ทำไม ‘AEC’ จึงสำคัญ

โดย...สมภพ มานะรังสรรค์

ปัจจุบัน “AEC” กำลังเป็นกระแสที่ขึ้นสูง และไม่ได้ “สูง” เฉพาะในหมู่สมาชิกอาเซียน (ASEAN) 10 ประเทศ เท่านั้น แต่ดูประหนึ่งว่ากำลังกลายเป็นประเด็นโลก (Global Issue) ไปเรียบร้อยแล้ว

คำถามก็คือ “ทำไม?”

เพราะเท่าที่เป็นอยู่มูลค่าของ GDP ของทั้ง 10 ประเทศสมาชิกของอาเซียนนั้น รวมกันแล้วก็ตกประมาณ 2 ล้านล้าน (Trillion) ดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งคิดเป็นประมาณ 3% ของ GDP รวมทั่วโลกเท่านั้น

พูดง่ายๆ ก็คือ ถ้าหากไม่เอากล้องส่องทางไกลส่องดูก็อาจจะหา “GDP” ของอาเซียนไม่เจอ

เท่าที่เป็นอยู่ GDP ของอาเซียนเล็กกว่า GDP ของจีนมาก โดยในปี 2554 ที่ผ่านมา GDP แดนมังกร มีค่าสูงถึง 7.26 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ

นั่นก็หมายความว่า GDP ของจีน มีมูลค่าสูงกว่าของอาเซียนทั้งกลุ่ม ถึงเกือบ 4 เท่าตัว

ยิ่งถ้าหากเทียบกับสหภาพยุโรป ซึ่งถือว่าเป็นกลุ่มภูมิภาคนิยม (Regional Cooperation) ที่ใหญ่ที่สุดของโลกในด้านของมูลค่า GDP แล้ว ปรากฏว่า GDP อาเซียนคิดเป็นเพียง 1 ใน 8 ของ GDP สหภาพยุโรปเท่านั้น

แม้ GDP ของสหภาพยุโรป จะใหญ่กว่าของอาเซียนถึง 89 เท่าตัว แต่ประชากรรวมของ “EU” ทั้งกลุ่มที่มีถึง 27 ประเทศด้วยกัน กลับมีเพียงประมาณ 540 ล้านคน ซึ่งน้อยกว่าของกลุ่มอาเซียนที่มีประชากร 580 กว่าล้านคน ร่วม 10%

ข้อมูลคร่าวๆ เพียง 2 ตัว คือ ขนาดของ GDP และจำนวนประชากรตามที่ได้กล่าวมาข้างต้น ได้แสดงให้เห็นว่า ขณะที่อาเซียนมีสัดส่วนของมูลค่า GDP เพียง 3% GDP โลกนั้น กลุ่มอาเซียนกลับมีประชากรถึงประมาณ 9% ของประชากรรวมทั่วทั้งโลก

ขณะที่กลุ่ม “EU” ที่มีมูลค่า GDP คิดเป็นสัดส่วนถึง 2627% ของ GDP รวมทั่วโลกนั้น กลับมีประชากรเพียง 8% ของประชากรโลกเท่านั้น

นั่นแสดงให้เห็นว่า ปัจจุบันกลุ่มอาเซียนยังเป็นเศรษฐกิจที่ยังอยู่ในวัยเยาว์มากเมื่อเทียบกับ “EU” ที่แม้ว่าจะ “รวย” แต่ก็ร่วงโรยด้วยความชราภาพมากแล้ว

ดังนั้น หากเลี้ยงดูและ “ฟูมฟัก” ให้ดี กลุ่มอาเซียนก็จะมีโอกาสเจริญวัยเติบใหญ่ในทางเศรษฐกิจได้อีกมาก และอีกอย่างต่อเนื่องยาวนาน

แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น อาเซียนก็จะต้องมีข้าวปลาอาหารที่ดี และเพียงพอต่อการเลี้ยงดูเศรษฐกิจของตนให้เติบโตขึ้นมา

“อาหาร” จานสำคัญจานหนึ่งของกลุ่มอาเซียนมีชื่อว่า ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน หรือ “AEC” (ASEAN Economic Community) ซึ่งได้เริ่มเดินเครื่องทำงาน ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2553 เป็นต้นมา เพราะสมาชิกอาเซียนดั้งเดิมที่เรียกว่า “Core ASEAN Members” จำนวน 6 ประเทศ อันประกอบไปด้วย ประเทศอินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย สิงคโปร์ บรูไน และประเทศไทย ได้เปิดเสรีทางการค้า (Free Trade) กันแล้ว และขยับขยายตัวด้านการเปิดเสรีด้านอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นการลงทุน ภาคบริการ การเงิน และแรงงาน มีฝีมือเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ

ภายในปี 2558 นี้ “AEC” ก็จะเดินเครื่องค่อนข้างเต็มที่ เพราะจะมี “New ASEAN Members” อีก 4 ประเทศ อันประกอบไปด้วย ประเทศเวียดนาม สหภาพเมียนมาร์ ลาว และประเทศกัมพูชา ที่จะ “สมทบ” และเดินอยู่บนเส้นทาง “AEC” ไปด้วยกัน

“AEC” จึงเข้าข่าย “เล็กพริกขี้หนู” และเข้าตาประชาคมโลกมากยิ่งขึ้นดังที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

นอกจากเหตุผลในทางเศรษฐกิจแล้ว อาเซียนยังมีความสำคัญในเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Significance) ในหลายๆ สถานะ ทั้งในเชิงภูมิภาคและระดับประเทศ

ในเชิงภูมิภาคนั้น กลุ่มอาเซียนแห่งอาคเนย์ตั้งอยู่ระหว่างกลางของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงเหนืออันเป็นที่ตั้งของชาติสำคัญๆ เช่น จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และภูมิภาคเอเชียใต้ที่มี อินเดีย ปากีสถาน และอีกหลายประเทศตั้งอยู่

การลำเลียงสินค้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลิตภัณฑ์พลังงานจากตะวันออกกลาง (Middle East) อันเป็นแหล่งอุปทานน้ำมันและก๊าซธรรมชาติที่สำคัญที่สุดของโลก ไปสู่ย่านเอเชียแปซิฟิก อันเป็นแห่งอุปสงค์ (Demand Base) ที่สำคัญที่สุดของผลิตภัณฑ์พลังงานนั้น ก็ต้องผ่านน่านน้ำของเอเชียอาคเนย์ เช่น ผ่านช่องแคบมะละกา และเส้นทางอื่นๆ เพื่อลำเลียงผลิตภัณฑ์พลังงานเหล่านั้นไปยังประเทศที่ต้องบริโภคน้ำมันมาก ไม่ว่าจะเป็นจีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ สหรัฐอเมริกา ฯลฯ

สภาวการณ์ดังกล่าว ทำให้ไม่น่าแปลกใจว่า ทำไมประเทศที่เป็นทั้งอภิมหาอำนาจและมหาอำนาจโลกจึงพยายาม “ต่อสาย” ขยายอิทธิพลไปสู่ “พื้นที่” ของประชาคมอาเซียน (ASEAN Community) อย่างต่อเนื่องและเป็นรูปธรรมดังที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

ส่วนในแง่รายประเทศนั้น บางประเทศของกลุ่มอาเซียนก็มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์เป็นพิเศษ ตัวอย่างเช่น สหภาพเมียนมาร์ (Union of Myanmar) ที่ตั้งอยู่ระหว่างกลางระหว่างสองมหาอำนาจแห่งเอเชีย นั่นก็คือ จีนและอินเดีย

ทำให้ไม่น่าแปลกใจว่า ทำไมปัจจุบันผู้นำเมียนมาร์ จึงรับ “แขก” สำคัญๆ ระดับโลก ชนิด “หัวกระไดไม่แห้ง” กันเลยทีเดียว

ดังเช่นรูปธรรมล่าสุดก็คือ การเดินทางมาเยือนและร่วมประชุม “อาเซียนซัมมิต” ของประธานาธิบดีบารัก โอบามา ทันทีที่ได้รับชัยชนะในการเลือกตั้งในตำแหน่ง “ประมุข” แดนอินทรีในวาระที่สอง