ผู้นำกับการบริหารความเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้าม

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ได้พูดไปถึงเรื่องผู้นำกับการรับมือภัยพิบัติ ซึ่งหากจะกล่าวถึงภัยพิบัติ ภัยธรรมชาติต่างๆ หรือเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้คาดคิดมาก่อน สิ่งต่างๆ เหล่านี้ถือเป็นความเสี่ยงนั่นเอง เพราะความเสี่ยงคือเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต และมีผลกระทบต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ขององค์กรทั้งในทางกลยุทธ์ การปฏิบัติงานและการเงิน

ฉะนั้น ผู้บริหาร ผู้นำองค์กร ควรหาแนวทางเพื่อบริหารความเสี่ยงนั้นๆ และเพื่อให้องค์กรสามารถดำเนินต่อไปได้

วันนี้จึงขอพูดถึงแนวทางการบริหารความเสี่ยง เพื่อให้ท่านมีความเข้าใจในเรื่องนี้มากขึ้น

การบริหารความเสี่ยงควรเริ่มต้นจากที่กรรมการและผู้บริหารตลอดจนพนักงานในองค์กรได้ทำความเข้าใจให้ตรงกันต่อคำนิยามของความเสี่ยง เพื่อให้ทุกคนในองค์กรสามารถมองความเสี่ยงในทิศทางเดียวกัน

ความเสี่ยงสามารถแบ่งได้เป็น 3 ประเภทที่สำคัญ ดังนี้ ความเสี่ยงที่เป็นอันตราย (Hazard) เหตุการณ์ในเชิงลบที่หากเกิดขึ้นแล้วอาจเป็นอันตรายหรือสร้างความเสียหายต่อองค์กร เช่น กิจการผลิตสินค้าอาจมีความเสี่ยงจากการขาดแคลนวัตถุดิบ เครื่องจักรเสียหาย คู่แข่งเพิ่มขึ้น การเกิดอุบัติเหตุในโรงงาน เป็นต้น

ความเสี่ยงที่เป็นความไม่แน่นอน (Uncertainty) เหตุการณ์ที่ทำให้ผลที่องค์กรได้รับจากเหตุการณ์จริงไม่เป็นไปตามที่คาดการณ์ไว้ อันเนื่องมาจากสาเหตุต่างๆ เช่น ต้นทุนที่เกิดขึ้นจริงสูงกว่างบประมาณที่กำหนดไว้ เป็นต้น

ความเสี่ยงที่เป็นโอกาส (Opportunity) เหตุการณ์ที่ทำให้องค์กรเสียโอกาสในการแข่งขัน การดำเนินงานและการเพิ่มมูลค่าของผู้ถือหุ้น เช่น การไม่สามารถนำสินค้าใหม่ออกสู่ตลาดในเวลาที่เหมาะสม การไม่ตัดสินใจลงทุนในธุรกิจใหม่ที่อาจช่วยขยายขนาดธุรกิจ เป็นต้น

แนวคิดการบริหารความเสี่ยง การบริหารความเสี่ยงเป็นกลวิธีที่เป็นเหตุเป็นผลที่นำมาใช้ในการบ่งชี้ วิเคราะห์ ประเมิน ติดตาม และสื่อสารความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมหน่วยงานหรือกระบวนการดำเนินงานขององค์กร เพื่อช่วยให้องค์กรลดความสูญเสียให้เหลือน้อยที่สุดและเพิ่มโอกาสให้แก่ธุรกิจมากที่สุด

การบริหารความเสี่ยงขององค์กรโดยรวมเป็นการบริหารความเสี่ยงที่มีโครงสร้างองค์กร กระบวนการ และวัฒนธรรมองค์กร ประกอบเข้าด้วยกัน โดยมีลักษณะสำคัญดังนี้

ผสมผสานและเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจ การบริหารความเสี่ยงควรสอดคล้องกับแผนธุรกิจ วัตถุประสงค์ การตัดสินใจ และสามารถนำไปใช้กับองค์ประกอบอื่นๆ ในการบริหารองค์กร

พิจารณาความเสี่ยงทั้งหมดโดยครอบคลุมความเสี่ยงทั้งองค์กร ไม่ว่าจะเป็นความเสี่ยงเกี่ยวกับกลยุทธ์ การดำเนินงาน การปฏิบัติตามกฎระเบียบ และการเงิน ซึ่งความเสี่ยงเหล่านี้อาจทำให้เกิดความเสียหาย ความไม่แน่นอน และโอกาส รวมถึงการมีผลกระทบต่อวัตถุประสงค์และความต้องการของผู้มีส่วนได้เสีย

มีความคิดแบบมองไปข้างหน้า โดยบ่งชี้ว่าความเสี่ยงอะไรที่อาจจะเกิดขึ้นบ้าง และหากเกิดขึ้นจริงจะมีผลกระทบอย่างไรต่อวัตถุประสงค์ ดังนั้นองค์กรควรเตรียมการบริหารความเสี่ยงนั้นอย่างไร

การได้รับการสนับสนุนและมีส่วนร่วม โดยทุกคนในองค์กรตั้งแต่ระดับกรรมการ ผู้บริหารระดับสูง และพนักงานทุกคนควรมีส่วนร่วมในการบริหารความเสี่ยง

การบริหารความเสี่ยงเป็นองค์ประกอบสำคัญของการกำกับดูแลกิจการ เพื่อช่วยให้องค์กรบรรลุวัตถุประสงค์หรือกลยุทธ์ทางธุรกิจที่กำหนดไว้ ช่วยให้เกิดผลการดำเนินงานที่ดีและปฏิบัติงานตามกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง

ผู้บริหาร ผู้นำองค์กรควรมีความเข้าใจต่อผลลัพธ์ทั้งด้านดีและไม่ดีของแต่ละเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้น และจัดให้มีการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพ เพื่อช่วยเพิ่มโอกาสแห่งความสำเร็จ ลดโอกาสของการล้มเหลว และลดความไม่แน่นอนในผลการดำเนินงานโดยรวม