ความรุ่งโรจน์ของอินโดจีนคือ อนาคตของเศรษฐกิจไทย (ตอนจบ)

โดย...สุรศักดิ์ ธรรมโม

เพราะที่ผ่านมา ปัญหาอย่างหนึ่งของนักลงทุนไทยคือ ภาพลักษณ์ “นักลงทุนไทย” ที่แย่ในสายตาของเจ้าหน้าที่รัฐบาลประเทศต่างๆ ในอินโดจีน ต่างจากประชาชนในอินโดจีนที่นิยมสินค้าไทย ดาราไทย ประเทศไทย ที่ไม่ได้มองภาพ “คนไทย” แย่สุดขั้วดังเช่นเจ้าหน้าที่รัฐบาล

นอกจากนี้ ประชาชนลาวและเขมรมีความเคารพและศรัทธาในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ของเราเป็นอย่างมาก จากโครงการด้านการศึกษาในพระราชูปถัมภ์และการแสดงออกถึงการยอมรับในวัฒนธรรมประเพณีของประชาชนลาวและเขมรของพระองค์ท่าน ดังที่เห็นในช่วงวันสงกรานต์ของทุกปีที่เสด็จฯ ไปยังสถานทูตลาว ทั้งหมดมีส่วนช่วยให้ภาพลักษณ์ของประเทศไทยและคนไทยไม่ได้แย่มากมายนักในสายตาของคนลาวและเขมร

หากสื่อมวลชนไทยและรัฐบาลไทยกลับมาเน้นที่ตรงนี้และเน้นความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในรูปแบบของการให้ความช่วยเหลือบนพื้นฐานการเคารพซึ่งกันและกัน จะนำมาสู่ความไว้เนื้อเชื่อใจระหว่างประเทศมากขึ้น และนำมาซึ่งความร่วมมือกันทางเศรษฐกิจที่คนไทยได้ประโยชน์ แทนที่จะเป็นนักลงทุนจากภูมิภาคอื่นๆ ได้ประโยชน์แทน

ผมเชื่อเสมอว่าไม่มีสัมพันธภาพใดจะยั่งยืนเท่ากับการได้ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจร่วมกันบนพื้นฐานของการเคารพซึ่งกันและกัน ซึ่งนั่นเป็นหน้าที่ของธุรกิจไทย สื่อมวลชน และคนไทยที่จะต้องดำเนินการ มิใช่ให้เป็นหน้าที่ของรัฐบาลแต่เพียงอย่างเดียว

4) อุตสาหกรรมที่จะได้ประโยชน์ ถ้าเศรษฐกิจและอำนาจซื้อของประชาชนในอินโดจีนเพิ่มขึ้น ผมประเมินว่าน่าจะเป็นอุตสาหกรรมทางการแพทย์ อุตสาหกรรมบันเทิง อุตสาหกรรมก่อสร้างและวัสดุก่อสร้าง เป็นต้น โดยอุตสาหกรรมทางการแพทย์จะได้ประโยชน์ทั้งในด้านลูกค้ารายใหม่ที่มีศักยภาพและด้านพนักงานใหม่จากประเทศในอินโดจีน โดยเฉพาะพม่า ซึ่งมีความรู้ภาษาอังกฤษดีมาทำงานในส่วนของพยาบาล เพื่อรองรับการให้บริการผู้ป่วยต่างชาติ

อุตสาหกรรมบันเทิงจะได้ประโยชน์ในแง่ที่ว่า จำนวนผู้ชมนั้นไม่สามารถจะคิดแค่ในประเทศไทยได้เพียงอย่างเดียว อาจจะต้องนับรวมผู้ชมรายการโทรทัศน์ไทยที่มีอำนาจซื้อในพม่า เขมร และลาว เข้าไปด้วย และอุตสาหกรรมก่อสร้างและวัสดุก่อสร้าง ซึ่งจะได้ประโยชน์มากจากการขยายตัวของการก่อสร้างสาธารณูปโภคจำนวนมหาศาลในอินโดจีนจากนี้ไปอีก 1 ทศวรรษข้างหน้า

นอกจากนี้ การให้บริการโลจิสติกส์จะเป็นความได้เปรียบอย่างหนึ่ง เพราะบริษัทไทยโดยมากมีความคุ้นเคยพิธีการทางศุลกากรและระบบขนส่งสินค้าทั้งที่เป็นสินค้าปกติและสินค้าไฮเทคที่มีความอ่อนไหวต่อการขนส่งเป็นอย่างสูง

ในภาพรวม บริษัทขนาดใหญ่ของไทยจะมีความได้เปรียบ ไม่ว่าจะเป็นการพิจารณาในกรอบของประชาคมอาเซียน (AEC) หรือในกรอบย่อยอย่าง อินโดจีน ดังเราเห็นการรุกธุรกิจของเครือปูนซีเมนต์ไทยทั้งในพม่าและอินโดนีเซีย เช่นเดียวกัน กลุ่ม ปตท. และบริษัท บ้านปู สามารถวางตนเองเป็นบริษัทสำคัญในภูมิภาคได้ (Regional Player) แต่ในมุมมองผม บริษัทขนาดกลางและย่อมของไทยยังสามารถได้ประโยชน์จาก AEC เช่นกัน เพียงแต่อาจจะต้องพิจารณาในบริบทของอินโดจีนแทน

5) ความเสี่ยงทางภูมิศาสตร์การเมือง (Geopolitical Risk) มาจากในภาพรวมที่สหรัฐจะมุ่งหน้ากลับเข้ามามีบทบาททางการทหารในภูมิภาคนี้เพื่อคานอำนาจกับจีน ในขณะที่อินเดียกำลังดำเนินนโยบายมาทางเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มากขึ้นเช่นกัน ในขณะที่ภาพย่อยปัญหาชายแดนไทยมาเลเซีย ยังเป็นเรื่องที่กดดันความสัมพันธ์ของ 2 ประเทศอยู่ และนำมาซึ่งการแข่งขันกันในการสะสมอาวุธ ซึ่งปัจจุบันไทยเสียเปรียบ เพราะไม่มีเรือดำน้ำ

อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงภูมิศาสตร์การเมืองนี้เมื่อเปรียบเทียบกับในอดีต พบว่าความเสี่ยงในปัจจุบันและอนาคตยังต่ำกว่าอดีตอยู่มาก เพราะในสมัย 30 ปีก่อน ในยุคสงครามเย็นนั้น การรุกรานทางทหารเป็นเรื่องโจ่งแจ้ง แต่ในปัจจุบันการรุกรานทางทหารของประเทศในภูมิภาคเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นยาก มิหนำซ้ำภัยคุกคามทางการทหารของไทยในอดีต เช่น เวียดนาม ต้องพึ่งพาอาเซียนมากขึ้นในการคานอำนาจทางทะเลกับจีน ดังนั้นความเสี่ยงภูมิศาสตร์การเมืองยังไม่เป็นประเด็นที่กดดันในเรื่องการลงทุนมากนัก

กล่าวโดยสรุปแล้ว ผมคิดว่าประชาคมอาเซียนนั้น ในเบื้องต้นอาจจะดูเป็นการยากที่บริษัทขนาดกลางและย่อมจะคิดในเรื่องผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและการลงทุนได้ แต่การพิจารณาในกรอบของอินโดจีน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของประชาคมอาเซียนจะช่วยให้แนวทางการวางแผนธุรกิจมีความชัดเจนมากขึ้น

นอกจากนี้ อินโดจีนอยู่ระหว่างอินเดียและจีน ซึ่ง 2 ประเทศนี้จะเป็นประเทศที่มีเศรษฐกิจในอันดับ 3 และ 1 ของโลกตามลำดับในอีกไม่เกิน 30 ปีจากนี้ไป ชัยภูมิทางเศรษฐกิจที่ได้เปรียบ พื้นฐานวัฒนธรรมและความเชื่อทางศาสนาที่ไม่ต่างกันมาก ทรัพยากรธรรมชาติที่มหาศาล ศักยภาพในการเพิ่มขึ้นของอำนาจซื้อและตลาดกระจายสินค้าและบริการ รวมทั้งการเป็นดินแดนที่เป็นผืนเดียวเชื่อมต่อกัน ล้วนเป็นปัจจัยที่เอื้อประโยชน์ต่อการขยายตัวของเศรษฐกิจไทยในอนาคตได้เป็นอย่างดี m

หมายเหตุ : เป็นความคิดเห็นส่วนตัว ไม่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานที่สังกัด