เปิดอกผู้ว่าแบงก์ชาติ 'อย่าเอาโลหิตเป็นพิษมาล้างบาดแผล

โดย...ชลลดา อิงศรีสว่าง

ความขัดแย้งอันเกิดจากการมองต่างมุมระหว่าง ธีระชัย ภูวนาถนรานุบาล รมว.คลัง ผู้ดำเนินนโยบายการคลัง กับ ประสาร ไตรรัตน์วรกุล ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ผู้ดำเนินนโยบายการเงิน ยังมีต่อเนื่องเป็นระยะ ทางฝั่งธปท.ไม่เคยปริปากพูดเรื่องความขัดแย้งใดๆ และปล่อยให้กระทรวงการคลังพูดอยู่ฝ่ายเดียว

ประสาร ผู้ว่าการ ธปท. เปิดใจว่า มีคำถามมากมายจากฝ่ายการเมืองว่าวิกฤตน้ำท่วมจะเกี่ยวโยงกับดอกเบี้ยนโยบายอย่างไร ขอตอบว่าน้ำท่วมจะทำให้ราคาอาหารแพงขึ้นมาก แต่จะเป็นปรากฏการณ์ชั่วคราว เกิดระยะสั้นๆ พอสิ้นปีนี้ลดก็สามารถผลิตต่อได้ ราคาสินค้าก็จะลดลง

ทางคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) จะมองปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นว่าอันไหนเป็นแรงกดดันต่อเงินเฟ้อพื้นฐาน กนง.ไม่เอาสถานการณ์ระยะสั้นมาตัดสินใจว่าจะขึ้นหรือลดดอกเบี้ย การตัดสินใจแต่ละครั้งจะมองระยะยาว และดอกเบี้ยที่ปรับวันนี้จะมีผลในอีก 3-4 ไตรมาสข้างหน้า กนง.สนใจปัจจัยระยะยาวมากกว่า ซึ่งคำตอบนี้ทางฝ่ายการเมืองก็พอใจที่เข้าใจตรงกัน

อย่างไรก็ดี การที่ดอกเบี้ยนโยบายและดอกเบี้ยตลาดเงินจะแยกออกเป็น 2 ตลาดนั้นก็มีความเป็นไปได้ แต่ไม่ควรให้เกิดขึ้น ไม่ดี เพราะจะเป็นผลเสียมากกว่าผลดี ดอกเบี้ยนโยบายนั้นสัญญาณที่เราส่งออกไปว่าเราต้องการให้เศรษฐกิจเป็นอย่างไร แต่ดอกเบี้ยในตลาดเงินขึ้นอยู่กับความต้องการสินเชื่อและปริมาณเงินในตลาด เท่าที่ดูขณะนี้ดอกเบี้ยยังไม่ได้แบ่งเป็น 2 ตลาด เพราะธนาคารพาณิชย์ปรับตัวตามดอกเบี้ยนโยบาย หลังจาก กนง.ปรับดอกเบี้ย 7 วันต่อมาธนาคารพาณิชย์ทุกแห่งก็มีปฏิกิริยาตอบสนอง

 

กนง.จะให้ความสำคัญกับเหตุการณ์ต่างประเทศมากกว่าในประเทศ เพราะวิกฤตเศรษฐกิจในสหรัฐและยุโรปเป็นผลกระทบระยะยาว ซึ่งไม่รู้ว่าจะฟื้นตัวเมื่อไหร่ ทางด้านสหรัฐดูดีขึ้น แต่ทางด้านยุโรปยังไม่น่าไว้วางใจ และสถานการณ์เปลี่ยนแปลงเร็วมาก

ผู้ว่าการ ธปท. เปิดใจต่อไปว่า การ บริหารเศรษฐกิจของ ธปท.อาจจะดูอนุรักษนิยม แต่ก็เป็นหน้าที่ต้องระวังและสร้างความเชื่อมั่น หากคนไม่เชื่อมั่นทำอะไรก็คงไม่มีใครฟัง

“ก่อนหน้านี้ได้อ่านหนังสือของ อลัน กรีนสแปน อดีตผู้ว่าการธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) อ่านไปได้ครึ่งเล่มก็เลิกอ่าน และเห็นว่าการที่เศรษฐกิจสหรัฐฟองสบู่แตก เป็นเพราะเฟดกดดอกเบี้ยให้อยู่ในระดับต่ำนานจนเกินไป ทำให้เกิดการเก็งกำไรอสังหาริมทรัพย์และอื่นๆ มากมาย ดังนั้นความสมดุลเป็นเรื่องที่สำคัญที่สุด” ผู้ว่าการ ธปท. กล่าว

ประสาร กล่าวว่า ในเร็วๆ นี้ กนง.อาจจะกำหนดให้เปิดเผยรายชื่อและความเห็นของคณะกรรมการ กนง.แต่ละคนว่ามีความเห็นอย่างไรในการประชุม กนง.แต่ละครั้ง จากปัจจุบันที่เปิดเผยมติ แต่ไม่เปิดเผยชื่อกรรมการ คณะกรรมการชุดเก่ากำลังจะหมดวาระ เมื่อแต่งตั้งกรรมการชุดใหม่ก็ควรจะเริ่มเปิดเผยเพื่อความโปร่งใส ว่าแต่ละคนมีความเห็นอย่างไร

สำหรับกรณีของการขาดทุนจากการเข้าแทรกแซงอัตราแลกเปลี่ยนของ ธปท. ตามนโยบายลอยตัวค่าเงินแบบมีการบริหารจัดการ (Management Float) แม้จะเป็นการขาดทุนเพื่อชาติ ธปท.ก็พยายามแก้ไข และคงใช้เวลาอีกหลายปีที่จะแก้ไขลดการขาดทุนหมด

เนื่องจาก ธปท.ไปลงทุนในพันธบัตรต่างประเทศ ซื้อเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า ก็มีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน เราเชื่อว่าเงินเหรียญสหรัฐอ่อนค่าในขณะนี้ก็เป็นช่วงหนึ่ง เมื่อเศรษฐกิจสหรัฐเริ่มผงกหัว เงินเหรียญสหรัฐคงไม่ไปเรื่อยๆ ซึ่ง ธปท.ก็ปรับสัดส่วนในตะกร้าเงินเป็นระยะ

ผู้ว่าการ ธปท. กล่าวต่อไปว่า ในใจนั้น ธปท.เองก็อยากจะช่วยรัฐบาล ยิ่งภาวะน้ำท่วมเช่นนี้ ทางกระทรวงการคลังก็หย่อนวินัยการคลัง แต่การหย่อนควรจะให้ถูกที่ เพราะมันเป็นการจัดสรรทรัพยากร หากจัดการด้านอื่นอย่างมีประสิทธิภาพแล้ว ไม่พอก็มาดูด้านอื่น แต่การจัดสรรทรัพยากรส่วนอื่นทำได้ดีหรือยัง ถ้ายังก็ต้องทำก่อน ไม่เช่นนั้นเราจะกลายเป็นประเทศที่ไม่มีวินัยในสายตานักลงทุนต่างชาติ

“เรามีตัวอย่างจากหลายประเทศที่ไม่มีวินัยและกลายเป็นมีปัญหาจนป่านนี้ก็ยังไม่ฟื้น” ประสาร กล่าว

สำหรับการแก้ไขหนี้ของกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงินนั้น ในเร็วๆ นี้ ธปท.คงจะไปหารือกับกระทรวงการคลัง แต่โดยหลักการต้องเข้าใจให้ตรงกันก่อนว่าหนี้จำนวนนี้เกิดขึ้นเพราะกระทรวงการคลังประกาศค้ำประกันเงินฝาก 100% เมื่อเกิดวิกฤตต้มยำกุ้งเมื่อปี 2539-2540 และยังมีนโยบายพยุงสถาบันการเงิน อย่างธนาคารกรุงไทยต้องเพิ่มทุนมหาศาล ทำให้สินทรัพย์ของกองทุนฟื้นฟูฯ เป็นหนี้ของธนาคารกรุงไทยมากที่สุด

วิธีการแก้ไขที่เราเสนอก็คือ หากกระทรวงการคลังจะรับไปบริหารเองทั้งหมดก็ไม่ขัดข้อง หากตั้งงบประมาณชำระต่อเนื่องปีละหน่อย สุดท้ายก็หมดหนี้ได้ นี่เป็นอำนาจของกระทรวงการคลัง

การจะโอนหนี้ทั้งหมด 1.1 ล้านล้านบาทมาให้ ธปท. เป็นเรื่องที่จะสร้างข้อเสียทางหลักการและข้อเสียทางฐานะด้วย จะให้ ธปท.พิมพ์ธนบัตรออกไปชำระหนี้ และจะกลายเป็นประเพณีต่อไป หากแก้ไขปัญหาอะไรไม่ได้ก็ให้ธนาคารกลางเอาเงินทุนสำรองทางการของประเทศมาใช้ กลายเป็นแก้ปัญหาหนึ่งแล้วไปสร้างปัญหาที่ใหญ่กว่า หนี้ก้อนนี้เหมือนเราเป็นแผล แต่เราเอาโลหิตเป็นพิษมาใช้รักษา ซึ่งมันไม่คุ้มกันเลย