ปรากฏการณ์ ม.ค.

ปรากฏการณ์มกราคมนักลงทุนในตลาดหุ้นไทยได้คึกคัก “ข้ามปี” เพราะจากปลายเดือน พ.ย.ปีที่แล้ว จนถึงช่วงนี้หุ้นขึ้นไปแล้วประมาณ 170 จุด คิดเป็นผลตอบแทนต่อเดือนประมาณ 9% ถ้าคูณ 12 คิดต่อปีคร่าวๆ ก็ 108%

ถ้าหุ้นขึ้นต่อเนื่องอย่างนี้ไปเรื่อยๆ โดยไม่มี “ช็อก” จากสถานการณ์เศรษฐกิจโลก นักเล่นหุ้นคงได้ “Happy New Year” กันในปีนี้

อย่างไรก็ตาม นักเล่นหุ้นก็ไม่ควร “ฝันหวาน” ว่าหุ้นจะขึ้นอย่างนี้ทุกๆ เดือน เพราะความเคลื่อนไหวของหุ้นค่อนข้างเป็นรูปแบบของ “ฤดูกาล” หรือ Seasonal และมีปรากฏการณ์ที่ทำให้หุ้นขึ้นหรือลงไม่เหมือนกันในแต่ละเดือน และมักจะเป็นเช่นนี้ซ้ำๆ กันแทบทุกปี

ตัวอย่างเช่น หุ้นที่ขึ้นต่อเนื่องในเดือนนี้อาจมีปัจจัยมาจาก January Effect ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ในเดือน ม.ค. ที่ระดับราคาในตลาดหุ้นมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น และมีอัตราผลตอบแทนเป็นบวกในเดือน ม.ค. ซึ่งถ้าดูสถิติโดยเฉลี่ยของตลาดหุ้นต่างๆ แล้วจะเห็นว่าหุ้นมักขึ้นในเดือน ม.ค. หรือปีที่หุ้นขึ้นมีมากกว่าปีที่หุ้นลง

ปรากฏการณ์ January Effect จึงมักมีผลให้ระดับดัชนีเพิ่มขึ้นตอนต้นปี ที่เป็นเช่นนี้เป็นเพราะพฤติกรรมของนักลงทุนที่ต้องการขายหุ้นก่อนหยุดยาว เพราะไม่แน่ใจว่าจะเกิดอะไรขึ้นช่วงตลาดปิดทำการ หรืออาจต้องการปิดบัญชีโดยขายหุ้นที่ขาดทุนเพื่อลดภาษี (ในต่างประเทศ) แล้วค่อยมาซื้อตอนต้นปีใหม่ ซึ่งไม่ว่าจะอธิบายได้หรือไม่ได้อย่างไร January Effect ก็เป็น “ความเชื่อ” อย่างหนึ่งของการเล่นหุ้นโดยเฉพาะในต่างประเทศ

แต่สำหรับหุ้นไทยในระยะ 2-3 ปีมานี้ ปรากฏการณ์ดังกล่าวอาจไม่เด่นชัดหรืออาจ “สวนทาง” นั่นคือ January Effect ในบ้านเราอาจไม่ได้เป็นบวกอย่างที่อื่นๆ ทั้งนี้เพราะบ้านเราจะมีปัจจัยจากการขายทำกำไรของผู้ถือกองทุนรวมหุ้นระยะยาว หรือ LTF (Long Term Equity Fund) ที่จะทำการขายกองทุน LTF ที่ครบกำหนด เพราะเห็นว่าหุ้นขึ้นมามากตั้งแต่ที่เริ่มลงทุน จึงรีบขายตัดกำไรในช่วงนี้ ซึ่งเป็นช่วงที่ราคาหุ้นดีที่สุดในรอบระยะเวลาที่ลงทุน

โดย LTF ที่ครบกำหนดที่ขายได้จะเป็น LTF ที่ซื้อในปี 2552 (หรือปี 2009) หรือก่อนหน้านั้นซึ่งมียอดรวมสูงถึง 5.2 หมื่นล้านบาท และปัจจัยที่อาจเป็นผลให้ LTF “ทุ่มตลาด” ได้คือ “ผลตอบแทน” ที่อาจสูงมากกว่าเท่าตัวหรือบางกองทุนอาจมีมูลค่าเพิ่มเป็น 2-3 เท่าตัว ถ้าลงทุนได้ถูกจังหวะ แต่ถ้ามองโดยรวมผู้ที่ลงทุนใน LTF ถ้าขายในช่วงนี้ “ไม่มีใครขาดทุน” แน่นอน

ดังนั้น January Effect “ฉบับไทยๆ” จึงอาจดึงระดับดัชนีหุ้นไทยไม่ให้พุ่งโลดขึ้นไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อยังมี “ความไม่แน่นอน” ในภาวะเศรษฐกิจโลกทั้งในฝั่งอเมริกาและยุโรปรออยู่

การขายตัดกำไรไปก่อนจึงอาจเป็น “ทางเลือก” สำหรับคนที่ชอบ “ปัจจุบัน” ที่มี “ตัวตน” มากกว่า “อนาคต” ที่เป็นแค่ “ความคาดหวัง”