องค์ประชุมคณะกรรมการเรื่องเล็กแต่ปัญหาใหญ่ (ตอนที่1)

ปลายปี 2555 ศูนย์พัฒนาการกำกับดูแลกิจการบริษัทจดทะเบียน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย จัดประชุมชี้แจงบริษัทจดทะเบียนเกี่ยวกับการทบทวนแนวปฏิบัติตามหลักการกำกับดูแลกิจการที่ดีที่แนะนำให้บริษัทจดทะเบียนปฏิบัติมาตั้งแต่ปี 2549 แนวปฏิบัติใหม่ที่ศูนย์ฯ นำมาชี้แจงให้บริษัทจดทะเบียนทราบจะเริ่มใช้ในปี 2556 และจะใช้รายงานการปฏิบัติตามแนวปฏิบัติเหล่านี้ ซึ่งบริษัทจดทะเบียนจะจัดทำในปี 2557 ในการประเมินระดับของการกำกับดูแลกิจการที่ดีผ่านกระบวนการประเมินจากรายงาน และข้อมูลต่างๆ ที่เปิดเผย แนวปฏิบัติใหม่นี้ยังอยู่ภายใต้หลักการ 5 หมวดของ OECD แต่มีแนวปฏิบัติเพิ่มเติมอีกจำนวนไม่น้อย นัยว่าต้องพยายามให้แนวปฏิบัติใหม่เทียบเคียงได้กับ ASEAN CG Scorecard ซึ่งจะใช้วัดระดับการกำกับดูแลกิจการที่ดีผ่านกระบวนการประเมินจากรายงานและข้อมูลที่เปิดเผยของบริษัทจดทะเบียนต่างๆ ในประเทศ ASEAN แม้จะมีแนวปฏิบัติเพิ่มขึ้น อยากเรียนบริษัทจดทะเบียนว่าอย่าเพิ่งกังวลหรือรู้สึกว่าเป็นภาระ เพราะแนวปฏิบัติเหล่านี้เป็นเพียงคำแนะนำให้พึงหรือควรปฏิบัติ ไม่ได้เป็นกฎเกณฑ์บังคับ เพียงแต่บังคับให้รายงานการปฏิบัติตามแนวปฏิบัติเหล่านี้ในรายงานประจำปี นอกจากนี้ใช้หลักการ “ปฏิบัติตามหรืออธิบาย” (Comply of or Explain Basis) กล่าวคือแนวปฏิบัติไหนไม่เหมาะสมกับองค์กรหรือปฏิบัติไม่ได้ก็ให้อธิบาย มิได้มีการลงโทษใดๆ

มีผู้เข้าร่วมรับฟังคำอธิบายจากบริษัทจดทะเบียนหลายท่านได้ตั้งคำถามหลายประเด็นที่น่าสนใจ เจตนาก็เพื่อต้องการทราบวิธีปฏิบัติที่ถูกต้องและชัดเจนของแนวปฏิบัติบางแนวที่เขียนแนะนำไว้ มีแนวปฏิบัติหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับรายการเกี่ยวโยงหรือรายการที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ที่ระบุว่า

“วาระการประชุมคณะกรรมการวาระใดที่มีกรรมการท่านใดก็ตามที่มีความเกี่ยวโยงหรือมีส่วนได้เสีย กรรมการท่านนั้นต้องไม่เข้าร่วมประชุมในวาระนั้น” คำถามจากผู้เข้าร่วมมีว่า “หากกรรมการผู้มีส่วนได้เสียไม่เข้าร่วมประชุม ทำให้องค์ประชุมไม่ครบองค์ตามข้อบังคับของบริษัทฯ ไม่สามารถลงมติ รายการที่เสนอให้ที่ประชุมพิจารณาดังกล่าวก็ไม่สามารถนำไปปฏิบัติได้ จะแก้ปัญหาอย่างไร?”

โดยทั่วไปข้อบังคับของบริษัทมักกำหนดองค์ประชุมไว้ว่า ต้องมีกรรมการเข้าร่วมประชุมไม่ต่ำกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการทั้งคณะ และในการลงมติมักกำหนดให้ใช้เสียงไม่ต่ำกว่ากึ่งหนึ่งของกรรมการที่เข้าร่วมประชุม หากการประชุมในครั้งใดเกิดมีกรรมการเข้าร่วมประชุม 6 ท่านจากทั้งคณะ 11 ท่าน (ตัวเลขสมมติ) ถ้าต้องการออกจากที่ประชุม 1 ท่าน เหลือกรรมการเพียง 5 ท่าน สามารถลงมติในวาระนั้นได้หรือไม่?

ผมเห็นว่าความชัดเจนในเรื่องนี้มีความสำคัญมาก เพราะหากกรณีดังกล่าวถูกตีความว่าครบองค์ลงมติได้แล้วนำไปปฏิบัติ อาจมีปัญหาว่าการนับองค์ประชุมถูกต้องหรือไม่ เพราะเจตนาที่แท้จริงในการออกเสียงลงมติต้องการให้มีกรรมการที่เข้าร่วมประชุมอยู่ในที่ประชุม แต่หากปฏิบัติตามเจตนา ก็ถือว่าเหลือ 5 ท่านไม่ครบองค์ประชุม รายการที่เสนอให้พิจารณาอนุมัติก็ดำเนินต่อไม่ได้ อาจจะต้องจัดให้มีการประชุมใหม่ ซึ่งทำให้การดำเนินรายการล่าช้าออกไป ผมเข้าใจว่าปัญหาข้างต้นเป็นประเด็นเกี่ยวข้องกับข้อกฎหมาย จึงได้สอบถามความเห็นจากนักกฎหมายหลายๆ ท่านและได้รับความเห็นและข้อแนะนำที่น่าจะใช้เป็นแนวทางปฏิบัติให้ถูกต้อง ซึ่งจะเป็นเรื่องอะไรนั้น โปรดติดตามต่อในตอนต่อไป