บุรุษลึกลับเบื้องหลังความสำเร็จของซัมซุง

คำว่า “ซัมซุง” มีความหมายว่า “ดาว 3 ดวง” ในช่วงที่ผ่านมาได้ก้าวขึ้นเป็นผู้นำอันดับ 1 ของโลกในธุรกิจผลิตภัณฑ์ไฮเทคมากถึง 7 รายการ คือ ชิป DRAM, ชิป SRAM, หน่วยความจำแฟลชเมโมรี จอภาพ TFTLCD ชิปที่เป็นไดรเวอร์ของภาพ จอมอนิเตอร์ และโทรทัศน์ สำหรับผลิตภัณฑ์ไฮเทคลำดับที่ 8 ซึ่งเพิ่งก้าวขึ้นมาเป็นอันดับ 1 ของโลก สดๆ ร้อนๆ คือโทรศัพท์มือถือ อนึ่ง แม้ศาลสหรัฐเพิ่งพิพากษาให้ซัมซุงแพ้คดีละเมิดสิทธิบัตรของแอปเปิล นับเป็นส่วนหนึ่งของมาตรการสกัดดาวรุ่ง แต่ศึกระหว่างสองบริษัทยังอีกยาวไกล เนื่องจากซัมซุงก็ฟ้องกลับแอปเปิลในเรื่องนี้เช่นเดียวกัน

ปัจจุบันได้มีการกล่าวยกย่องว่าความสำเร็จของซัมซุงมาจากบุรุษลึกลับที่มีนามว่า ลี กุนฮี ซึ่งรับตำแหน่งประมุขของกลุ่มซัมซุงนับตั้งแต่ปี 2530 เป็นต้นมา ภายหลังบิดาเสียชีวิตลง แม้ว่าเขาเป็นลูกชายคนสุดท้อง โดยมีพี่ชาย 2 คน แต่กลับได้รับความไว้วางใจจากบิดาตั้งแต่ก่อนเสียชีวิตให้เป็นผู้สืบทอดกิจการซัมซุง

ลี กุนฮี จบการศึกษาปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยวาเซดะของญี่ปุ่น นับเป็นการสืบทอดเจตนารมณ์ของบิดา ซึ่งสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยแห่งนี้เช่นเดียวกัน ทำให้เขาพูดภาษาญี่ปุ่นได้คล่อง จากนั้นไปศึกษาต่อระดับปริญญาโท สาขาบริหารธุรกิจ จากมหาวิทยาลัยจอร์จวอชิงตัน ซึ่งตั้งอยู่ที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี.

เขานับเป็นบุคคลที่มีบารมีสูง กล้าตัดสินใจ เป็นนักฟังที่ดี และชอบแสวงหาความรู้ กิจกรรมสำคัญของเขาคือ การอ่านหนังสือ มีรายงานข่าวว่าแต่ละเดือนเขาอ่านหนังสือมากถึง 20 เล่ม นอกจากนี้ เขายังมีผู้ช่วยคนหนึ่งทำงานโดยมีหน้าที่เดียวเท่านั้น คือย่อหนังสือต่างๆ ที่พิมพ์จำหน่ายให้เหลือเพียงแค่กระดาษ A4 เพียงแผ่นเดียว

รูปแบบการบริหารธุรกิจ เขาจะเน้นเสาะหาบุคคลที่มีความรู้ความสามารถมาเป็นผู้บริหาร และไว้ใจมอบอำนาจอย่างมาก ไม่ชอบจู้จี้ในเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ทำให้รูปแบบวัฒนธรรมของซัมซุงมีลักษณะตัดสินใจอย่างกล้าได้กล้าเสีย รวดเร็ว และทันเหตุการณ์ นับว่าแตกต่างจากคู่แข่งสำคัญ โดยเฉพาะกรณีญี่ปุ่นที่เน้นทำงานอย่างเป็นระบบมากกว่า ทำให้การบริหารจัดการมีขั้นตอนประชุมหารือค่อนข้างมาก การตัดสินใจช้ากว่ามาก

ขณะเดียวกัน ลี กุนฮี มีบุคลิกค่อนข้างแปลก คือ เป็นคนลึกลับ แทบจะไม่เดินทางมาทำงานยังสำนักงานใหญ่ แต่จะชอบทำงานที่บ้าน โดยเฉพาะชอบทำงานเวลากลางคืน เป็นคนเก็บตัว ไม่ค่อยพูด เกลียดการเข้าสังคม นานๆ ครั้งถึงจะให้สัมภาษณ์แก่สื่อมวลชน สำหรับงานดิเรก ชอบชมภาพยนตร์มาก สำหรับเวลาว่างจะดูภาพยนตร์ที่บ้าน ฟังเพลงคลาสสิก นอกจากนี้ ยังชื่นชอบที่จะรื้อสิ่งอุปกรณ์ไฮเทคต่างๆ เช่น รถยนต์ เครื่องเสียง โทรศัพท์มือถือ ฯลฯ ออกมาแล้วประกอบเข้าตามเดิม

ความจริงแล้วการก้าวขึ้นสู่อันดับ 1 ของโทรศัพท์มือถือซัมซุง เริ่มต้นจากความล้มเหลวด้วยซ้ำ โดยเมื่อปี 2538 ลี กุนฮี ได้จัดพิธีฉลองความสำเร็จของซัมซุง และได้แจกโทรศัพท์มือถือเป็นของกำนัลให้แก่บรรดาเพื่อนฝูงและบรรดาพนักงานคนสำคัญที่มาร่วมงาน แต่เพียงไม่กี่วันภายหลังจากนั้น เขาได้รับเสียงบ่นจากบุคคลที่ได้รับแจกโทรศัพท์มือถือว่าเป็นสินค้าคุณภาพไม่ดี มีจุดบกพร่องมากมาย สร้างความอับอายขายหน้าแก่เขาเป็นอย่างมาก

เนื่องจากโทรศัพท์มือถือได้ผลิตขึ้นที่โรงงานของซัมซุงที่เมือง Gumi ดังนั้น ลี กุนฮี ได้สั่งการให้นำบรรดาสินค้าคงคลังทั้งหมดภายในโรงงานแห่งนั้น ไม่เฉพาะโทรศัพท์มือถือเท่านั้น แต่รวมถึงโทรศัพท์แบบไร้สายและเครื่องแฟกซ์จำนวนมากถึง 1.5 แสนเครื่อง มูลค่าสูงถึง 50 ล้านเหรียญสหรัฐ มากองรวมกันไว้ที่สนามหญ้า พร้อมกับติดป้ายประกาศเอาไว้เป็นข้อความว่า “นับแต่นี้ต่อไปซัมซุงจะผลิตเฉพาะสินค้ามีคุณภาพสูงเท่านั้น”

จากนั้นบรรดาผู้บริหารและพนักงานทั่วไปอีก 2,000 คน ยืนเป็นสักขีพยาน โดยให้บรรดาพนักงานใช้ค้อนทุบทำลายสินค้าคงคลังดังกล่าว แล้วโยนเข้าไปในกองไฟ พร้อมกับบันทึกภาพเหตุการณ์ครั้งนั้นเอาไว้เพื่อเป็นภาพประวัติศาสตร์ของบริษัท

จากบุคลิกกล้าคิดกล้าทำ ตัดสินใจรวดเร็ว แม้โอกาสเอาชนะคู่แข่งดูเหมือนมีน้อยมาก แต่เพียงไม่กี่ปีหลังจากนั้นมีการกล่าวชมเชยว่าซัมซุงตัดสินใจถูกต้อง ได้พัฒนานวัตกรรมใหม่หมด จากเดิมมีภาพลักษณ์ว่าเป็นสินค้าคุณภาพต่ำกว่าสินค้าญี่ปุ่น ได้เปลี่ยนใหม่เป็นคุณภาพทัดเทียมกัน หรืออาจจะเหนือกว่าญี่ปุ่นด้วยซ้ำ โดยเมื่อเร็วๆ นี้ หนังสือพิมพ์อาซาฮีชิมบุนของญี่ปุ่น ได้รายงานข่าวผู้บริหารบริษัทญี่ปุ่นต่างยอมรับว่าผลิตภัณฑ์ซัมซุงมีความสามารถในการแข่งขันมากกว่าผลิตภัณฑ์ของตนเอง ขณะที่หนังสือพิมพ์นิฮองเคไซชิมบุนของญี่ปุ่นได้อุปมาอุปไมยการแข่งขันในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ญี่ปุ่นเหมือนกับการแข่งขันวิ่งมาราธอน ซึ่งปัจจุบันถูกบริษัท ซัมซุง นำหน้าทิ้งห่างหลายช่วงตัว

สื่อมวลชนญี่ปุ่นพยายามศึกษาบทเรียนความสำเร็จของซัมซุงเพื่อนำเอาเป็นแบบอย่าง โดยกล่าวยกย่อง ลี กุนฮี ว่าเป็นอัจฉริยะทั้งในด้านบริหารธุรกิจและด้านเทคโนโลยี โดยแม้เขามีวิสัยทัศน์กว้างไกล แต่กลับมีพื้นฐานความรู้เชิงลึกด้านปฏิบัติเป็นอย่างมาก ซึ่งว่าไปแล้วนับเป็นสิ่งที่ไทยเราขาดแคลน เรามีคนประเภทที่เมื่อดูผิวเผินแล้วเหมือนว่ามีวิสัยทัศน์กว้างไกลมากมาย แต่ความจริงแล้วกลับขาดพื้นฐานความรู้ในเชิงลึก ทำให้วิสัยทัศน์ที่ว่าเป็นเพียงความเฟ้อฝันเท่านั้น