ปฏิบัติการฝนหลวงก้าวหน้าอีกขั้น

ผลงานวิจัยพลุสารดูดความชื้นช่วยเพิ่มปริมาณน้ำฝนกู้ภัยแล้ง

กระทรวงเกษตรฯ ผนึกกองทัพอากาศ ประกาศความสำเร็จผลงานพัฒนาวิจัยพลุสารดูดความชื้นเสริมปฏิบัติการฝนหลวง

น.ส.สุพัตรา ธนเสนีวัฒน์ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ผลความร่วมมือในการวิจัยและพัฒนาสารฝนหลวงระหว่างสำนักฝนหลวงและการบินเกษตรร่วมกับกองทัพอากาศ ซึ่งค้นคว้าและวิจัยมาตั้งแต่ปี 2547 จนสามารถประดิษฐ์ต้นแบบพลุสารดูดความชื้น รวมทั้งออกแบบสร้างอุปกรณ์ติดตั้งและควบคุมการจุดพลุกับเครื่องบิน AU-23 ของกองทัพอากาศได้สำเร็จในปี 2549

จากนั้นได้เริ่มนำมาทดสอบ ทดลองปฏิบัติการกับเมฆจริงตั้งแต่ปี 2550 จนถึงปัจจุบัน สิ้นสุดโครงการระยะที่ 1 แล้ว เมื่อวันที่ 3 ส.ค.ที่ผ่านมา สามารถเพิ่มปริมาณฝนได้มากขึ้น จากนี้ไปจะใช้พลุดังกล่าวในโครงการนำร่องระยะที่ 2 ปฏิบัติการกับการทำฝนหลวงด้วยสารสูตรผงที่ใช้อยู่ในปัจจุบันในอีก 2 ปี คือ ปี 2555-2556 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำฝนหลวง

นายวราวุธ ขันติยานันท์ ผู้อำนวยการสำนักฝนหลวงฯ กล่าวว่า ความสำเร็จในโครงการนี้ ช่วยเป็นส่วนหนึ่งของโครงการปฏิบัติการฝนหลวงเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธ.ค. 2554 มีวัตถุประสงค์เพื่อลดปัญหาการใช้สารฝนหลวงชนิดผงที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน โดยมีความละเอียดมาก เป็นสารที่ดูดความชื้นได้ดี เช่น จำพวกเกลือโซเดียม คลอไรด์ แคลเซียม คลอไรด์ แคลเซี่ยม อ๊อกไซด์ และยูเรีย แต่ยังมีปัญหาเรื่องการจับเก็บ เนื่องจากมีการจับตัวเป็นก้อนได้ง่าย เพราะมีคุณสมบัติที่ไวต่อการดูดความชื้น ทำให้มีความยุ่งยาก เสียเวลาบดซ้ำก่อนนำขึ้นเครื่องบินไปโปรยทำฝนหลวงการประดิษฐ์คิดค้นวิธีทำพลุสารดูดความชื้นจนสำเร็จระหว่างปี 2547-2550 มีทั้งหมด 2 ชนิด คือ พลุสารแคลเซียมคลอไรด์ และพลุสารโซเดียมคลอไรด์ โดยพลุสารแคลเซียมคลอไรด์ให้ผลดีกว่าพลุสารโซเดียมคลอไรด์

ทั้งนี้ เมื่อเปรียบเทียบกับเมฆธรรมชาติ หรือเมฆที่ไม่มีการใช้พลุ พบว่าพลุสารทั้งสองชนิดทำให้เมฆมีขนาดใหญ่ขึ้น ทำให้เม็ดน้ำขนาดใหญ่เพิ่มจำนวนมากขึ้น มีผลทำให้ปริมาณน้ำฝนเพิ่ม

อย่างไรก็ตาม พลุสารดูดความชื้นทั้งสองชนิดนี้ยังอยู่ในขั้นที่จะทดลองใช้ร่วมกับสารชนิดผงละเอียด เพื่อเสริมประสิทธิภาพของการปฏิบัติการฝนหลวงตามขั้นตอนในตำราฝนหลวงพระราชทาน ไม่ใช่ใช้ทดแทนสารชนิดผงในปัจจุบัน

“ขณะนี้อยู่ระหว่างให้ฝ่ายวิชาการรวบรวมผลวิจัยและพัฒนาเพื่อทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระบรมราชวินิจฉัย ก่อนที่จะนำไปจดสิทธิบัตรต่อไป” นายวราวุธ กล่าว

ปัจจุบันพบว่าบางประเทศเริ่มผลิตพลุลักษณะดังกล่าว แม้ว่าสารเคมีที่ใช้และพลุเหล่านี้จะเป็นสารที่มีจำหน่ายทั่วไปและมีการผลิตขายทั่วไป แต่เป็นที่น่าสังเกตว่าในสหรัฐอเมริกามีเอกชนที่ผลิตพลุจำหน่ายใช้สารที่เป็นสูตรเดียวกับสูตรฝนหลวงของไทยที่จดสิทธิบัตรไว้ แต่ไทยจดสิทธิบัตรสารฝนหลวงเป็นผง ส่วนที่เอกชนทำจำหน่ายทำเป็นลักษณะพลุ จึงไม่มีการดำเนินการตามกฎหมาย