จับตาทีวีดิจิตอล พลิกเกมส์อุตสาหกรรมโทรทัศน์

ถึงตอนนี้หลายคนยังคงสับสนกับอุตสาหกรรมโทรทัศน์ในประเทศไทย ซึ่ง 2-3 ปีก่อนหน้านี้ ผู้ชมรู้จักฟรีทีวี 3 5 7 9 11

ไทยพีบีเอสกับทีวีดาวเทียมอีกประมาณ 200 ช่อง มาวันนี้กำลังเกิดทีวีดิจิตอลภาคพื้นดิน มีเคเบิลแบบดิจิตอล โดย บริษัท เคเบิล ไทย โฮลดิ้ง หรือซีทีเอช ผู้คว้าลิขสิทธิ์พรีเมียร์ลีก อังกฤษ 3 ฤดูกาลหน้ามาครอง

อุตสาหกรรมโทรทัศน์กำลังก้าวสู่ยุคดิจิตอลอย่างแท้จริง แบ่งเป็นช่องทางการรับชม 3 แบบ 1.ผ่านดาวเทียม ซึ่งวันนี้เป็นระบบดิจิตอลแล้ว 2.เคเบิลทีวี ที่กำลังก้าวสู่ดิจิตอลและ 3.โทรทัศน์ภาคพื้นดิน ที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) จะเปิดประมูลในปี 2556

ที่ผ่านมา ธุรกิจโทรทัศน์มีมูลค่า 6 หมื่นล้านบาทต่อปีจากเงินโฆษณาของเจ้าของสินค้า จะนำไปสู่การขยายตัวอีก 3-4 เท่า จากรูปแบบทางธุรกิจใหม่ๆ เช่น ซื้อรายการเพื่อรับชมโดยตรง (Pay Per View) ทีวี ออน ดีมานด์ ซึ่งรายได้เหล่านี้จะเป็นรายได้ทางตรงถึงผู้ผลิตรายการ นำไปสู่การพัฒนาคุณภาพรายการที่ดีขึ้น

แน่นอนว่าอาจจะต้องใช้ระยะเวลาหลายปี รูปแบบธุรกิจดังกล่าวจึงจะเกิดขึ้น ซึ่งตามแผนของ กสทช. ทีวีดิจิตอลช่องแรกจะเกิดขึ้นในช่วงต้นปี 2556 เริ่มด้วยโทรทัศน์เพื่อบริการสาธารณะ ซึ่งมีทั้งไทยพีบีเอส ช่อง 5 และช่อง 9 อสมท ร่วมขอใบอนุญาต

ทั้งนี้ กสทช. จะแสดงให้เห็นถึงบริการของทีวีดิจิตอลด้วยการทดลอง ทดสอบออกอากาศกับทีวีช่องเดิม ทั้งช่อง 5 ช่อง 9 ช่อง 11 และไทยพีบีเอส โดยมีระยะเวลา 6 เดือน ก่อนจะเริ่มการประมูลช่องทีวีดิจิตอลสำหรับภาคธุรกิจ ซึ่งกำหนดไว้ 24 ช่อง เบื้องต้นจะเป็นช่องความคมชัดสูง (เอชดี) 4 ช่อง คาดว่าผู้ประกอบการรายใหญ่จะโดดจองใบอนุญาตนี้มากกว่าจำนวนใบอนุญาตที่มี

นอกจากนี้ จะมีช่องเด็ก 5 ช่อง ช่องข่าวและสาระ 5 ช่อง และช่องทั่วไป 10 ช่อง ช่องเหล่านี้ยังมีคำถามจากผู้ประกอบการว่าต้นทุนจะเป็นอย่างไร จะสามารถประกอบการให้มีกำไรได้หรือไม่ ภายใต้เงื่อนไขการประมูลที่ต้องจัดหากล่องรับสัญญาณ (Set Top Box) และขยายโครงข่ายให้ครอบคลุม 95% ของครัวเรือนไทยใน 4 ปี

พ.อ.นที ศุกลรัตน์ ประธาน กสทช. กล่าวว่า สำหรับแผนของ กสทช. จะให้ใบอนุญาตสิ่งอำนวยความสะดวก เสาส่งอาคารต่างๆ และโครงข่ายในเดือน ม.ค. 2556 และจะพิจารณากับผู้ประกอบการรายเดิมก่อน ทั้งช่อง 5 ช่อง 9 และไทยพีบีเอส ซึ่งไทยพีบีเอสถือว่ามีความพร้อม และยืนยันกับ กสทช.ว่าจะขยายเครือข่ายให้ครอบคลุมได้ภายในเวลา 1 ปี 8 เดือน

การขยายโครงข่ายและการกระจายตัวของกล่องรับสัญญาณโทรทัศน์ดิจิตอลให้ครอบคลุมครัวเรือนไทยให้ได้ตามเป้าหมายที่ กสทช. กำหนดไว้ยังเป็นคำถาม ขณะที่ปัจจุบันครัวเรือนไทยมากกว่า 10 ล้านครัวเรือน หรือ 60-70% รับชมรายการโทรทัศน์ผ่านจานดาวเทียม ทำให้ผู้ประกอบการด้านรายการยังลังเลรอดูเงื่อนไขที่ชัดเจนของทีวีดิจิตอลก่อนการลงทุน ขณะที่รายใหญ่บางรายอย่างจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ ประกาศความพร้อมที่จะลุยเต็มตัว

ทั้งนี้ การแข่งขันของอุตสาหกรรมโทรทัศน์จึงอยู่ที่ 3 แพลตฟอร์มหลัก คือ 1.ทีวีดิจิตอล ที่ภาพยังไม่ชัดเจนนัก แต่เป็นแนวโน้มที่ต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอน 2.โทรทัศน์ดาวเทียม ที่กำลังพัฒนาสู่รูปแบบธุรกิจใหม่ คือเพย์ ทีวี ที่มีแกรมมี่และอาร์เอสเป็นหัวหอก และเจ้าของแพลตฟอร์มรายใหญ่กว่า 7 ล้านครัวเรือนอย่างพีเอสไอ ต้องจับมือกับเวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ ผู้ผลิตรายการเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับตัวเอง

สุดท้ายคือแพลตฟอร์มของเคเบิล ที่มีซีทีเอชเป็นแกนหลักที่จะรวบรวมเคเบิลท้องถิ่นกว่า 300 ผู้ประกอบการมาไว้ในเครือข่าย เพื่อก้าวสู่ผู้ประกอบการระดับชาติ โดยทุ่มเงินกว่า 1 หมื่นล้านบาท คว้าลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดฟุตบอลพรีเมียร์ลีกมาเป็นแม่เหล็กสำคัญในการก้าวสู่ผู้นำทางธุรกิจนี้ แต่ท้ายที่สุดคนที่ชี้ขาดในเกมนี้คือผู้บริโภคนั่นเอง