จดทะเบียน VAT

การประกอบกิจการขายสินค้าหรือให้บริการมีธุรกรรมหลากหลายประเภท

โดย..สมชาย ชูเกตุ

ส่วนใหญ่ก็เพื่อสนองความต้องการของผู้บริโภคสินค้าและผู้ใช้บริการ นอกจากจะสนองตอบต่อคนในท้องถิ่นหรือในประเทศไทยแล้ว ยังรวมถึงลูกค้าในต่างประเทศด้วย ประเทศไทยของเรามีผลผลิตทางการเกษตรหลากหลายประเภท การเพิ่มมูลค่าก็คงต้องแปรรูปสินค้าเกษตรนั้น นอกจากผลผลิตทางการเกษตรและสินค้าเกษตรแล้ว ปัจจุบันมีการผลิตสินค้าอุตสาหกรรมเป็นจำนวนมาก

สำหรับการบริการมีมากประเภท โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวนั้นจะมีผู้ให้บริการจำนวนมาก ทั้งเรื่องของการขนส่ง ที่พัก ร้านอาหาร โรงแรม และอื่นๆ

การประกอบธุรกิจบางประเภทไม่อยู่ในบังคับภาษีมูลค่าเพิ่ม เช่น กิจการประกันชีวิต ธนาคารพาณิชย์ โรงรับจำนำ เป็นต้น แต่โดยส่วนใหญ่แล้วธุรกิจต่างๆ จะอยู่ในบังคับภาษีมูลค่าเพิ่ม ซึ่งจัดเก็บภาษีจากผู้ประกอบการที่ขายสินค้าในประเทศ การให้บริการในประเทศและการนำเข้า

กิจการที่อยู่ในบังคับภาษีมูลค่าเพิ่ม หากมีรายรับก่อนหักรายจ่ายใดๆ ในปีใดเกินกว่า 1.8 ล้านบาท จะต้องจดทะเบียนเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ไม่จดไม่ได้ เพราะกฎหมายบังคับไว้ ทั้งนี้คำว่า “ปี” สำหรับผู้ประกอบการที่เป็นบุคคลธรรมดาก็จะใช้ปีปฏิทิน แต่ถ้าเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ก็จะใช้รอบระยะเวลาบัญชี ถ้าหากกิจการมีรายรับต่อปีต่ำกว่า 1.8 ล้านบาท กฎหมายไม่ได้บังคับจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่ผู้ประกอบการสามารถยื่นคำร้องขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มได้

ผู้ประกอบการรายใดที่ประกอบกิจการอยู่ในบังคับภาษีมูลค่าเพิ่ม หากมีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี แต่ไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มตามที่กฎหมายกำหนดจะมีโทษทางอาญา จำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าจะมีเจตนาหรือไม่ก็ตาม หากไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มตามที่กฎหมายกำหนด นอกจากจะถูกลงโทษทางอาญาแล้ว จะมีโทษทางแพ่งเกี่ยวกับภาษี เบี้ยปรับ และเงินเพิ่ม โดยจะต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มจากยอดขาย พร้อมเสียเบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษีมูลค่าเพิ่มที่ต้องชำระ และเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนของภาษีต้องชำระ จะเห็นว่าไม่คุ้มจริงๆ หากถูกตรวจพบว่าประกอบการโดยไม่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม หนำซ้ำภาษีซื้อที่เกิดขึ้นก่อนจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มไม่สามารถนำไปหักออกจากภาษีขายหรือขอคืนได้ พูดง่ายๆ ว่า ได้จ่ายเงินเยอะแน่ๆ ทางที่ดีผู้ประกอบการที่ยังไม่แน่ใจว่ารายรับของกิจการจะเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีหรือไม่ คงต้องตรวจสอบรายรับของตนเองอยู่เสมอ หากคิดว่ารายรับเกินกว่า 1.8 ล้านบาทต่อปี ก็รีบจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มก่อนก็แล้วกัน จะได้ไม่มีปัญหาเรื่องภาษี เบี้ยปรับ และเงินเพิ่ม

กิจการที่อยู่ในบังคับภาษีมูลค่าเพิ่มแต่มีรายรับไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ไม่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มก็ได้ หรือประกอบกิจการที่อยู่ในบังคับภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่กฎหมายได้ยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มไว้ ถึงแม้ว่ากิจการนั้นจะมีรายรับเกินกว่า 1.8 ล้านบาทต่อปี ก็ไม่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เช่น กิจการให้เช่าหอพัก กิจการขายหนังสือพิมพ์ กิจการขายปุ๋ย เป็นต้น

ผู้ประกอบการสามารถยื่นคำร้องขอจดทะเบียนเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มได้ที่หน่วยงานสรรพากรอันเป็นที่ตั้งของสถานประกอบการสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในกรุงเทพฯ ให้ยื่นคำร้องได้ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ หรือสำนักบริหารภาษีธุรกิจขนาดใหญ่ ต่างจังหวัดให้ยื่นคำร้องได้ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขา แต่วิธีที่ดีที่สุดอยากเชิญชวนให้ยื่นขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มผ่าน www.rd.go.th ซึ่งสะดวก รวดเร็ว ลดค่าใช้จ่าย อย่างไรก็ตาม คำร้องขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มควรระบุให้ชัดเจนว่า ขายสินค้าหรือให้บริการ หรือส่งออกสินค้า จะได้ไม่มีปัญหาติดตามมาภายหลัง

กิจการที่กฎหมายบังคับให้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มหรือกิจการที่ได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม กฎหมายได้ระบุไว้ชัดเจนแล้ว ท่านสามารถนำไปใช้ให้เป็นประโยชน์ในการเลือกว่าจะประกอบกิจการประเภทใด อย่าลืมว่าภาษีเป็นหน้าที่หนึ่งของผู้ประกอบการขายสินค้าหรือให้บริการ สวัสดีครับ