รัฐปรับเกม ยืดหยุ่นคุมสินค้า

โดย...อรวรรณ จันทร์ธิวัตรกุล

เปิดศักราชสถานการณ์ราคาสินค้าปี 2556 จัดเป็นปีที่ผู้ประกอบการต้องเผชิญกับปัจจัยเสี่ยง ทำให้ต้นทุนผลิตสินค้าสูงขึ้น โดยเฉพาะการปรับขึ้นค่าแรงงาน 300 บาททั่วประเทศ ซึ่งจะมีผลตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.นี้ ยังไม่รวมกับภาวะภัยธรรมชาติที่อาจทำให้ผลผลิตสินค้าเกษตรมีราคาผันผวน

กรมการค้าภายใน ในฐานะหน่วยงานดูแลราคาสินค้า ยังยืนยันที่จะยึดหลักใช้กลไกตลาดในการขับเคลื่อนการทำงาน แต่ก็ยังมีมาตรการทางกฎหมายไว้คอยรองรับกรณีเกิดความปั่นป่วนของราคาสินค้าขึ้นมา

วิบูลย์ลักษณ์ ร่วมรักษ์ อธิบดีกรมการค้าภายใน กล่าวว่า การดูแลราคาสินค้าในปี 2556 กรมจะใช้กลไกตลาดในการขับเคลื่อนการทำงาน ให้การปรับขึ้นราคาสินค้าเกิดความเป็นธรรมกับทุกฝ่ายทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค ซึ่งจะยึดหลัก 3 แนวทาง คือ ราคาสินค้าต้องเป็นธรรม หมายความว่า มีการเปลี่ยนแปลงราคาขึ้นลงสอดคล้องกับต้นทุนการผลิตที่แท้จริง ปริมาณสินค้ามีเพียงพอไม่ขาดแคลน และไม่ให้เกิดการฉวยโอกาสขึ้นราคาสินค้าหรือกักตุนสินค้า

“การทำงานของกรมในปีนี้ จะไม่ใช้แนวทางควบคุมราคาสินค้าเว้นแต่เกิดสถานการณ์พิเศษ เช่น น้ำท่วมเหมือนปลายปี 2554 ก็อาจจะใช้มาตรการขอความร่วมมือตรึงราคามาใช้ หากไม่มีเหตุการณ์เลวร้าย ก็ควรปล่อยให้กลไกตลาดทำงาน” วิบูลย์ลักษณ์ กล่าว

ทั้งนี้ หากวิเคราะห์ลงลึกเป็นรายการสินค้า พบว่ากลุ่มสินค้าที่จำเป็นกับชีวิตประจำวัน เช่น ของใช้ส่วนบุคคล ราคาในปี 2556 จะไม่ขยับเพิ่มขึ้นมาก โดยยังอยู่ในเพดานราคาควบคุม เพราะสินค้ากลุ่มดังกล่าวมีการแข่งขันสมบูรณ์ มีผู้ประกอบการหลายราย ทำให้การปรับขึ้นราคาสินค้าอาจส่งผลกระทบต่อยอดขายในตลาด เว้นแต่สินค้าเหล่านั้นจะมีการนำเข้าวัตถุดิบจากต่างประเทศมาผลิต ก็อาจมีผลทำให้ต้นทุนสูงขึ้น ซึ่งก็สามารถส่งข้อมูลเหล่านี้มาให้กรมพิจารณาได้เช่นกัน

ส่วนสินค้ากลุ่มเกษตร เช่น ผักและผลไม้ ราคาจะขึ้นลงตามฤดูกาล ซึ่งการดูแลในกลุ่มนี้ต้องปล่อยให้ราคาเป็นไปตามกลไกตลาด แต่จะดูแลไม่ให้เกิดการเอารัดเอาเปรียบ หรือค้ากำไรเกินควร พร้อมเชื่อมโยงแหล่งผลิตสินค้าเกษตรกระจายไปให้ผู้บริโภคอย่างทั่วถึง และจะให้มีการปิดป้ายแสดงราคาสินค้าอย่างถูกต้อง รวมทั้งออกราคาแนะนำ

อย่างไรก็ตาม ยอมรับว่าอาจมีผู้ประกอบการสินค้าขอปรับราคาเข้ามาตามต้นทุนสินค้าที่เพิ่มขึ้น ซึ่งหากเป็นการปรับไม่เกินราคาเพดาน การอนุมัติคงไม่ยาก แต่หากปรับเกินราคาเพดานควบคุม กรมก็จะพิจารณาโครงสร้างต้นทุนอย่างละเอียด เช่น สินค้าอาหารสัตว์ ซึ่งไม่ได้ปรับขึ้นตั้งแต่ปี 2551 ก็ต้องพิจารณาอย่างละเอียดรอบคอบ เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมกับทุกฝ่าย พร้อมกับหาแนวทางช่วยเหลือให้กับผู้ประกอบการ ทดแทนต้นทุนที่เพิ่มขึ้นให้มากสุด ก่อนอนุมัติให้ปรับราคา

วิบูลย์ลักษณ์ กล่าวว่า เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมต่อการดูแลราคาสินค้า กรมจะมีการทบทวนบัญชีรายการสินค้าควบคุม 42 รายการในปี 2556 ใหม่ ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ ซึ่งอาจมีการเพิ่มหรือถอดสินค้าออกจากบัญชีควบคุม โดยสินค้าที่อยู่ในบัญชีควบคุมจะสามารถใช้มาตรการกฎหมายในการดูแลกรณีที่เกิดความผันผวนทางด้านราคาหนัก รวมทั้งจะใช้มาตรการออกราคาแนะนำในรายการที่มีปัญหาร่วมด้วยเช่นกัน

พร้อมกันนี้ จะศึกษาโครงสร้างราคาสินค้าเชิงลึก โดยจะศึกษาการผลิตสินค้าตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ เพื่อศึกษาสูตรคำนวณการตั้งราคาใหม่ และนำมาเปรียบเทียบให้ประชาชนได้รับรู้ เช่น ราคาหมูต้นทางลดลง แต่หมูปลายทางเพิ่มขึ้น ถือว่าไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภค

สำหรับมาตรการดูแลค่าครองชีพให้กับผู้บริโภค กรมจะยังใช้โครงการสินค้าธงฟ้าในการช่วยเหลือค่าครองชีพให้ประชาน โดยปี 2556 ได้รับการจัดสรรงบประมาณปกติ 200 ล้านบาท มาใช้จัดงานธงฟ้าทั่วประเทศใน 900 อำเภอ และจะมีการใช้มาตรการกระตุ้นการบริโภคเป็นช่วงๆ หรืออาจจัดเป็นมหกรรมธงฟ้าขนาดใหญ่ เพื่อจำหน่ายสินค้าราคาถูกให้ประชาชน เชื่อว่าจะช่วยลดภาระค่าครองชีพให้ประชาชนได้ระดับหนึ่ง ยังไม่รวมสินค้าที่ขายผ่านร้านถูกใจในปี 2556 ก็จะเป็นอีกช่องทางที่จะช่วยเหลือค่าครองชีพประชาชนอีกทางหนึ่ง

ขณะที่ผลกระทบจากการปรับขึ้นค่าแรงงาน 300 บาททั่วประเทศนั้น ยังไม่ใช่เหตุผลหลักที่ผู้ประกอบการจะขอปรับขึ้นราคาสินค้า เพราะจากคำนวณสัดส่วนต้นทุนสินค้าต่อค่าแรงงานแล้วพบว่าอุตสาหกรรมขนาดใหญ่มีสัดส่วนการใช้แรงงานผลิตเพียง 0.62-9.61% และส่วนใหญ่ก็ไม่ได้รับผลกระทบจากการขึ้นค่าแรงงานครั้งนี้ เพราะได้มีการปรับค่าแรงงานไปแล้วตั้งแต่วันที่ 1 เม.ย. 2555

ส่วนอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดเล็ก มีต้นทุนการผลิตสินค้าเพิ่มขึ้น 2.26.7% เท่านั้น หากมีการบริหารจัดการภายในองค์กรที่ดี ก็น่าจะชดเชยต้นทุนค่าแรงงานที่เพิ่มขึ้นได้