ธุรกิจประคองตัว รอน้ำแห้งส่งออกซึมยาวถึงต้นปีหน้า

ผลกระทบจากปัญหาน้ำท่วม ทำให้ภาคธุรกิจทั้งฝ่ายผู้ผลิต ผู้ค้า ผู้ส่งออก ต้องปรับตัวกันเป็นการใหญ่

โดย..ปรียนิจ กุลตั้งเจริญ 

นัยหนึ่งนอกจากเพื่อรักษาธุรกิจให้ได้รับความเสียหายน้อยที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้แล้ว ยังต้องวางแผนรักษาฐานลูกค้าไว้ เพราะหมายถึงรายได้ในอนาคตหลังน้ำลดด้วย

พงษ์ศักดิ์ อัสสกุล ประธานคณะกรรมการหอการค้าไทยและประธานสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวว่า หลังจากที่ผู้ประกอบการประสบปัญหามีคำสั่งซื้อจากลูกค้าค้างอยู่ แต่โรงงานถูกน้ำท่วม ทำให้ไม่สามารถส่งสินค้าได้ตามระยะเวลาที่กำหนดไว้นั้น ขณะนี้โรงงานที่ยังพอผลิตได้อยู่ก็พยายามที่จะผลิตเท่าที่จะทำได้ เพื่อส่งสินค้าให้แก่ลูกค้า ส่วนที่ผลิตไม่ได้หรือส่งไม่ทันก็ได้แจ้งลูกค้าไปตรงๆ ว่าส่งไม่ได้เพราะน้ำท่วม เพื่อความจริงใจต่อลูกค้ามากที่สุด

ในส่วนของสินค้าที่มีการทดแทนได้ เช่น อาหาร การไปซื้อสินค้าจากต่างประเทศเพื่อมาส่งให้ลูกค้าอีกต่อทดแทนการผลิตที่ผลิตไม่ได้นั้น ก็เป็นวิธีหนึ่งที่ผู้ประกอบการทำอยู่เพื่อรักษาฐานลูกค้าเอาไว้ให้ได้มากที่สุด เพราะสินค้าอาหารสั่งจากที่ไหนก็เหมือนกันทั้งหมด แต่ในส่วนของสินค้าในกลุ่มแฟชั่น หรือกลุ่มที่ลูกค้าสั่งทำพิเศษ ไม่สามารถไปสั่งจากที่อื่นมาส่งแทนได้ ก็ต้องบอกความจริงแก่ลูกค้า เพื่อให้ลูกค้าได้ไปสั่งสินค้าจากที่อื่นแทน

“ผู้ประกอบการจะพยายามรักษาฐานลูกค้าไว้ให้ได้มากที่สุด เพราะหากลูกค้าไปซื้อสินค้าจากที่อื่นแทนแล้ว การดึงกลับมานั้นยากมาก แต่หากผลิตไม่ได้จริงๆ ก็ต้องบอกความจริงลูกค้า แสดงความจริงใจให้ลูกค้ามีความเชื่อมั่น และจะกลับมาซื้อสินค้าของเราอีกครั้ง ส่วนจะกลับมาผลิตได้เมื่อไหร่ก็แจ้งลูกค้าว่าสถานการณ์ยังไม่แน่นอน ซึ่งลูกค้าต่างชาติจะเข้าใจ” พงษ์ศักดิ์ กล่าว

อย่างไรก็ตาม ทางสภาหอการค้าแห่งประเทศไทยจะมีหน่วยงานทำหน้าที่ออกใบรับรองให้กับสมาชิกในกรณีที่โรงงานถูกน้ำท่วม เป็นจดหมายให้ผู้ประกอบการส่งไปให้แก่ลูกค้า เพื่อยืนยันว่าโรงงานได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมจริงๆ และถือเป็นอุบัติภัย ผู้ประกอบการจะได้ไม่ถูกปรับในการที่ส่งสินค้าไม่ได้ตามระยะเวลาที่กำหนด โดยขณะนี้เริ่มมีผู้ประกอบการมาขอให้หอการค้าออกใบรับรองให้บ้างแล้ว

ในส่วนอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบจากการขาดแคลนวัตถุดิบ เช่น สิ่งทอ ที่โรงงานผลิตเส้นใยโพลีเอสเตอร์รายใหญ่ถูกน้ำท่วมต้องหยุดผลิตนั้น การแก้ปัญหาบริษัทที่ส่งวัตถุดิบให้จะนำเข้าสินค้าจากบริษัทในเครือจากต่างประเทศมาส่งแทนให้ เพราะต้องการรักษาลูกค้าไว้เช่นเดียวกัน วัตถุดิบเส้นใยโพลีเอสเตอร์จึงไม่มีปัญหา แต่สิ่งที่กระทบมาก คือ เส้นใยไนลอน แต่ไทยก็ใช้ในปริมาณไม่มาก

ขณะที่ผลกระทบต่อการส่งออกของไทย เชื่อว่าจะได้รับผลกระทบแน่นอน โดยเฉพาะการส่งออกสินค้าอุตสาหกรรม เนื่องจากโรงงานส่วนใหญ่หยุดผลิต และต้องใช้ระยะเวลาฟื้นฟูกำลังการผลิตประมาณ 3 เดือนหลังน้ำลด และอีก 2 เดือนถึงจะเริ่มผลิตสินค้าได้ ดังนั้นในช่วงไตรมาสแรกของปีหน้าเชื่อว่าการส่งออกจะหายไปมาก

ขณะที่ในกลุ่มสินค้าเกษตรจะได้รับผลกระทบน้อย เพราะในพื้นที่ภาคอีสานยังมีผลผลิตดี และสินค้าเกษตรฟื้นฟูได้เร็ว เมื่อน้ำลดก็สามารถปลูกใหม่ได้เลย

“การส่งออกจะได้รับผลกระทบมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับระยะเวลาในการฟื้นฟู ว่าจะฟื้นฟูการผลิตได้เร็วแค่ไหน” พงษ์ศักดิ์ กล่าว

ธำรง ธิติประเสริฐ ประธานกลุ่มอุตสาหกรรมรองเท้า สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย กล่าวว่า การส่งสินค้าสำหรับคำสั่งซื้อในช่วงปลายปีนี้ไม่น่ามีปัญหา เนื่องจากส่วนใหญ่ส่งมอบสินค้าไปแล้ว ซึ่งในกลุ่มอุตสาหกรรมรองเท้าที่อยู่นอกนิคมอุตสาหกรรมไม่ได้ถูกน้ำท่วม แต่เจอกับปัญหาขาดแคลนวัตถุดิบมากกว่า

ขณะนี้ส่วนใหญ่ได้แจ้งลูกค้าล่วงหน้าไปแล้วว่าขอชะลอการส่งมอบสินค้าล็อตต่อไปออกไป 1 เดือน เนื่องจากไม่แน่ใจว่าการขนส่งสินค้าไปยังท่าเรือ หรือการขนส่งวัตถุดิบเข้าโรงงานจะยังทำได้อยู่หรือไม่ และหากนำเข้าสินค้ามาก็ต้องรออย่างน้อย 23 สัปดาห์ บางรายก็อาจถูกปรับบ้างก็คงต้องขึ้นอยู่กับการเจรจากับลูกค้า

อย่างไรก็ดี บางโรงงานได้เริ่มแก้ปัญหาเรื่องการขาดแคลนวัตถุดิบ โดยการนำเข้าจากต่างประเทศแล้ว เช่น ส่วนประกอบรองเท้าหนัง เพราะไม่มั่นใจสถานการณ์ในอนาคตว่าจะสร้างความเสียหายต่อแหล่งวัตถุดิบมากน้อยแค่ไหน แต่การสต๊อกวัตถุดิบก็ทำได้ไม่มาก เพราะต้องมีต้นทุนที่สูง

“ตอนนี้สินค้าที่ผลิตได้ต้องรีบส่งมอบโดยเร็วที่สุด หรือแจ้งลูกค้าให้มารับโดยเร็ว เพราะไม่รู้ว่าต่อไปการขนส่งจะถูกตัดขาดไปมากกว่านี้หรือไม่ แม้สถานการณ์น้ำในหลายจุดจะเริ่มคลี่คลายบ้างแล้วก็ตาม แต่ก็ยังมีอีกหลายที่ที่อาจจะท่วมต่อ” ธำรง กล่าว

ขณะที่เรื่องผลกระทบต่อการส่งออกน่าจะเห็นผลชัดเจนในไตรมาสแรกปี 2555 คำสั่งซื้อคงจะน้อยลงมาก เพราะลูกค้าขาดความมั่นใจ และหันไปซื้อสินค้าจากที่อื่นแทน