ตลท.สร้างกำลังใจ-หนุนกำลังทรัพย์ให้คนดีมีแรงสู้ต่อ

คำร้องเพลง “คนดีไม่มีวันตาย” ที่ใช้ประกอบภาพยนตร์เรื่อง “ขุนรองปลัดชู”

โดย..บงกชรัตน์ สร้อยทอง 

...แม้ไม่มีใครรู้แต่เรารู้ รู้ว่าเรานั้นทำเพื่อใคร

ไม่ว่าวันพรุ่งนี้ มันจะเป็นเช่นไร

ก็จะไม่เสียใจ กับสิ่งที่เราได้ทำ...

ฟ้าและดินไม่เห็นไม่เป็นไร ไม่ได้หวังให้ใครจดจำ

แม้ยากเย็นแค่ไหน ไม่เคยบ่นสักคำ

ไม่มีใครจดจำ แต่เราก็ยังภูมิใจ...

คำร้องเพลง “คนดีไม่มีวันตาย” ที่ใช้ประกอบภาพยนตร์เรื่อง “ขุนรองปลัดชู” สามารถอธิบายความได้ดีอยู่แล้วว่า คนที่ทำความดีส่วนใหญ่ทำเพราะต้องการให้สิ่งดีๆ เกิดขึ้นในสังคม โดยไม่ได้ตั้งเป้าว่าสิ่งที่ทำนั้นต้องเกิดการรับรู้ในวงกว้าง ขณะที่ “พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี” ผู้อำนวยการสถาบันวิมุตตยาลัย ได้ให้ข้อสังเกตว่า “การมอบกำลังใจกำลังทรัพย์ถือมีส่วนสำคัญให้คนทำความดีต่อไป เพราะที่ผ่านมาแม้มีโครงการดีและมีกำลังคนกำลังใจที่พร้อม แต่หากขาดกำลังทรัพย์แล้วก็เหมือนเจออุปสรรคที่ทำให้ต้องล้มเลิกโครงการที่ดีไป ขณะเดียวกันการที่มีคนตระหนักเห็นการทำดีแล้ว ก็จะเป็นแรงผลักให้คนที่ทำดีอยู่แล้วเกิดกำลังใจและเชื่อมั่น ทำความดีต่อไป เพราะเขาจะรู้สึกว่าได้เดินมาถูกทางและพร้อมที่จะทำหน้าที่ให้ดีขึ้น เช่นเดียวกับรางวัลนี้ที่ทั้งผู้รู้จักใช้ทรัพย์ได้ถูกต้องอย่าง ตลท. และผู้ทำดีมีแรงและกำลังใจทำความดีต่อไป ซึ่งจะทำให้สังคมเราจะมีคนดีมากขึ้น”

ทั้งนี้ ตลท.ก็ยังยืนหยัดมอบทุนมอบรางวัลและทุนสำหรับหน่วยงานที่ทำความดีต่อไป โดยทั้ง 6 หน่วยงานนี้จะได้รับทุนและคัดเลือกบุคคลแต่ละสาขาไปอีก 5 ปี พร้อมกับปีนี้เป็นปีแรกที่ยังสนับสนุนมูลนิธิส่งเสริมสงเคราะห์ผู้กระทำความดี ซึ่งเป็นองค์กรที่สงเคราะห์ผู้เสียสละทำความดีเพื่อช่วยเหลือผู้อื่นปีละ 1 ล้านบาท ต่อเนื่องติดต่อกันไป 3 ปี

จากนี้ลองมาดูกันว่าคนดีทั้ง 6 สาขานี้ เขาปิดทองหลังองค์พระปฏิมากันอย่างไร และอะไรเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เขาเริ่มทำประโยชน์เพื่อผู้อื่น

สาขาพัฒนาการศึกษา โดยมูลนิธิศาสตราจารย์สังเวียน อินทรวิชัย คัดเลือก “ศรัทธา ห้องทอง” ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านคลองน้ำใส อ.กาบัง จ.ยะลา ซึ่งเจ้าตัวบอกเป็นเด็กชนบทที่ได้โอกาสทุนของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวร่ำเรียนจนสามารถสานฝันตัวเองที่ต้องการให้เยาวชนที่ขาดโอกาสได้เรียนหนังสือ โดยอาสาเป็นครูประจำในที่ไม่มีใครต้องการไป โดยเฉพาะพื้นที่สีแดงใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่เขาเกิดภาพชินตาเห็นครูย้ายออกไปจนในโรงเรียนเหลือเพียงแต่ผู้อำนวยการโรงเรียนกับภารโรง

จนกระทั่งครั้งหนึ่งโรงเรียนแห่งนี้เคยถูกเผาพร้อมกันทั้ง 13 แห่ง แต่ชายคนนี้ก็ไม่ท้อจนเปลี่ยนวิกฤตเป็นโอกาสให้โรงเรียนกลับมาเป็นแหล่งเรียนรู้และนำไปสู่การคิดค้นนวัตกรรมการจัดการศึกษาภายใต้ชื่อ “การพัฒนาแห่งเรียน สู่จุดหมายและสันติสุข” บนพื้นฐานตามพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่รู้รักสามัคคี เข้าใจถึงการพัฒนา และยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียง พร้อมจัดโซนนิงการเรียนรู้สู่ชีวิตจริงไว้ 6 โซน เพื่อเป็นการสร้างความสัมพันธ์กับชุมชนมากขึ้น เพราะที่ผ่านมาเขาเข้าใจหัวอกชาวบ้านที่ข้างบนก็กดข้างล่างก็ดัน เพราะหากชาวบ้านไปสนิทกับใครเกินไปก็อาจจะถูกมองว่าเป็นคนของอีกฝ่ายไป

“31 ปีที่เป็นครูไม่เคยรู้สึกท้อ แต่ถามว่ากลัวหรือไม่ ตอบได้เลยว่าครู 3 จังหวัดภาคใต้มีความกลัวทุกคน แต่ต้องทำให้ตัวเองก้าวข้ามความกลัวออกไป สิ่งที่อยากฝากไว้คือ ขอให้ส่วนกลางอย่ามอง 3 จังหวัดภาคใต้เป็นที่ทิ้งขยะ ที่นำคนทำผิดอย่างนักเรียนตีกันหรืออยากโยกย้ายข้าราชการคนไหนก็ไปทิ้งไว้ที่นี่ แค่นี้ยังไม่พอสำหรับพวกเขาอีกเหรอ เพราะท้ายสุดทุกคนหวังว่าอยากเห็น 3 จังหวัดเป็นพื้นที่สงบสุขเหมือนที่อื่นบ้าง” คุณครูกล่าว

สาขาการพัฒนาห้องสมุด โดยสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทย คัดเลือก “ราศี แสงจักร์” และ “เอมอร ตันเถียร” ซึ่งมี “ราศี” เป็นตัวแทนการให้ทัศนะในการจัดทำห้องสมุดให้มีชีวิตเพื่อเปิดโลกทัศน์ให้แก่เด็ก เธอเป็นหลักให้คุณครู โรงเรียนวัดถนน อ.ป่าโมก จ.อ่างทอง ทั้งหมด 12 คน ได้ร่วมกันลงขันหักเงินเดือนครูเดือนละ 500 บาท เพื่อไปใช้หนี้สำหรับกู้เงิน 3 แสนบาท ที่กู้มาเพื่อยกพื้นให้ห้องสมุดไม่เผชิญกับภาวะน้ำท่วมเป็นประจำ จนปัจจุบันเป็นโรงเรียนต้นแบบที่พร้อมช่วยเหลือการทำห้องสมุดให้มีชีวิต

คุณครูราศี บอกว่า ตัวเองฝังใจอยากเป็นบรรณารักษ์ให้ได้จากการอ่านหนังสือนิทานเต่ากับกระต่าย จากนั้นรวมกลุ่มกับเพื่อนทำมุมหนังสือให้เด็กๆ ได้อ่านกัน พอเป็นครูบรรณารักษ์ของโรงเรียนและรู้สึกอึดอัดกับที่ห้องสมุดเหมือนเป็นที่เก็บของเก่าในโรงเรียน จึงเกิดการปฏิวัติที่จะทำห้องสมุดให้เด็กได้เข้าถึงหนังสือทุกคน

“ตอนที่ลงขันเชื่อว่าครูทุกคนคิดในใจว่าเราต่างมีภาระครอบครัวเหมือนกัน แต่ต้องเสียสละเงินเดือนส่วนหนึ่งเพราะทุกคนมีความตั้งใจแล้วว่าเราต้องทำ พอทำสำเร็จในฐานะครูก็รู้สึกดีใจที่ได้ทำเพื่อเด็ก จนปัจจุบันเป็นเรื่องที่พูดคุยกันสนุกได้ แต่เวลานั้นคุณครูหลายคนคงเหนื่อยไม่น้อย” ครูราศี เล่าให้ฟัง

สาขาการพัฒนาสังคมชนบท โดยสมาคมพัฒนาประชากรและชุมชน และรางวัลมีชัย วีระไวทยะ คัดเลือก “บวรศิลป์ เชาวน์ชื่น” ประธานกรรมการมูลนิธิตะวันฉาย โดยมีศูนย์กลางที่คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อช่วยผู้ป่วยปากแหว่ง เพดานโหว่ และพิการทางศีรษะและใบหน้าให้กลับมามีชีวิตปกติและสมบูรณ์เหมือนคนทั่วไป ซึ่งจุดเริ่มต้นจากที่เป็นแพทย์ผ่าตัดมาตลอด 20 ปีนี้ทำให้พบผู้ป่วยเด็กที่มีปัญหาเหล่านี้ว่า ชีวิตคนเราเท่ากันและเขาควรมีโอกาสที่จะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่สมบูรณ์ หากเขาได้รับการช่วยเหลือแก้ไขรูปร่าง เขาก็สามารถเข้าสังคมและประสบความสำเร็จในชีวิตได้

คุณหมอบวรศิลป์ได้อธิบายเหตุผลให้ฟังว่า เหตุที่เราลงมือทำเพราะมองว่าทุกคนมีความสำคัญเท่ากันไม่ว่าคุณจะเป็นคนด้อยโอกาสหรือคนปกติ เราไม่ควรมองข้ามชีวิตคนเหล่านี้ การที่ได้รางวัลนี้ทำให้ผมและทีมงานบอกกับตัวเองว่าเราเดินกันมาถูกทางแล้ว และทำให้มีแรงทำงานต่อไปและอยากให้มองคนเหล่านี้ด้วยความเกื้อกูล พร้อมกันนั้นอยากฝากคนในวิชาชีพเดียวกันว่า ความจริงแพทย์ไทยมีความสามารถและเก่งไม่แพ้ต่างประเทศเลย แต่เพียงเรามีข้อจำกัดเชิงระบบว่าทำไมต้องเป็นระบบรับแพทย์อาสาสมัครมาทำงานเหล่านี้ พร้อมกับอยากให้มีการเชื่อมโยงเครือข่ายระหว่างหน่วยงานต่างๆ ที่ดีขึ้น เพราะการที่ช่วยให้คนเหล่านี้กลับมาเป็นคนที่สมบูรณ์ได้ต้องใช้การรักษาที่ต่อเนื่องและใช้ทีมสหสาขาวิชาชีพและผู้เชี่ยวชาญถึง 13 สาขา และการทำงานตรงนี้อย่างน้อยไม่ใช่คุณฝ่ายเดียวที่ช่วยให้เขาดีขึ้น เพราะมีไม่น้อยเช่นกันที่คนไข้เหล่านี้กลับสร้างพลังมหาศาลให้กับคุณหมอที่รักษาเขา

สาขาการส่งเสริมดนตรี โดยมูลนิธิอาจารย์สุกรี เจริญสุข คัดเลือก “ยูโซะ บ่อทอง” หัวหน้าคณะลิเก (ดิเกร์ ฮูลู) ศิลปะการแสดงพื้นบ้านที่มีชื่อเสียงประจำท้องถิ่นจาก จ.ปัตตานี โดยใช้ทั้งการขับร้อง ร่ายรำ และตีรำมะนา ซึ่งเหลืออยู่เพียงไม่กี่คณะเนื่องจากไม่มีใครจ้าง แต่ยูโซะก็ทำหน้าที่โต้โผและเป็นนายโรงลิเกที่จะเป็นครูสอนลูกศิษย์ตามโรงเรียนต่างๆ ตั้งแต่ปี 2536 เพื่อหวังสืบทอดวัฒนธรรมให้กับลูกหลาน ซึ่งท่านได้ประพันธ์เพลงทั้งภาษาไทยและยาวีกว่า 100 เพลง โดยเนื้อหาเกี่ยวข้องกับศาสนา ประวัติศาสตร์ ชีวิตประจำวัน และเหตุการณ์บ้านเมือง

“สิ่งที่ผมทำมาตลอดชีวิตคือการพยายามทำสิ่งที่ผมชอบในการแสดงพื้นบ้านที่เห็นมาตั้งแต่เด็ก และปัจจุบันก็พยายามทำสิ่งที่ผมชอบให้รุ่นลูกหลานได้อนุรักษ์วัฒนธรรมดั้งเดิมเอาไว้ ซึ่งมองว่าศิลปะนี้ไม่ใช่จำเพาะแต่คนที่เป็นอิสลาม แต่นี่คือศิลปะของคนไทยทั้งประเทศ”

 

ขณะที่ สกุรี เจริญสุข ให้เหตุผลว่า ที่คัดเลือกครูยูโซะเพราะท่านเป็นครูชาวบ้านที่ไม่มีใบปริญญามากำกับ การพยายามรักษาศิลปะที่เป็นภูมิปัญญาของแผ่นดินและมีการผสมผสานศิลปะหลายชนชาติที่มีการสืบทอดกันมาเป็น 1,000 ปี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกึ๋นของประเทศไทย ที่ต่อไปนี้ครูยูโซะจะทำหน้าที่กระจอกๆ ให้โลกได้รับรู้ในศิลปะไทยในวงกว้างมากขึ้น

สาขาการส่งเสริมกีฬา โดยสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย คัดเลือก “เสนอ ไชยยงค์” อดีตนักฟุตบอลทีมชาติและผู้ฝึกสอนกีฬาฟุตบอล อีกทั้งเป็นผู้ร่วมก่อตั้งทีมสโมสรราชวิถี ซึ่งตลอดระยะเวลา 45 ปีที่อยู่ในวงการลูกหนังและประสบความสำเร็จการพัฒนาฝีมือการเล่นฟุตบอลด้วยตนเอง พร้อมอุทิศตนสอนเยาวชนจนสามารถสร้างนักฟุตบอลและติดทีมชาติมากว่า 100 คน

เขาบอกว่าฟุตบอลเป็นกีฬาที่มีอำนาจมาก เพราะสามารถหยุดโลกได้ทุกครั้ง เห็นจากที่มีการแข่งขันบอลโลก ซึ่งจะเห็นว่าฟุตบอลสามารถสร้างความศรัทธาให้เกิดขึ้นได้ นั่นคือสาเหตุว่าทำไมหลายคนยืนหยัดที่จะเชียร์ทีมใดทีมหนึ่งโดยไม่สนใจว่าทีมนั้นจะเป็นผู้แพ้หรือชนะ และที่สำคัญฟุตบอลนอกจากจะสอนให้มีกายและใจที่แข็งแกร่งแล้ว ยังสอนให้คนได้เรียนรู้ประชาธิปไตย ซึ่งหมายความถึงการอยู่ร่วมกันของคนหมู่มาก มีวินัยและเคารพกติกาซึ่งเป็นรากฐานให้เขารู้จักเคารพกฎหมาย

นอกจากนั้น รวมถึงการสอนจริยธรรมที่ใช้จังหวะที่เยาวชนเชื่อครูสอนเขาทางอ้อม เช่น หากมีการเข้าผิดจังหวะและไปเตะคนอื่น เราต้องรู้จักกอดเขาก่อน แล้วถามถึงใครผิด มีการเล่นไปทำร้ายคนอื่นหรือไม่ และคอยสอนคอยบอกกล่าวเขา สิ่งเหล่านี้จะถูกหล่อหลอมเขาตลอดว่า เราต้องปฏิบัติตัวในสนามให้ดี เพราะคนมาดูเราในสนาม ถ้าแสดงพฤติกรรมไม่ดีเขาอาจจำเราไว้ แล้วปกติใครจะรับคนที่ไม่ดีเข้าทำงานด้วย

สาขาการพัฒนาสังคมเมือง โดยสถาบันวิมุตตยาลัย คัดเลือก “กลุ่มบุคคลผู้อุทิศตนโครงการนิติธรรม สิ่งแวดล้อม (EnLAW)” และ “กลุ่มนักเขียนไรท์เตอร์” โดยกลุ่ม EnLAW เป็นตัวแทนขึ้นเสวนา ซึ่งเป็นองค์กรพัฒนาเอกชนแรกที่ทำงานด้านกฎหมายสิ่งแวดล้อมที่ช่วยชุมชนได้รับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพประชาชน รวมถึงเกิดความรุนแรงและถูกละเมิดจากการบังคับใช้กฎหมายที่ไม่เป็นธรรม