ช็อปปิ้งออนไลน์ ไม่ง่าย...อย่างที่คิด

จากผลสำรวจโซเชียล มีเดีย Wave 6 ของยูเอ็มเกี่ยวกับสังคมออนไลน์ ชี้ให้เห็นว่านักท่องสังคมออนไลน์ของไทยต่างใช้เวลาบนอินเทอร์เน็ตเฉลี่ยนานถึง 11 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ซึ่งใกล้เคียงกับเวลาที่ดูโทรทัศน์ แต่จากจำนวนทั้งหมดนี้มีนักช็อปออนไลน์ชาวไทยซื้อสินค้าต่างๆ อยู่แค่ 33.5% น้อยกว่าสัดส่วนทั่วโลกที่ 41.2% ทำไมการช็อปออนไลน์ในประเทศไทยถึงยังไม่ได้รับความนิยม มีสาเหตุมาจากอะไรบ้าง เราจะมาวิเคราะห์ให้เห็นกัน

เริ่มจากด่านแรกที่มีผลเชิงลบต่อนักช็อปออนไลน์คือโฆษณาตามหน้าเว็บต่างๆ มีจำนวนเยอะเกินไป ส่งผลให้เกิดการเบี่ยงเบนความสนใจ และอาจถูกนำไปยังหน้าเว็บอื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวข้อง ซึ่งในปัจจุบันโฆษณาในโลกออนไลน์มีอยู่หลายประเภท มีทั้งปรากฏให้เห็นนิ่งๆ หรือขยับตามการเลื่อนเมาส์ของเรา บางชนิดเมื่อเลื่อนเมาส์ไปโดนจะขยายใหญ่เป็นภาพเคลื่อนไหวให้เราได้ชมกันบ้าง ก็เป็นวิดีโอนำก่อนที่เราจะได้ดูสิ่งที่เราต้องการ เรียกว่าช่วยกันสับขาหลอกกันอย่างเมามันส์

ดังนั้นหากอยากให้เว็บไซต์เป็นที่ต้องตาต้องใจของนักช็อป ควรต้องมีการออกแบบที่ดี โดยให้สัดส่วน รวมถึงตำแหน่งของเนื้อหาและโฆษณามีความเหมาะสม และลงตัว

ด้านการออกแบบหน้าเว็บก็สำคัญไม่แพ้กัน นักช็อปหลายท่านใช้เวลาอยู่นานกับการพยายามเข้าใจระบบการทำงานของเว็บ เพื่อที่จะสั่งซื้อ ด้วยการวางเมนูที่ซับซ้อนและลึกเกินไปจนนักช็อปสับสน หรือบางคนก็เจอกับหน้าเว็บที่หมดเวลาการใช้งานบ้าง หรือไม่ก็เบื่อกับการตรวจสอบผู้ใช้งานว่าเป็นคนจริงๆ ไม่ใช่โปรแกรมอัตโนมัติ Completely Automated Public Turing Computer and Humans Apart (CAPTCHA) ที่ต้องให้เราพิมพ์ตัวอักษรจากไฟล์ภาพที่อ่านไม่ค่อยออกจนทำให้ต้องยอมแพ้แล้วออกจากเว็บไป*

ยังมีอีกสิ่งหนึ่งที่ควรให้ความสำคัญก็คือ เครื่องมือเสิร์ชเอนจิน ที่มักจะเป็นพระเอกขี่ม้าขาวมาช่วยค้นหาสิ่งที่นักช็อปคาดหวัง แต่ทว่าบ่อยครั้งผลลัพธ์ออกมาไม่เป็นไปตามนั้น อาจเจอเรื่องที่ไม่เกี่ยวข้องบ้าง ก็เนื่องมาจากหลักการทำงานของมันที่จะใช้คีย์เวิร์ดในการดึงเอาผลลัพธ์ที่สอดคล้องกับคำหรือกลุ่มคำนั้นมาแสดงผล ซึ่งเว็บที่ถูกแนะนำมาเป็นอันดับต้นๆ นั้นมักจะถูกคลิกบ่อยกว่าอันดับถัดไป จึงเป็นเหตุผลหลักที่นักวางแผนกลยุทธ์โฆษณาพยายามผลักดันเว็บของตนให้ขึ้นมาติดอันดับแรกๆ ผ่านการทำ SEO (Search Engine Optimization) แต่อย่าลืมว่าต้องพยายามให้เว็บมีเนื้อหาหรือสาระที่ตรงกับความต้องการของนักช็อปด้วย

คราวนี้พอผ่านขั้นตอนการช็อปออนไลน์ก็มาถึงข้อจำกัดด้านการขนส่งกันบ้าง ระบบที่แพร่หลายที่สุดคือการส่งไปรษณีย์ เพราะเป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศและเข้าถึงพื้นที่ต่างๆ ได้มากที่สุด แต่หากต้องส่งวัสดุในระยะทางไกลก็ย่อมใช้เวลามากขึ้น จึงทำให้การซื้อของออนไลน์ไม่ค่อยสะดวก และไม่ทันใจ สู้ซื้อแบบเห็นหน้าเห็นตาแล้วรับสินค้าที่ร้านเลยไม่ได้

อุปสรรคท้ายสุดคือ การเช็กบิลชำระเงิน ที่เห็นมากที่สุดก็คือ การบอกเลขที่บัญชี เพื่อให้นักช็อปโอนเงินเข้าบัญชีผู้ขาย จากนั้นจึงส่งสลิปการโอนเพื่อเป็นหลักฐานยืนยันการสั่งซื้อ ต่างจากเว็บไซต์อื่นๆ ในต่างประเทศที่เป็นมาตรฐานโดยจะใช้การสั่งซื้อผ่านบัตรเครดิตเลย ซึ่งการสร้างความเชื่อมั่นในระบบการจ่ายเงินถือเป็นอีกหนึ่งเรื่องที่ควรให้ความสำคัญ

ที่กล่าวแต่ในแง่ลบ เพียงแค่อยากจะบอกว่าหากอยากให้ธุรกิจอีคอมเมิร์ซของคุณเติบโตอย่างก้าวกระโดดก็ต้องพยายามอุดช่องว่างดังกล่าว ซึ่งในปัจจุบันไม่ใช่ว่าคนไทยจะปฏิเสธการซื้อของออนไลน์ เพราะจากการเก็บสถิติออนไลน์ของ ทรูฮิตส์ ชี้ให้เห็นว่า เว็บช็อปปิ้งออนไลน์ชื่อดังอย่าง Ensogo และ Dealfish มีอัตราการเข้าเว็บเติบโตสูงมากในปีนี้ ซึ่งมีผลมาจากการออกแบบการใช้งานที่เข้าถึงได้ง่าย ไม่ซับซ้อน รวมถึงช่องทางการชำระเงินที่หลากหลาย จึงทำให้ครองใจนักช็อปเป็นอันดับต้นๆ

ข้อมูลที่กล่าวมาทั้งหมด น่าจะเป็นประโยชน์กับนักการตลาดที่จะใช้เป็นแนวทางในการร่วมมือกับนักพัฒนาเว็บไซต์ รวมทั้งนักวางแผนสื่อโฆษณา เพื่อช่วยกันพัฒนาระบบเว็บไซต์ให้แข็งแกร่งและเข้าใจถึงความต้องการของผู้บริโภคอย่างแท้จริงแล้ว ซึ่งจะทำให้โลกแห่งการช็อปปิ้งออนไลน์ง่ายและเป็นธุรกิจที่สร้างความสะดวกให้กับผู้บริโภคชาวไทยอย่างที่ตั้งใจ