นนทบุรีสองสี ส้มครอง สส. บ้านใหญ่ยึด อบจ.

นฤพนธ์ชนะขาด หลังนับครบ 100%

เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2569 ผลนับคะแนนเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดนนทบุรีอย่างไม่เป็นทางการ หลังนับเสร็จครบ 100% ปรากฏว่า นายนฤพนธ์ เย็นประเสริฐ ผู้สมัครหมายเลข 1 จากกลุ่มผึ้งหลวง ได้คะแนนสูงสุด 193,653 คะแนน

นายเดชรัต สุขกำเนิด ผู้สมัครหมายเลข 4 จากพรรคประชาชน ได้อันดับ 2 จำนวน 138,274 คะแนน ตามหลังผู้ชนะ 55,379 คะแนน

ผู้สมัครอิสระอีก 4 คนได้คะแนนห่างจากผู้สมัครสองอันดับแรกอย่างชัดเจน นายธามม์ พักตร์บวร ผู้สมัครหมายเลข 6 ได้อันดับ 3 จำนวน 7,376 คะแนน พลเอก นิพนธ์ สีตบุตร ผู้สมัครหมายเลข 2 ได้อันดับ 4 จำนวน 3,770 คะแนน

นายชุติพนธ์ ปิ่นมณี ผู้สมัครหมายเลข 3 ได้อันดับ 5 จำนวน 1,961 คะแนน ส่วนว่าที่ร้อยตรี นนทพันธ์ ปพัฒน์พรเจริญ ผู้สมัครหมายเลข 5 ได้อันดับ 6 จำนวน 1,263 คะแนน

จังหวัดนนทบุรีมีผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมด 1,075,199 คน มีผู้มาใช้สิทธิ 376,278 คน คิดเป็นประมาณ 35% ของผู้มีสิทธิทั้งหมด แบ่งเป็นบัตรดี 346,297 ใบ บัตรเสีย 5,296 ใบ และบัตรไม่เลือกผู้สมัครคนใด หรือ No Vote จำนวน 24,685 ใบ

ผลเลือกตั้งครั้งนี้ ตอกย้ำความแข็งแกร่งของกลุ่มผึ้งหลวงในสนามท้องถิ่น แม้กระแสการเมืองระดับชาติในนนทบุรีจะอยู่กับพรรคประชาชนอย่างชัดเจน

 

ช่องว่างกว่า 50,000 คะแนนตลอดสามสนาม

เมื่อย้อนดูผลเลือกตั้งนายก อบจ.นนทบุรี 3 ครั้งหลังสุด กลุ่มผึ้งหลวงรักษาฐานคะแนนเหนือคู่แข่งจากคณะก้าวหน้าและพรรคประชาชนได้อย่างต่อเนื่อง

การเลือกตั้งวันที่ 20 ธันวาคม 2563 พ.ต.อ.ธงชัย เย็นประเสริฐ จากกลุ่มผึ้งหลวง ได้มากกว่า 197,000 คะแนน ขณะที่ไพบูลย์ กิจวรวุฒิ จากคณะก้าวหน้า ได้ 139,401 คะแนน ทั้งสองฝ่ายห่างกันประมาณ 57,000 คะแนน

วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2568 พ.ต.อ.ธงชัยได้ 219,173 คะแนน ส่วนเลิศมงคล วราเวนุช ได้ 155,035 คะแนน ช่องว่างเพิ่มขึ้นเป็น 64,138 คะแนน

ล่าสุด นฤพนธ์ได้ 193,653 คะแนน ขณะที่เดชรัตได้ 138,274 คะแนน ห่างกัน 55,379 คะแนน

ผลทั้งสามครั้งแสดงให้เห็นว่า กลุ่มผึ้งหลวงรักษาคะแนนไว้ได้ประมาณ 190,000–220,000 คะแนน ขณะที่ผู้สมัครจากฝ่ายสีส้มได้ประมาณ 138,000–155,000 คะแนน ส่วนต่างมากกว่า 50,000 คะแนนจึงกลายเป็นกำแพงที่พรรคประชาชนยังข้ามไม่พ้น

 

 

“ส้มระดับชาติ–บ้านใหญ่ระดับท้องถิ่น”

 

ความแตกต่างปรากฏชัดเมื่อเทียบกับการเลือกตั้งทั่วไปวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งพรรคประชาชนชนะ สส.นนทบุรีครบทั้ง 8 เขต ต่อเนื่องจากการเลือกตั้งเดือนพฤษภาคม 2566 แต่คะแนนสนับสนุนพรรคในระดับชาติไม่ได้ไหลมายังผู้สมัครนายก อบจ.โดยอัตโนมัติ

ผู้อำนวยการนิด้าโพลวิเคราะห์ว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งแยกประเภทการเลือกตั้งอย่างชัดเจน ระดับชาติคือการเลือกพรรคและอุดมการณ์เพื่อกำหนดทิศทางประเทศ ส่วนระดับท้องถิ่นคือการเลือกคนที่ประชาชนรู้จัก เข้าถึงได้ และพึ่งพาได้ในชีวิตประจำวัน

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนเดียวกันจึงสามารถเลือกผู้สมัครจากพรรคประชาชนเป็น สส. พร้อมกับเลือกกลุ่มผึ้งหลวงบริหาร อบจ. เพราะประชาชนใช้เหตุผลต่างกันในการตัดสินใจแต่ละสนาม

ภาพนี้อธิบายว่าเหตุใด “สีส้ม” จึงครองสนามระดับชาติ แต่มิอาจโค่น “บ้านใหญ่” ในสนามท้องถิ่นได้ตลอดสามครั้งที่ผ่านมา

 

บ้านใหญ่ชนะด้วยชื่อ เครือข่าย และความต่อเนื่อง

 

ความแข็งแกร่งของกลุ่มผึ้งหลวงตั้งอยู่บนเครือข่ายบ้านใหญ่ที่สะสมมานาน การเปลี่ยนผ่านจาก พ.ต.อ.ธงชัย เย็นประเสริฐ สู่นฤพนธ์ เย็นประเสริฐ ช่วยรักษาทั้งชื่อทางการเมือง ผู้สนับสนุน และเครือข่ายในพื้นที่

บ้านใหญ่แต่ละกลุ่มอาจสังกัดต่างพรรคหรือแข่งขันกันในระดับชาติ แต่เมื่อเข้าสู่สนามท้องถิ่น กลุ่มเหล่านี้สามารถรวมตัวภายใต้กลุ่มผึ้งหลวง เพื่อป้องกันไม่ให้พรรคสีส้มขยายอำนาจเข้ามาแทนที่

ระบบอุปถัมภ์ในกรณีนี้ไม่ได้หมายถึงการซื้อเสียงเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการเข้าร่วมงานศพ งานบวช และกิจกรรมในชุมชน ผู้สมัครต้องใช้เงิน เวลา และทีมงาน เพื่อรักษาความสัมพันธ์กับประชาชนอย่างต่อเนื่อง

ชาวบ้านจึงประเมินนักการเมืองท้องถิ่นจากประสบการณ์ตรงว่าใครมาร่วมงาน ใครช่วยเหลือ และใครอยู่กับชุมชนเมื่อเกิดปัญหา ความสัมพันธ์ที่สะสมทุกวันจึงสร้างน้ำหนักมากกว่าการสื่อสารนโยบายเฉพาะช่วงเลือกตั้ง

 

ชุมชนดั้งเดิมกับหมู่บ้านจัดสรรเลือกต่างกัน

ภูมิศาสตร์ของนนทบุรียังช่วยอธิบายรูปแบบคะแนน อำเภอเมืองและอำเภอปากเกร็ดมีชุมชนดั้งเดิมอยู่หนาแน่น ผู้นำท้องถิ่นกับประชาชนรู้จักและพึ่งพากันมานาน กลุ่มผึ้งหลวงจึงได้เปรียบและชนะขาดในพื้นที่เหล่านี้

อำเภอบางกรวยและอำเภอบางใหญ่มีหมู่บ้านจัดสรรและประชากรใหม่เพิ่มขึ้น คนจำนวนมากอาศัยอยู่ในหมู่บ้านที่มีรั้วและสัมพันธ์กับเครือข่ายบ้านใหญ่น้อยกว่า คะแนนในพื้นที่เหล่านี้จึงสูสี และพรรคประชาชนสามารถทำคะแนนนำได้ในบางจุด

ความเป็นเมืองจึงไม่ได้ทำให้เครือข่ายบ้านใหญ่หายไปทันที ตัวแปรสำคัญอยู่ที่ระยะเวลาที่ประชาชนอาศัยในพื้นที่ รวมถึงความใกล้ชิดกับผู้นำและกลไกของชุมชน

 

พรรคประชาชนเปลี่ยนผู้สมัคร จึงต้องเริ่มใหม่ทุกครั้ง

จุดอ่อนสำคัญของพรรคประชาชนคือการเปลี่ยนผู้สมัครนายก อบจ.ทุกครั้ง ผู้สมัครแต่ละคนจึงไม่มีเวลาสะสมความนิยมส่วนบุคคล เมื่อคนเดิมแพ้และพรรคส่งคนใหม่ลงแทน พรรคต้องเริ่มสร้างชื่อ ความคุ้นเคย และความไว้วางใจใหม่ทั้งหมด

อีกปัญหาคือช่องว่างระหว่างอุดมการณ์กับวิถีท้องถิ่น เสียงวิจารณ์ว่าผู้สมัครบางกลุ่มไม่ร่วมช่วยค่าใช้จ่ายในงานสังคม แต่เข้าไปร่วมรับประทานอาหาร สะท้อนว่าชาวบ้านไม่ได้มองการ “ใส่ซอง” เป็นเรื่องเงินเพียงอย่างเดียว แต่ถือเป็นการแสดงน้ำใจและยืนยันว่าผู้สมัครเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน

 

 

 

บทเรียนจากจังหวัดลำพูนสะท้อนภาพอีกด้าน ชัยชนะของฝ่ายสีส้มไม่ได้เกิดจากอุดมการณ์ล้วนๆ แต่ผู้สมัครยังเป็นลูกชายของ “โกเก๊า” ซึ่งมาจากบ้านใหญ่เดิม พรรคจึงเชื่อมกระแสการเมืองใหม่เข้ากับฐานทางสังคมที่มีอยู่แล้ว ปัจจัยเช่นนี้ยังไม่เกิดขึ้นในนนทบุรี

 

ทางออกไม่ใช่ทิ้งอุดมการณ์ แต่ต้องสร้างคนระยะยาว

หากพรรคประชาชนต้องการแข่งขันกับกลุ่มผึ้งหลวง พรรคต้องเลือกและสนับสนุนผู้สมัครระยะยาว แม้พ่ายแพ้ก็ต้องทำงานในพื้นที่ต่อ เพื่อสะสมความไว้วางใจและพิสูจน์ว่าพร้อมอยู่กับประชาชนนอกฤดูเลือกตั้ง

พรรคต้องลงทุนกับทีมงาน เวลา และระบบดูแลประชาชนที่เข้าถึงได้จริง พร้อมเรียนรู้ธรรมเนียมของแต่ละชุมชน โดยไม่เปลี่ยนความสัมพันธ์ให้กลายเป็นการซื้อเสียง

ผลเลือกตั้งนายก อบจ.นนทบุรีจึงไม่ได้แปลว่าอุดมการณ์พ่ายแพ้หรือหมดความหมาย แต่ชี้ว่าอุดมการณ์เพียงอย่างเดียวยังไม่พอสำหรับสนามท้องถิ่น ผู้ชนะต้องมีนโยบายที่ประชาชนเชื่อ ตัวบุคคลที่ประชาชนรู้จัก และความสัมพันธ์ที่ประชาชนสัมผัสได้ในชีวิตประจำวัน