แท็บเล็ต-สมาร์ตโฟน--อินเตอร์เน็ตและผู้ปกครอง ปัจจัยป้องกันภัยไซเบอร์

“เรื่องถึงครูอังคณาแน่” เป็นวลีเด็ดจากคลิปยูทูบ ของเด็กชายคนหนึ่งที่ทะเลาะกับเพื่อนร่วมห้องผ่านโซเชียล มีเดีย

เลยกลายเป็นเรื่องโด่งดัง และเป็นที่รู้จักอย่างดีในโลกไซเบอร์ช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา

หากแต่เมื่อมองเป็นประเด็นขึ้นมาแล้ว เหตุการณ์ดังกล่าว ถือเป็นสิ่งที่สะท้อนปัญหาที่เกิดขึ้นได้เป็นอย่างดีว่า ทำไมเยาวชนต้องหาทางออกผ่านทางโลกไซเบอร์ แทนที่จะเดินเข้าไปปรึกษาผู้ใหญ่ หรือเพราะนี่คือความรุนแรงที่เกิดขึ้นระหว่างเด็กกับเด็ก

เรื่องนี้กลายเป็นที่มาของการเสวนาถึงประเด็นดังกล่าว ภายใต้หัวข้อ “เตรียมพร้อมครอบครัวไทย ระวังภัยจากโลกไซเบอร์” โดยนักวิชาการและผู้เกี่ยวข้องในวงการ โดยปัญญาสมาพันธ์เพื่อการวิจัยความเห็นสาธารณะแห่งประเทศไทย ร่วมกับ บริษัท ซีพีออล์ โดยปัจจัยหนึ่งที่มีการพูดถึงคือ การแพร่หลายของแท็บเล็ตและสมาร์ตโฟนที่เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็วจนมีนัยสำคัญ ซึ่งปัจจุบัน สมาร์ตโฟน ถือว่ามีสัดส่วนมากกว่า 30% ของตลาด และผู้ใช้จำนวนมากกว่าครึ่งเป็นกลุ่มวัยรุ่น ขณะที่ปริมาณแท็บเล็ตกำลังเพิ่มจำนวนขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะโครงการแท็บเล็ต ป.1 ที่กำลังจะทำให้มีผู้ใช้เพิ่มขึ้นอีก 1 ล้านรายภายในเวลาอันใกล้นี้

ยังไม่รวมถึงอุปกรณ์เพื่อการเชื่อมต่ออื่นๆ เช่น คอมพิวเตอร์ โน้ตบุ๊ก หรืออุปกรณ์พกพาอื่นๆ ถือว่ามีส่วนทำให้การเข้าถึงอินเทอร์เน็ตของเยาวชนทำได้ง่ายขึ้น ยิ่งมีบรอดแบนด์ ไวไฟ และ 3จี ที่กำลังขยายการให้บริการมากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้โลกไซเบอร์กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ของเยาวชน ผนวกกับความนิยมของโซเชียลเน็ตเวิร์ก ทั้งเฟซบุ๊กและทวิตเตอร์ ทุกอย่างจึงรวดเร็ว ในมุมมองของผู้ใหญ่นี่อาจเป็นเรื่องปกติ แต่สำหรับเยาวชนแล้ว หากขาดคำปรึกษาที่เหมาะสมอาจนำไปสู่ความรุนแรงระหว่างเยาวชนด้วยเช่นกัน

วิมลทิพย์ มุสิกพันธ์ รองผู้อำนวยการด้านวิชาการ สถาบันแห่งชาติเพื่อพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล หัวหน้าโครงการวิจัย กล่าวว่า การวิจัยแสดงให้เห็นว่า 27% พ่อแม่ไม่รู้ว่าเด็กใช้คอมพิวเตอร์มากน้อยเท่าใด และ 21% ไม่รู้ว่าเด็กใช้คอมพิวเตอร์ทำอะไร และประมาณ 70% คิดว่าเด็กใช้คอมพิวเตอร์เพื่อทำการบ้าน แต่ความเป็นจริงแล้ว 50% เด็กใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการเล่นเกม เล่นอินเทอร์เน็ต

นอกจากนี้ ประมาณ 20–70% พ่อแม่ระบุว่าไม่รู้ว่าเด็กเคยกระทำหรือถูกกระทำความรุนแรงระหว่างเด็กและเยาวชนด้วยกัน เช่น การถูกล้อเลียน การถูกแกล้ง การถูกขับออกจากกลุ่ม ดูถูกเหยียดหยามข่มขู่ ผ่านทางโลกไซเบอร์ แสดงให้เห็นว่าพ่อแม่ยังขาดความเข้าใจในจุดนี้ รวมถึงอาจมองว่าเทคโนโลยีเป็นเรื่องไกลตัวทำให้มีช่องว่างกับเด็กเกิดขึ้น และได้สะท้อนให้เห็นว่า ไม่มีคำแนะนำต่อการใช้งานอุปกรณ์และอินเทอร์เน็ตที่ถูกต้องเหมาะสม

ศิวัตร เชาวรียวงษ์ นายกสมาคมผู้ดูแลเว็บไทย กล่าวว่า พ่อแม่บางคนไม่รู้กฎหมาย ไม่รู้ว่ากระทำอะไรในทางออนไลน์แล้วผิดกฎหมายบ้าง หลายครั้งที่มีการโพสต์รูปภาพหรือข้อความที่ไม่เหมาะสมในโซเชียลเน็ตเวิร์ก ทำให้การแก้ปัญหาในภายหลังเป็นเรื่องยาก ยิ่งถ้ารูปหรือข้อความถูกส่งต่อ (แชร์) ไปในวงกว้างแล้ว จะเกิดผลเสียที่ยากจะควบคุม

“พ่อแม่บางคนคิดว่ากฎหมายอยู่ไกลตัว แต่จริงๆ แค่ 3 เรื่องหลักๆ เช่น การเขียนข้อความให้ร้ายผู้อื่นผ่านออนไลน์ก็ผิด การตัดต่อรูปภาพที่ไม่เหมาะสมเผยแพร่ผ่านออนไลน์ก็ผิด หรือการส่งอีเมลหรือข้อความไปรบกวนผู้อื่น เป็นสแปม ก็ผิดเช่นกัน ทั้งหมดนี้คือเรื่องใกล้ตัวที่เกิดขึ้นได้ตลอด และพ่อแม่ต้องให้ความรู้กับเด็กๆ ด้วย” ศิวัตร กล่าว

สำหรับแนวทางที่จะช่วยป้องกันและบรรเทาภัยทางโลกไซเบอร์ได้ พ่อแม่ต้องดูแลเอาใจใส่เด็กและเยาวชนให้มากขึ้น ทางที่ดีที่สุดคือ ต้องเข้ามาร่วมเล่นในโลกไซเบอร์ โลกโซเชียลเน็ตเวิร์ก จะได้เรียนรู้สังคมของวัยรุ่น ต้องรู้จักเพื่อนๆ ของเด็กและกลมกลืนตัวเองเข้ามาเพื่อคอยเฝ้าระวังสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้น

ทั้งนี้ หากว่าพ่อแม่ขาดเหลือในส่วนใด ครูและโรงเรียน ต้องเข้ามาชดเชยเติมเต็ม ยิ่งครูจะเป็นคนที่ใกล้ชิดกับไอทีมากกว่า เพราะต้องใช้แท็บเล็ตในการเรียนการสอนอยู่แล้ว ต้องรู้และเท่าทันนักเรียนได้มากกว่า อีกทั้งต้องสามารถแนะนำวิธีการใช้งานทั้งอุปกรณ์และอินเทอร์เน็ตให้กับเยาวชนได้

ไม่ว่าจะเป็นแท็บเล็ต สมาร์ตโฟน ซึ่งเป็นเครื่องมือพาผู้ใช้เข้าไปสู่โลกอินเทอร์เน็ต เป็นทั้งประโยชน์และโทษหากใช้ในทางที่ไม่เหมาะสม เป็นดาบสองคม ที่หากหยิบยื่นให้กับเยาวชนโดยไม่มีคำแนะนำ อาจนำไปสู่ความรุนแรงได้ ซึ่งพ่อแม่ผู้ปกครองและครู ถือเป็นตัวแปรสำคัญ