เสนอแก้กม.โรงงานคุมมลพิษ

นักวิชาการเสนอแก้กฎหมายโรงงาน ห้ามโรงงานเลิกกิจการก่อนได้รับอนุญาต พร้อมวางเงินประกันแก้มลพิษตกค้าง

นายอำนาจ วงศ์บัณฑิต อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ หัวหน้าโครงการและคณะผู้ศึกษาโครงการแก้ไขกฎหมาย ว่าด้วยโรงงานเพื่ออำนวยความสะดวกและสร้างแรงจูงใจให้เกิดความรับผิดชอบต่อสังคม เปิดเผยว่า จะเสนอแนวทางปรับแก้ พ.ร.บ.โรงงานเพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน โดยเฉพาะเรื่องสิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย ระบบป้องกันละรับมือกับภัยพิบัติ

ทั้งนี้ ได้เสนอ 4 ทางเลือกแก้ปัญหา ได้แก่ 1.ใช้กฎหมายเดิมที่มีอยู่ในปัจจุบัน 2.จะถือว่าเลิกประกอบกิจการต่อเมื่อได้แจ้งและได้รับอนุญาตให้เลิก เช่น อาจให้ฟื้นฟูที่ปนเปื้อนก่อน 3.ให้ถือว่ายังเป็นผู้ประกอบกิจการต่อไปในส่วนที่เกี่ยวกับการแก้ปัญหามลพิษตกค้าง

4.ให้ผู้ประกอบการวางเงินหรือหลักประกัน หรือทำประกันภัยสำหรับปัญหามลพิษตกค้างหลังเลิกประกอบกิจการ เพื่อให้โรงงานต้องรับผิดชอบฟื้นฟูสารตกค้างที่ได้ทำทิ้งก่อนให้เรียบร้อย ก่อนที่จะปิดกิจการ ทั้งนี้ตามกฎหมายเดิม กรมโรงงานไม่สามารถเข้าไปควบคุมได้ เพราะถือว่าโรงงานดังกล่าวเลิกประกอบกิจการไปแล้ว

คณะผู้ศึกษาได้เลือกแนวทางเลือกที่ 2 และทางเลือกที่ 4 เนื่องจากเป็นทางเลือกที่ได้รับการยอมรับมากที่สุด แต่จะไม่ใช้กับโรงงานทุกประเภท โดยควรจะให้รัฐมนตรีมีอำนาจประกาศว่าโรงงานประเภทใดบ้างที่จะต้องดำเนินการตามทางเลือกที่ 2 และ 4 ซึ่งน่าจะเป็นโรงงานที่มีแนวโน้มจะก่อให้เกิดการปนเปื้อนในดินและน้ำในดิน

สำหรับการเลิกกิจการได้ต่อเมื่อได้รับอนุญาตนั้น ก่อนที่เจ้าหน้าที่จะอนุญาตให้เลิกกิจการ ควรมีการตรวจสอบก่อนว่าโรงงานดังกล่าว ได้ขจัดสารปนเปื้อนแล้ว หรือผู้ประกอบการอาจให้บุคคลในสายตรวจสอบ และรับรองว่าไม่มีสารปนเปื้อนตกค้าง หากยังมีการปนเปื้อนหลังเลิกกิจการ ให้บังคับเอาหลักประกันหรือให้บริษัทประกันภัยรับผิดชอบ

อย่างไรก็ตาม ทางเลือกดังกล่าวมีผลเสีย คือการบังคับให้ประกอบกิจการต่อทั้งที่ผู้ประกอบการไม่ต้องการ เป็นการขัดต่อเสรีภาพส่วนบุคคลและการบังคับให้ประกอบการต่ออาจจะยิ่งเกิดผลเสียมากกว่าผลดี