อียูยื้อจดจีไอข้าวหอมมะลิ

กรมทรัพย์ฯมั่นใจแจงได้ทุกข้อ ยันใช้ข้าวหอมฯทุ่งกุลาร้องไห้

อียูเตะถ่วงไทยยื่นจดจีไอข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ ล่าสุดส่ง 3 คำถามเพิ่มเติมให้ตอบ “ปัจฉิมา” ลั่นพร้อมแจงทุกข้อ

นางปัจฉิมา ธนสันติ อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยถึงความคืบหน้าการจดทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (จีไอ) ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ในสหภาพยุโรป (อียู) ว่า อียูมีคำถามเพิ่มเติมมายังกรม ในฐานะหน่วยงานยื่นจด 3 คำถามว่า ทำไมไทยถึงยังสงวนคำว่า “ข้าวหอมมะลิ” เอาไว้ สามารถประเมินกลิ่นหอมของข้าวเป็นเปอร์เซ็นต์ได้หรือไม่ และทำไมต้องบรรจุในพื้นที่ที่เป็นแหล่งผลิต

ก่อนหน้านี้ 5 ประเทศในอียู คือ อังกฤษ ฝรั่งเศส อิตาลี เบลเยียม และเนเธอร์แลนด์ ได้คัดค้านการจดทะเบียนจีไอข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้มาแล้ว โดยไม่ต้องการให้ไทยจำกัดการใช้ชื่อ “ข้าวหอมมะลิ” แต่เพียงผู้เดียว และให้จดเฉพาะคำว่า “ทุ่งกุลาร้องไห้” มาแล้ว

ทั้งนี้ กรมได้ทำหนังสือยืนยันไปยังอียูว่าจะยังคงใช้คำว่า “หอมมะลิ” ในการยื่นจดจีไอข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้เหมือนเดิม เพราะคำว่าหอมมะลิเป็นคำของไทย ไม่สามารถตัดออกได้ ส่วนการวัดเปอร์เซ็นต์ความหอมของข้าว เห็นว่าไม่ควรจะกำหนดหรือระบุเพราะสารความหอมในข้าวสามารถระเหยได้ และอาจถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือกีดกัน

สำหรับการบรรจุ ยืนยันว่าการบรรจุในแหล่งผลิตต้องกำหนดไว้เพื่อให้ได้ข้าวที่มีคุณภาพมาตรฐานเป็นไปตามมาตรฐานของสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ซึ่งมั่นใจว่าเมื่อตอบคำถามที่อียูสงสัยได้หมดก็จะได้รับการพิจารณารับจดต่อไป

++กรมฯ ยืนยันที่จะไม่ตัดอะไรออกไปในการจดทะเบียนจีไอข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ในอียู เพราะถือว่าเป็นคำ เป็นชื่อของข้าวหอมของไทย ถ้าตัดออกไปจะไม่สื่อถึงการเป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ โดยยืนยันที่จะจดจีไออย่างที่เคยยื่นขอจดไว้ และมั่นใจว่า เมื่อตอบคำถามที่อียูสงสัยได้หมดแล้ว ก็จะได้รับการพิจารณารับจดต่อไป

“หากไทยจดทะเบียนจีไอได้สำเร็จ จะช่วยคุ้มครองสิทธิข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ใน 5 จังหวัด คือ จ.ร้อยเอ็ด ยโสธร สุรินทร์ มหาสารคาม และศรีสะเกษ ซึ่งมีเกษตรกรมาจดทะเบียนกับกรมเป็นผู้ผลิตจีไอแล้ว 1,000 ราย พื้นที่รวม 1 หมื่นไร่” นางปัจฉิมา กล่าว

ขณะเดียวกัน จะทำให้ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้จากไทยได้รับการรับรองว่าเป็นสินค้าระดับพรีเมียม และมีมูลค่าเพิ่ม เพราะผู้บริโภคในอียูให้ความสำคัญกับสินค้าจีไอ ซึ่งเป็นสินค้าที่ผลิตได้เฉพาะในท้องถิ่นนั้นๆ ท้องถิ่นอื่นจะผลิตสินค้าโดยใช้ชื่อเดียวกันไม่ได้

ในส่วนของกาแฟดอยตุง และกาแฟดอยช้าง ของไทยที่อยู่ระหว่างการยื่นขอจดจีไอนั้น กรมจะผลักดันให้อียูรับจดทะเบียน และเร็วๆ นี้เตรียมจะยื่นคำขอจดทะเบียนจีไอข้าวหอมมะลิสุรินทร์ในอียูด้วย

รายงานข่าวจากกระทรวงพาณิชย์แจ้งว่า สาเหตุที่อียูคัดค้านการจดทะเบียนจีไอข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้อย่างต่อเนื่อง เพราะหน่วยงานรับจดในอียูถูกกดดันจากสมาคมผู้ค้าข้าวในอียูซึ่งเป็นการรวมตัวของผู้ค้าข้าวรายใหญ่ ไม่ให้รับจด เพราะหวังจะใช้ชื่อ “หอมมะลิ” ในการทำตลาดข้าวในอียู ซึ่งหากไทยได้รับการจดจีไอจะทำให้ไม่สามารถใช้คำว่าข้าวหอมมะลิได้อีกต่อไป