ความท้าทายจัดตั้งนิคมอากาศยานไทย

ในช่วงต้นเดือน ต.ค. 2555 มีข่าวใหญ่ข่าวหนึ่งในแวดวงอุตสาหกรรมอากาศยานของไทยคือ มีคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 251/2555 เรื่องแต่งตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนการจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมอากาศยานและศูนย์ซ่อมอากาศยาน ณ ท่าอากาศยานนครราชสีมา โดยให้นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ รมช.คมนาคม เป็นประธานกรรมการ กรรมการประกอบด้วยตัวแทนหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน โดยมีผู้ว่าการการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย เป็นเลขานุการ มีอำนาจหน้าที่กำหนดนโยบายและยุทธศาสตร์ที่ส่งเสริมและสนับสนุนการจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมอากาศยานและศูนย์ซ่อมอากาศยานของประเทศไทย ณ ท่าอากาศยานนครราชสีมา

ความจริงแล้วแนวคิดในการจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรมอากาศยานติดกับท่าอากาศยานนั้น ไม่ใช่เรื่องใหม่ของประเทศไทยแต่อย่างใด เมื่อปี 2549 ย้ายท่าอากาศยานหลักของไทยจากดอนเมืองไปยังสุวรรณภูมิ ก็เกิดแนวคิดว่าจะพัฒนาอาคารคลังสินค้าทางด้านใต้ของท่าอากาศยานดอนเมืองมาเป็นนิคมอุตสาหกรรมอากาศยาน แต่ไม่นานโครงการก็เงียบหายไป

กรณีตั้งนิคมอุตสาหกรรมอากาศยานภายในท่าอากาศยานนั้น สิงคโปร์และมาเลเซียประสบผลสำเร็จค่อนข้างมาก จนปัจจุบันอุตสาหกรรมอากาศยานของทั้งสองประเทศนำหน้าไทยหลายช่วงตัว กรณีสิงคโปร์เดิมอุตสาหกรรมอากาศยานกระจุกตัวที่นิคมอุตสาห กรรม Loyang ซึ่งตั้งใกล้กับท่าอากาศยานชางงี แต่ในช่วงที่ผ่านมาประสบปัญหาสำคัญคือ พื้นที่ไม่เพียงพอที่จะรองรับกับจำนวนโรงงานที่เพิ่มขึ้นมากได้

เพื่อแก้ไขปัญหาข้างต้น รัฐบาลสิงคโปร์จึงได้ก่อตั้งนิคมอุตสาหกรรมอากาศยานเซเลตาร์ หรือ Seletar Aerospace Park (SAP) ขนาดพื้นที่ประมาณ 2,000 ไร่ ขึ้นที่สนามบินเซเลตาร์ทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ ซึ่งแบ่งเป็น 1,000 ไร่ สำหรับอุตสาหกรรมอากาศยาน และอีก 1,000 ไร่ สำหรับเป็นพื้นที่ท่าอากาศยาน โดยมีความยาวรันเวย์ 1,836 ม. ซึ่งจะยกระดับเพื่อรองรับเครื่องบินขนาดเล็ก นอกจากนี้นิคมอุตสาหกรรมแห่งนี้ยังเป็นฐานที่ตั้งของสถาบันการศึกษา สำหรับนักบินและช่างเทคนิคในด้านอากาศยาน

ปัจจุบันมีหลายบริษัทที่ได้ก่อตั้งกิจการในนิคมอุตสาหกรรมอากาศยานเซเลตาร์ เป็นต้นว่า บริษัท โรลสรอยส์ ได้ลงทุนมากกว่า 1.5 หมื่นล้านบาท ก่อสร้างศูนย์เซเลตาร์แคมปันเนื้อที่ 1.54 แสน ตร.ม. ประกอบด้วย ศูนย์ทดสอบและประกอบเครื่องยนต์ Trent ศูนย์การผลิตใบพัดแบบใบกว้าง ศูนย์การฝึกอบรมในภูมิภาคและศูนย์เทคโนโลยีขั้นสูง ส่วน Eurocopter ได้ก่อตั้งศูนย์ซ่อมบำรุงและวิจัยและพัฒนาด้านเฮลิคอปเตอร์ขนาดพื้นที่ 9,200 ตร.ม. ขณะที่บริษัท Textron ของสหรัฐ ซึ่งมีกิจการในเครือคือ เฮลิคอปเตอร์ยี่ห้อเบลล์และเครื่องบินเซสนา ได้ก่อตั้งสำนักงานและศูนย์ซ่อมอากาศยานขนาด 2.57 หมื่น ตร.ม. นอกจากนี้ยังมีบริษัทอื่นๆ จำนวนมาก เช่น ST Aerospace, Jet Aviation, Hawker Pacific, Fokker Services ฯลฯ ก่อตั้งภายในนิคมอุตสาหกรรมแห่งนี้

สิงคโปร์ยังให้สิทธิและประโยชน์มากมายเพื่อจูงใจการลงทุน โดยยกเลิกการเก็บอากรขาเข้าสินค้าอากาศยานและชิ้นส่วน ล่าสุดเมื่อต้นปี 2552 ยังได้ประกาศมาตรการเพิ่มเติมเกี่ยวกับการลดอัตราภาษีการขายสินค้าและบริการ (GST) เหลืออัตรา 0% สำหรับธุรกิจซ่อมบำรุงเครื่องบินและชิ้นส่วน เพื่อส่งเสริมอุตสาหกรรมนี้เพิ่มมากขึ้น

กรณีของมาเลเซียรัฐบาลได้มอบหมายให้บริษัท Malaysia Airports Holdings ก่อตั้งนิคมอุตสาหกรรมในนาม Malaysia International Aerospace Centre (MIAC) ขึ้นที่ท่าอากาศยาน Sultan Abdul Aziz Shah (SAAS) ย่านซูบัง ซึ่งเป็นท่าอากาศเดิมของกรุงกัวลาลัมเปอร์ก่อนจะย้ายไปตั้งที่ท่าอากาศยานแห่งใหม่ โดยนิคมอุตสาหกรรม MIAC ได้เปิดดำเนินการแล้วเมื่อปี 2548 มีกิจการตั้งภายใน เป็นต้นว่า G.E. Engine Services, Eurocopter Malaysia, Honeywell Aerospace Services ฯลฯ

ล่าสุด มาเลเซียยังมีโครงการนิคมอุตสาหกรรมอากาศยานอีกแห่งคือ Senai Aviation Park ก่อตั้งขึ้นที่สนามบินนานาชาติ Senai International Airport ในรัฐยะโฮร์ ซึ่งติดกับสิงคโปร์ โดยมีข้อได้เปรียบกว่านิคมอุตสาหกรรมอากาศยานเซเลตาร์ของสิงคโปร์คือ ค่าเช่าพื้นที่ถูกกว่า ราคาค่าก่อสร้างอาคารโรงผลิตและซ่อมบำรุงอากาศยาน ค่าสาธารณูปโภคต่ำกว่า ฯลฯ ลดลงมากถึงครึ่งหนึ่ง ยิ่งไปกว่านั้นรัฐบาลมาเลเซียยังให้สิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล 5-10 ปี

สุดท้ายนี้ปัจจัยแห่งความสำเร็จของไทยในอุตสาหกรรมอากาศยานไม่ใช่เพียงแค่เรื่องการก่อสร้างสิ่งที่เป็นรูปธรรมคือ นิคมอุตสาหกรรมอากาศยาน สิ่งที่สำคัญเท่าเทียมกันหรืออาจจะมากกว่าด้วยซ้ำคือ การปรับปรุงกฎระเบียบในด้านต่างๆ เพื่อลดความยุ่งยากในการประกอบธุรกิจ เนื่องจากปัจจุบันการทำธุรกิจในสาขานี้ยุ่งยากมากกว่าประเทศเพื่อนบ้านเป็นอย่างมาก นอกจากนี้ยังต้องไปแก้ไขกฎหมายที่ปัจจุบันยังจำกัดการลงทุนของต่างชาติในอุตสาหกรรมอากาศยานอีกด้วย