมูลได้ก็ต้นปีหน้า ไม่ใช่ปลายปีอย่างที่ กสท.ระบุ

และเบื้องลึกอีกเหตุผลสำคัญคือ กสท.กังวลว่าจะเกิดข้อครหาประมูลที่ไม่โปร่งใสและมีเสียงวิจารณ์ตามมามากมาย เหมือนกับการประมูล 3จี บนคลื่นความถี่ 2.1 กิกะเฮิรตซ์ ที่มีผู้ประมูลเพียง 3 ค่ายยักษ์ใหญ่ แบ่งเค้กคลื่นความถี่ได้ลงตัว โดยที่ไม่มีคู่แข่งเพิ่ม และราคาประมูลก็ไม่แตกต่างจากราคาตั้งต้นมากนัก รวมทั้งการกำหนดคุณสมบัติของคนที่เข้าร่วมประมูลก็ไม่ชัดเจน จนถึงวันนี้หลายคนยังไม่หายคลางแคลงใจ

ทำให้ฝั่ง กสท.ที่จะประมูลทีวีดิจิตอลเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์เช่นกัน เห็นตัวอย่างที่เกิดกับการประมูล 3จี แล้วต้องปรับกระบวนทัพใหม่ ไม่อยากให้เกิดประวัติศาสตร์ซ้ำรอยโดนกระแสเล่นงานอีกครั้ง จึงหันมาออกประกาศแทน เพื่อเอาความเห็นของประชาชนเป็นเกราะป้องกัน

พร้อมกับเลือกใช้ระเบียบวิธีการประมูลแบบอีออกชันที่ใกล้เคียงของสำนักนายกรัฐมนตรี ถ้ามีผู้ประมูลเท่ากับจำนวนช่อง คือ 24 ช่อง ก็จะล้มประมูลทันที และจัดประมูลไปใหม่อีกรอบ

โดย กสท.หวังว่าวิธีนี้ทีวีดิจิตอลไทย ช่องบริการธุรกิจ 24 ช่อง จะสามารถประมูลได้อย่างโปร่งใส ขาวสะอาด ทำให้สังคมเชื่อถือว่าเป็นการประมูลที่ถูกต้องและมีการแข่งขันอย่างเป็นธรรมแท้จริง เพื่อนำเงินที่ได้จากการประมูลส่งเข้า กสทช. และส่งกลับคืนไปยังประชาชนในรูปแบบการแจกคูปอง เพื่อกระตุ้นให้ประชาชนไปซื้อกล่องรับสัญญาณ เซต ท็อป บ็อกซ์ หรือเป็นส่วนลดซื้อโทรทัศน์ดิจิตอลแทน เพราะหากเงินที่ได้จากการประมูลจำนวนสูงก็สามารถนำไปใช้เป็นส่วนลดซื้อคูปองในราคาเท่ากล่อง เซต ท็อป บ็อกซ์ ได้

อีกไม่นานเกินรอ คนไทย 60 ล้านคนก็จะได้ดูทีวีดิจิตอลพร้อมกัน แต่จะออกมาได้ดูเร็วหรือช้าต้องขึ้นอยู่กับการทำงาน กสท. และการประมูลจะให้ภาพที่คมชัด ชัดเจน และโปร่งใส เหมือนสัญญาณภาพของทีวีดิจิตอลหรือไม่ คนไทยคงต้องจับตามองอย่างใกล้ชิด