ศึกร้านค้าสะดวกซื้อระอุยักษ์ใหญ่รุมทึ้งไทย-อาเซียน

ร้านค้าสะดวกซื้อ เป็นอีกหนึ่งธุรกิจสำหรับกลุ่มค้าปลีกที่กำลังมาแรง ถึงขนาดที่ค่ายยักษ์ใหญ่ค้าปลีกเซ็นทรัลเข้าไปซื้อหุ้นแฟมิลี่มาร์ท เพื่อปลุกแบรนด์ที่รอวันตายให้คืนชีพ ขณะที่เครือสหพัฒน์ร่วมทุนกับญี่ปุ่น ส่งลอว์สันลงสมรภูมิรบ ศึกร้านสะดวกซื้อจึงคุกรุ่นขึ้นมาอีกครั้ง

ทุกวันนี้ หากพูดถึงร้านสะดวกซื้อ “เซเว่น อีเลฟเว่น” แทบจะกินรวบตลาด และจัดว่ามีแบรนด์ที่แข็งแกร่ง ด้วยการมีสาขาถึง 6,822 สาขา การทำตลาดจึงไม่หมูอย่างที่คิด แต่เหตุผลที่กลุ่มค้าปลีกโดดลงสมรภูมิ เพราะเห็นถึงศักยภาพร้านสะดวกซื้อในไทย โดยมีปัจจัยจากประชากรในเมืองขยายตัว ครอบครัวขนาดเล็กลง ความเร่งรีบ เป็นตัวเร่งให้ร้านค้าสะดวกซื้อขยายตัวเพิ่มขึ้นในอนาคต

เวทิต โชควัฒนา กรรมการ บริษัท สหพัฒนพิบูล ผู้ดำเนินธุรกิจร้านสะดวกซื้อลอว์สัน กล่าวว่า ยักษ์ใหญ่ร้านสะดวกซื้อลอว์สันจากญี่ปุ่น เล็งถึงแนวโน้มธุรกิจร้านสะดวกซื้อในไทยว่า เป็นธุรกิจที่มีศักยภาพเติบโตจากไลฟ์สไตล์ที่เร่งรีบในชีวิตของผู้บริโภค ต้องการร้านค้าตอบสนองด้านความสะดวกและเป็นค้าปลีกขนาดเล็ก เข้าถึงผู้บริโภคในชุมชนได้

ทั้งนี้ เมื่อเทียบดิสเคาต์สโตร์ เป็นค้าปลีกขนาดใหญ่พื้นที่ตั้งแต่ 8,0001.2 หมื่น ตร.ม. การขยายสาขาทำได้จำกัด เพราะต้องใช้พื้นที่ค่อนข้างเยอะ ทำให้การขยายสาขาเป็นไปอย่างล่าช้ากว่า ส่งผลให้ร้านค้าสะดวกซื้อกลายเป็นกลุ่มธุรกิจที่แต่ละค่ายลงมาโฟกัสทำตลาด

แม้ว่าวันนี้ แผนตลาดลอว์สันยังไม่ได้ข้อสรุป แต่บริษัทจะเริ่มทำตลาดจริงจังตั้งแต่เดือน มี.ค.นี้ โดยลอว์สันเป็นร้านค้าสะดวกซื้อเน้นอาหารสำเร็จรูป ซึ่งเป็นคอนเซปต์เดียวกับเซเว่น อีเลฟเว่น เบื้องต้นเตรียมปรับปรุงร้าน 108 ช็อป ที่มีศักยภาพและอยู่ในทำเลที่ดี เปลี่ยนมาเป็นลอว์สัน 200 สาขา จากปัจจุบัน 108 ช็อป มีกว่า 900 สาขา และหยุดขยายสาขามา 2 ปีแล้ว

แหล่งข่าวจากเซ็นทรัล รีเทล เปิดเผยว่า แนวโน้มธุรกิจค้าปลีกรูปแบบร้านสะดวกซื้อเติบโตเพิ่มขึ้นทุกปี โดยในปี 2554 สัดส่วน 18% เพิ่มเป็น 21% ในปี 2555 สวนกระแสกับโมเดิร์นเทรดหดตัวลงจาก 55% เหลือ 52% ขณะที่ซูเปอร์มาร์เก็ตหดตัวลงจาก 26% เป็นเหลือ 25%

สำหรับการก้าวลงสู่ธุรกิจร้านสะดวกซื้อ ส่งผลให้กลุ่มเซ็นทรัลขึ้นมาเป็นอันดับ 3 ในแง่ของจำนวนสาขา โดยมีทั้งหมด 888 สาขา แบ่งเป็น แฟมิลี่มาร์ท 765 สาขา และท็อป เดลี่ 123 สาขา รองจากร้าน 108 ช็อป และเซเว่นเป็นอันดับหนึ่ง ซึ่งการมีแฟมิลี่มาร์ทเข้ามาช่วยเสริมทัพจะทำให้เซ็นทรัลเติบโตอย่างก้าวกระโดด โดยเฉพาะกลุ่มฟู้ดส์รีเทล

ปิยะวัฒน์ ฐิตะสัทธาวรกุล กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซีพี ออลล์ กล่าวว่า การมีคู่แข่งที่แอ็กทีฟเข้ามาทำตลาดเป็นเรื่องดี เพราะการแข่งขันทำให้ธุรกิจร้านสะดวกซื้อเติบโต จากตัวเลขปี 2555 จำนวนสาขา 11 แบรนด์ใหญ่ มีทั้งหมด 1.24 หมื่นสาขา จากปี 2554 มี 1.13 หมื่นสาขา ซึ่งหากเปรียบเทียบศักยภาพ 4 ค่ายแล้ว เซเว่นฯ เป็นผู้นำตลาด มีถึง 6,822 สาขา วีช็อป 1,159 สาขา โลตัสเอกซ์เพรส 1,059 สาขา แฟมิลี่มาร์ท 765 สาขา และร้าน 108 ช็อป 900 สาขา

ภาพรวมการแข่งขันร้านค้าสะดวกซื้อ จะแข่งขันกันด้านการขยายสาขาแทรกไปทุกซอกทุกซอยเพื่อเข้าถึงชุมชน ซึ่งเป็นข้อดีที่โมเดิร์นเทรดหรือห้างไม่สามารถทำได้ รวมถึงแนวโน้มการขยายสาขาไปตลาดต่างจังหวัด โดยอีก 7 ปีข้างหน้า เซเว่น อีเลฟเว่น ขยายสาขาเพิ่มขึ้นครอบคลุมทั้งหมด 691 อำเภอ จากทั้งหมด 928 อำเภอ หรือคิดเป็น 75% และมีลูกค้าเข้ามาซื้อสินค้ากว่า 8 ล้านคนต่อวัน

ทั้งนี้ แผนตลาดของเซเว่นฯ มุ่งเดินหน้าตอกย้ำนโยบายร้านค้าอิ่มสะดวก โดยเพิ่มสัดส่วนอาหารพร้อมทาน 12% ต่อปี จากปัจจุบันมี 7273% เพราะแนวโน้มคนไม่มีเวลาทำอาหารและราคาอาหารข้างทางก็มีราคาใกล้เคียงกับเซเว่นฯ การโฟกัสที่กลุ่มเครื่องดื่มและอาหาร โดยเฉพาะกลุ่มพร้อมทาน เป็นเสมือนหัวใจสำคัญของร้านค้าสะดวกซื้อ

“เซเว่นฯ เป็นร้านสะดวกซื้อที่วางโพซิชันนิงที่แข็งแกร่ง คือ การเป็นร้านอิ่มสะดวก โดยหมัดเด็ดคือการร่วมซัพพลายเออร์พัฒนาสินค้าและต้องวางขายเฉพาะเซเว่นฯ ก่อน นอกจากนี้ยังเพิ่มการทำสินค้าไปรเวตแบรนด์ เพื่อสร้างความแตกต่างจากร้านสะดวกซื้อคู่แข่ง”

เมื่อมองสภาพการแข่งขันในปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคตแล้ว เชื่อว่าการขยายร้านสะดวกซื้อหรือค้าปลีกขนาดเล็ก คงไม่ได้หยุดเพียงแค่ในไทย เพราะนาทีนี้ผู้ประกอบการคงมองข้ามช็อตไปไกลถึงตลาดอาเซียน โดยเฉพาะประเทศเพื่อนบ้าน ลาว พม่า เวียดนาม ที่ยังไม่มีร้านค้าปลีกสมัยใหม่เข้าไปปักธง

ดังนั้น ชิ้นเค้กจึงเป็นก้อนที่ใหญ่ขึ้น เพราะหมายถึงการกินของประชากร 600 ล้านคนเลยทีเดียว ถึงขนาดเซเว่นฯ ประกาศซื้อไลเซนส์เพื่อปักธงบุกพม่า ลาว เวียดนาม ต่อยอดหลังซื้อไลเซนส์บุกจีนสำเร็จ ต่อแต่นี้ศึกร้านสะดวกซื้อคงสู้กันอย่างดุเดือดทั้งในไทยและอาเซียนเป็นแน่