งบกระแสเงินสด งบการเงินที่ไม่ควรมองข้าม

งบกระแสเงินสด_งบการเงินที่ไม่ควรมองข้ามเป็นที่ทราบกันดีว่างบการเงินประกอบด้วย งบดุล

โดย...ริต้า ทัพภมาน

งบกระแสเงินสด_งบการเงินที่ไม่ควรมองข้ามเป็นที่ทราบกันดีว่างบการเงินประกอบด้วย งบดุล งบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จ และงบกระแสเงินสด แต่งบกระแสเงินสดมักถูกมองข้าม วันนี้จึงขอนำเสนองบตัวนี้ว่ามีความสำคัญต่อบริษัทอย่างไร

ใกล้สิ้นปีในอีกไม่กี่สัปดาห์ ธุรกิจต่างเตรียมปิดบัญชีและจัดทำงบการเงินเพื่อให้ได้ทราบถึงผลการบริหารกิจการ งบกระแสเงินสดจัดเป็นส่วนหนึ่งของงบการเงินตามมาตรฐานการบัญชี แต่ในบ้านเรากลับมีการโต้แย้งต่อต้านกันว่างบกระแสเงินสดยังไม่น่ามีความจำเป็น โดยเฉพาะในธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม จึงบังคับใช้ในมาตรฐานการบัญชีที่ให้จัดทำงบกระแสเงินสดเฉพาะบริษัทมหาชนจำกัดและบริษัทบางประเภทเท่านั้น

ความจริงแล้วงบกระแสเงินสดมีความสำคัญต่อธุรกิจมาก ทั้งเพื่อประโยชน์ในการบริหารจัดการ การกำกับดูแลกิจการและยังเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับบุคคลภายนอกที่จะใช้วิเคราะห์เพื่อตัดสินใจร่วมลงทุน ให้กู้ยืมหรือร่วมค้าขายด้วย ดังนั้น ผู้บริหารจึงควรจัดทำงบdระแสเงินสด ให้งบการเงินมีความสมบูรณ์ สามารถนำไปใช้เพื่อประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การจัดทำบัญชีนั้นจะใช้เกณฑ์คงค้างในการบันทึกรับรู้กิจกรรมทางธุรกิจที่เกิดขึ้น ฐานะการเงินและผลการดำเนินงานที่ปรากฏในงบการเงินจึงมิได้เป็นรายการเงินสดทั้งหมด แม้ในงบกำไรขาดทุนจะมีกำไร ก็มิได้หมายความว่ากำไรที่ได้มานั้นจะนำไปใช้จ่ายได้ทั้งหมด ด้วยเหตุนี้จะเห็นว่าบริษัทที่มีกำไรเมื่อประกาศจ่ายเงินปันผลก็ต้องไปกู้ยืมเงินมาจ่าย เพราะรายได้ที่บันทึกในบัญชียังมีบางส่วนที่ค้างรับอยู่ อีกทั้งในส่วนที่ได้มาเป็นเงินสดก็ยังมีการนำไปใช้จ่ายหมุนเวียนหรือลงทุนต่อ ดังนั้นถ้าอยากรู้ว่าเงินสดในรอบบัญชีที่ผ่านมา ได้มาและใช้ไปอย่างไรก็จำเป็นต้องอาศัยดูจากงบกระแสเงินสด ซึ่งแสดงให้เห็นถึงแหล่งที่มาและที่ใช้ไปของเงินสดนั้น

โดยทั่วไปงบกระแสเงินสดจะมีรายละเอียดของเงินสดที่ได้มาและใช้ไปในรอบบัญชีการดำเนินงาน ทำให้รู้ว่า เงินสดหมุนเวียนอย่างไรในกิจกรรมหารายได้ และจับจ่ายใช้สอยเพื่อซื้อสินค้าหรือค่าใช้จ่ายต่างๆ รวมทั้งให้รายละเอียดของกระแสเงินสดที่ได้มาหรือใช้ไปในกิจกรรมลงทุนและกิจกรรมจัดหาเงินด้วย จึงทำให้ทราบว่ามีการลงทุนที่ก่อให้เกิดรายได้มากน้อยแค่ไหน และจะเกิดเป็นเงินทุนจมหรือเงินลงทุนที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้หรือไม่ ที่สำคัญยังทำให้ทราบถึงแหล่งเงินทุนที่จัดหามาใช้ในธุรกิจ

ข้อมูลจากงบกระแสเงินสดจะช่วยให้ทราบถึงความเหมาะสมของการบริหารการเงินที่ผ่านมา ทำให้สามารถทบทวนปรับปรุงแก้ไขกลยุทธ์ และกิจกรรมทางการเงินที่เห็นว่าไม่เหมาะสมในเดือนต่อไปได้ทันท่วงที มิให้เกิดปัญหาสภาพคล่องหรือเงินทุนจม และเป็นประโยชน์ในการวางแผนบริหารการเงินระยะยาวด้วย

ในด้านการกำกับดูแลกิจการ งบกระแสเงินสดจะช่วยคณะกรรมการบริษัทในการดูแลการจัดการทางการเงินให้รอบคอบและมีประสิทธิภาพทำให้รู้ว่าผู้บริหารหาเงินและใช้เงินถูกต้องตามครรลองหรือไม่ ยิ่งปัจจุบันสินเชื่อต่างๆ ถูกสถาบันการเงินเข้มงวดหนัก ธุรกิจจึงต้องพยายามใช้เม็ดเงินให้ได้ประโยชน์มากที่สุด การจัดหาเงินมาใช้ ยังต้องพิจารณาถึงความเสี่ยงแล้วก็ควรให้มีต้นทุนที่ต่ำด้วย

เพียงที่กล่าวมานี้ งบกระแสเงินสดก็คงมิใช่เรื่องที่เป็นทางเลือกสำหรับผู้บริหารที่จะไม่ทำอีกต่อไป แม้ขณะนี้มาตรฐานการบัญชีของไทยจะไม่ได้บังคับไว้ แต่การมีไว้ใช้เพื่อการบริหารจัดการและการกำกับดูแลกิจการก็ให้ประโยชน์ต่อธุรกิจมากเกินกว่าจะหลีกเลี่ยงแล้ว m

(เนื้อหาบางส่วนจากหนังสือ “60 เรื่องน่ารู้ เคียงคู่ธุรกิจ”)