ภัย"คอลเซ็นเตอร์"ป้องกันก่อนเสียรู้

เจาะลึกภัยแก๊งคอลเซ็นเตอร์และวิธีป้องกันก่อนเสียรู้กับมือปราบกองบังคับการการกระทำผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ

โดย...พรหมเมศร์ ศิริสุขวัฒนานนท์

แก๊งหลอกลวงทางโทรศัพท์มือถือให้โอนเงิน หรือที่รู้จักกันในชื่อแก๊งคอลเซ็นเตอร์ ที่ยังคงระบาดอยู่อย่างต่อเนื่อง มีประชาชนจำนวนไม่น้อยตกเป็นเหยื่อ ทั้งหลอกลวงเรื่องบัตรเครดิต บัญชีธนาคาร ญาติพี่น้องต้องการความช่วยเหลือ แต่เป้าหมายหลัก คือ ให้เหยื่อไปที่ตู้เอทีเอ็มเพื่อโอนเงินไปให้ ซึ่งที่ผ่านมาด้วยความเชี่ยวชาญด้านจิตวิทยา ความสามารถในการแต่งเรื่องราวที่สมจริง และกดดันให้ประชาชนที่ตกเป็นเหยื่อไม่ทันยั้งคิด พลาดท่าโอนเงินไปเป็นจำนวนไม่น้อย ประชาชนที่ตกเป็นเหยื่อมีทั้งชาวบ้านธรรมดาไปจนถึงผู้มีการศึกษาระดับสูง และจำนวนเงินที่มีการโอนเกิดขึ้น มีตั้งแต่หลักแสนบาทถึงหลายล้านบาทเลยทีเดียว

พ.ต.อ.ชัยณรงค์ เจริญไชยเนาว์ รองผู้บังคับการ กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ หรือ บก.ปอศ. ได้ให้ข้อมูลที่น่าสนใจว่า ทาง ปอศ.ได้ประสานงานกับผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือ มีการตรวจสอบพบว่าแก๊งเหล่านี้จะทำงานทุกวัน โดยสุ่มติดต่อหาผู้ใช้โทรศัพท์มือถือแบบเรียงหมายเลขประมาณ 1,000 เลขหมายต่อวัน

ทางผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือเองมีความพยายามช่วยเหลือป้องกันเรื่องที่เกิดขึ้น เช่น มีบริการบล็อกเลขหมายที่โทร.จากต่างประเทศ หรือบล็อกการโทร.เข้าที่ไม่แสดงเลขหมาย แต่สุดท้ายก็ไม่สามารถช่วยได้มากนัก เพราะสิทธิในการติดต่อสื่อสารเป็นของประชาชนทุกคน ยิ่งเป็นการติดต่อส่วนตัวแล้วไม่สามารถเข้าไปเกี่ยวข้องด้วยได้

สำหรับขั้นตอนของคนร้ายจะเริ่มจากโทร.มาอ้างว่ามาจากธนาคารใดธนาคารหนึ่ง และแจ้งว่ามีหนี้ค้างชำระบัตรเครดิต เพื่อสร้างความวิตกกังวล และหลอกดึงข้อมูลส่วนตัวเพื่อล่อลวงให้ประชาชนที่ตกเป็นเหยื่อทำการโอนเงินไปชำระ ซึ่งเมื่อมีการโอนเกิดขึ้นแล้ว คนร้ายจะกดเงินออกจากธนาคารนั้นจากต่างประเทศในทันที ดังนั้นเมื่อเกิดเหตุขึ้นแล้วจึงยากต่อการจับกุมหรือติดตามเงินคืน และยังเป็นความผิดระหว่างประเทศ

“คนร้ายจะกระจายตัวอยู่ในหลายประเทศ เช่น เวียดนาม ไต้หวัน จีน และประเทศเพื่อนบ้านใกล้เคียง และเลือกใช้ธนาคาร กสิกรไทย หรือธนาคารกรุงเทพ เนื่องจากเป็นธนาคารที่มีสาขาอยู่ต่างประเทศเป็นจำนวนมาก และยังมีสาขากระจายอยู่ทั่วประเทศ ทำให้ง่ายต่อการเข้าถึงของประชาชน อีกทั้งสองธนาคารดังกล่าวยังมีบริการเบิกเงินผ่านตู้เอทีเอ็มในต่างประเทศที่สะดวกอีกด้วย” พ.ต.อ.ชัยณรงค์ กล่าว

จากสถิติพบว่ากลุ่มคนร้ายมักจะเลือกติดต่อหาหมายเลขโทรศัพท์ที่ขึ้นต้นด้วย 081 เป็นหลักก่อน เพราะมีแนวโน้มที่คนที่ใช้เลขขึ้นต้นนี้จะเป็นผู้สูงอายุที่ใช้โทรศัพท์มือถือมานานแล้ว ซึ่งกลุ่มผู้สูงอายุมีแนวโน้มตกเป็นเหยื่อได้มากกว่า โดย 90% ของเหยื่อจะมีอายุมากกว่า 60 ปี และแนวโน้มขยับไปยังกลุ่มต่างจังหวัดมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะผู้ใช้มือถือในเขตกรุงเทพฯ และเมือง มีความรู้เรื่องนี้มากแล้ว ล่าสุดพบว่าอัตราความสำเร็จของประชาชนที่ตกเป็นเหยื่อและหลงเชื่อมีประมาณ 5% เท่านั้น จากช่วงแรกที่สูงถึง 80% ที่สำคัญคือ กลุ่มคนร้ายที่อยู่ต่างประเทศยังลอยนวลอยู่ ที่ถูกจับดำเนินคดีเป็นเพียงบางส่วนที่ดำเนินการอยู่ในประเทศไทยเท่านั้น

ด้านแนวทางป้องกันและแก้ไขนั้น ทางกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร หรือไอซีที ในฐานะหน่วยงานที่ดูแลเรื่องด้านนี้ หรือคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ กสทช. อาจต้องก้าวเข้ามาเป็นเจ้าภาพในการดึงหน่วยงานอื่นๆ เช่น ผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือเข้ามาร่วมมือหาทางป้องกันและแก้ปัญหา โดยต้องมีทั้งกฎหมายที่มีผลบังคับใช้ที่รุนแรงมากขึ้น พร้อมกับความพยายามแจ้งเตือน รณรงค์ผ่านช่องทางต่างๆ ทั้งทางปกติและทางออนไลน์

แต่ต้องยอมรับว่าเรื่องที่เกิดขึ้นเป็นการหลอกลวงผ่านโทรศัพท์มือถือที่เป็นการติดต่อแบบตัวต่อตัว การจะเข้าแทรกแซงจึงแทบเป็นไปไม่ได้ เนื่องจากเป็นเรื่องของสิทธิเสรีภาพส่วนบุคคล

ทาง ปอศ.เองได้พยายามสร้างโครงการเพื่อนบอกต่อเพื่อน โดยประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนตระหนักถึงเรื่องที่เกิดขึ้นและบอกต่อเพื่อนๆ ญาติพี่น้องให้รับรู้และมีสติ ทุกครั้งที่มีการรณรงค์หรือมีข่าวสารออกมา สถิติการเกิดก็จะลดลง แต่พอเวลาผ่านไปสักระยะมักจะมีการหลอกลวงเกิดขึ้นซ้ำอีก ดังนั้นทางเดียวที่ทำได้ในเวลานี้ คือ ต้องเร่งสร้างการรับรู้ให้เกิดขึ้นกับประชาชนโดยเร็วที่สุด เพื่อลดโอกาสการหลอกลวงของมิจฉาชีพ

ในฐานะผู้บริโภค ระหว่างรอการเข้ามาเทกแอ็กชันของกระทรวงไอซีที หรือ กสทช. หรือแม้แต่ ปอศ.เอง ทางที่ดีที่สุด คือ การมีสติ รับฟังเรื่องราวต่างๆ อย่างรู้เท่าทัน เปิดรับข้อมูลข่าวสารจากทุกช่องทาง และอย่าหลงเชื่อใครง่ายๆ เพราะอาจตกเป็นเหยื่อโดยไม่รู้ตัว