การจัดการภาษีธุรกิจเฉพาะ...สำหรับกิจการที่ดำเนินธุรกิจในลักษณะธนาคารพาณิชย์

ทุกธุรกิจล้วนมีความเกี่ยวข้องกับภาษี แต่ประเภทของภาษีที่ต้องชำระนั้นอาจแตกต่างกันไปตามลักษณะของกิจการ โดยภาษีหลักที่ธุรกิจส่วนใหญ่มักต้องเผชิญ ได้แก่ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีเงินได้นิติบุคคล ภาษีมูลค่าเพิ่ม และภาษีหัก ณ ที่จ่าย

อย่างไรก็ตาม ยังมีภาษีอีกประเภทหนึ่งที่ผู้ประกอบกิจการที่ดำเนินธุรกิจลักษณะคล้ายธนาคารพาณิชย์ เช่น การให้กู้ยืมเงิน การค้ำประกัน หรือการแลกเปลี่ยนเงินตรา ต้องพบเจออย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ นั่นก็คือ "ภาษีธุรกิจเฉพาะ"

หลายคนอาจไม่ทราบว่า หากธุรกิจอยู่ในกลุ่มที่เข้าข่ายต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ จะต้องดำเนินการยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีดังกล่าวกับกรมสรรพากร และมีหน้าที่ต้องยื่นแบบและชำระภาษีธุรกิจเฉพาะทุกเดือนอย่างต่อเนื่อง ด้วยเหตุนี้ผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจในลักษณะคล้ายธนาคาร จึงควรรีบจัดการเรื่องภาษีธุรกิจเฉพาะให้ถูกต้องตั้งแต่แรกเริ่ม ก่อนที่จะถูกตรวจสอบโดยเจ้าหน้าที่กรมสรรพากร

เข้าใจ “ภาษีธุรกิจเฉพาะ” แบบไม่งง

ภาษีธุรกิจเฉพาะเป็นหนึ่งในประเภทของภาษีที่จัดเก็บจากธุรกิจบางประเภทตามที่กฎหมายกำหนด โดยผู้ที่มีหน้าที่เสียภาษีนี้ อาจเป็นได้ทั้งบุคคลธรรมดา คณะบุคคลที่ไม่ใช่นิติบุคคล รวมถึงนิติบุคคลต่างๆ เช่น
- ห้างหุ้นส่วนสามัญ
- กองทุน
- กองมรดก
- หน่วยงานเอกชนที่ดำเนินการโดยบุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไป โดยไม่จัดตั้ง- เป็นนิติบุคคลตลอด
- หน่วยงานของรัฐ
- สหกรณ์
- หรือองค์กรอื่นๆ ที่กฎหมายให้สถานะเป็นนิติบุคคล

หากผู้ประกอบการตั้งอยู่หรือลงทุนอยู่นอกราชอาณาจักร จะต้องมีผู้รับผิดชอบดำเนินการแทนในประเทศไทย เช่น ลูกจ้าง ตัวแทน หรือบุคคลที่มีอำนาจจัดการธุรกิจโดยตรง

ธุรกิจแบบไหนต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ?

การเสียภาษีธุรกิจเฉพาะไม่ได้ขึ้นอยู่กับรูปแบบการจัดตั้งธุรกิจ เช่น นิติบุคคล บุคคลธรรมดา หรือคณะบุคคลเท่านั้น แต่ยังรวมถึงประเภทธุรกิจที่ดำเนินการอีกด้วย โดยสามารถแบ่งประเภทของธุรกิจที่ต้องเข้าข่ายจดทะเบียนภาษีธุรกิจเฉพาะไว้ดังนี้

• ธุรกิจธนาคาร ตามที่กำหนดโดยกฎหมายธนาคารพาณิชย์หรือกฎหมายเฉพาะที่เกี่ยวข้อง
• ธุรกิจประกันชีวิต ตามที่ระบุในกฎหมายว่าด้วยการประกันชีวิต
• ธุรกิจโรงรับจำนำ ตามที่ระบุในกฎหมายว่าด้วยโรงรับจำนำ
• ธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเออร์ ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเออร์
• ธุรกิจที่ดำเนินการในลักษณะของการให้บริการธนาคารพาณิชย์ เช่น การให้สินเชื่อ การค้ำประกัน การแลกเปลี่ยนเงินตรา การออก การซื้อ หรือการขายตั๋วเงิน รวมถึงการรับส่งเงินด้วยวิธีการต่างๆ โดยไม่จำกัดว่าจะเป็นการดำเนินการภายในประเทศหรือต่างประเทศ
• ธุรกิจขายอสังหาริมทรัพย์เพื่อการค้าและหากำไร ไม่ว่าจะได้รับอสังหาริมทรัพย์ดังกล่าวมาในรูปแบบใดก็ตาม

ขั้นตอนง่ายๆ ในการจดทะเบียนภาษีธุรกิจเฉพาะออนไลน์

ผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจซึ่งอยู่ในข่ายต้องจดทะเบียนภาษีธุรกิจเฉพาะ สามารถยื่นแบบคำขอจดทะเบียน (แบบ ภ.ธ.01) ผ่านทางเว็บไซต์ของกรมสรรพากรที่ www.rd.go.th ได้ตลอด 24 ชั่วโมง ทุกวัน ไม่มีวันหยุด ซึ่งในการยื่นคำขอผู้ประกอบการจะต้องกรอกเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร 13 หลัก โดย

• กรณีเป็นบุคคลธรรมดา ให้ใช้เลขบัตรประจำตัวประชาชน
• กรณีเป็นนิติบุคคล ให้ใช้เลขทะเบียนนิติบุคคลที่ได้รับจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
• กรณีอื่นๆ ใช้เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรที่กรมสรรพากรออกให้

เอกสารที่ต้องแนบในการยื่นคำขอมีดังนี้

1. แบบฟอร์มคำขอ ภ.ธ.01
2. สัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ หรือหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่ที่ระบุชื่อและที่อยู่
3. หนังสือเดินทาง หรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว
4. ใบอนุญาตประกอบธุรกิจ (เฉพาะกรณีชาวต่างชาติ)
5. หนังสือจัดตั้งห้างหุ้นส่วนสามัญ กองทุน มูลนิธิ หรือองค์กรเอกชนที่ไม่ใช่นิติบุคคล
6. หนังสือแต่งตั้งตัวแทน ที่ได้รับการรับรองจากสถานทูตหรือสถานกงสุล
7. เอกสารเกี่ยวกับการร่วมดำเนินกิจการ (ถ้ามี)
8. แผนที่สถานประกอบการ พร้อมภาพถ่าย
9. หนังสือมอบอำนาจ (ติดอากรแสตมป์) พร้อมบัตรประชาชนของผู้มอบและผู้รับมอบอำนาจ

หลังจากยื่นคำขอเรียบร้อยแล้ว เจ้าหน้าที่จะดำเนินการตรวจสอบเอกสารและพิจารณาอนุมัติภายใน 27 วันทำการ โดยจะมีการแจ้งผลให้ผู้ยื่นคำขอทราบต่อไป

กรณีที่ผู้ประกอบการภาษีธุรกิจเฉพาะสามารถยื่นขอคืนภาษีได้

ในการชำระภาษีธุรกิจเฉพาะ ผู้ประกอบการสามารถขอคืนภาษีได้ หากเป็นไปตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด ดังนี้

• เป็นผู้ที่ไม่มีหน้าที่ต้องเสียภาษี แต่ได้ชำระภาษีไว้แล้ว
• เป็นผู้ประกอบกิจการที่มีหน้าที่เสียภาษี แต่ได้ชำระภาษีเกินจำนวน ชำระผิดประเภท หรือชำระซ้ำ

ทั้งนี้ผู้มีหน้าที่เสียภาษีสามารถยื่นคำร้องขอคืนเงินภาษีได้ภายในระยะเวลา 3 ปี นับตั้งแต่วันสิ้นสุดกำหนดเวลายื่นแบบแสดงรายการภาษี

การยื่นคำร้องขอคืนเงินภาษีธุรกิจเฉพาะ ต้องใช้แบบฟอร์ม ค.10 พร้อมแนบเอกสารประกอบ ได้แก่

• หนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล (กรณีผู้ขอคืนเป็นนิติบุคคล)
• ใบเสร็จรับเงินภาษีธุรกิจเฉพาะ
• เอกสารหรือหลักฐานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับกรณีที่ขอคืนภาษี

เมื่อยื่นคำร้องครบถ้วน เจ้าหน้าที่จะดำเนินการตรวจสอบเพื่อพิจารณาการคืนภาษีตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด

กล่าวโดยสรุป ภาษีธุรกิจเฉพาะเป็นภาษีที่จัดเก็บจากธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการเงิน การธนาคาร หรือโรงรับจำนำ เป็นต้น ผู้ประกอบการสามารถยื่นขอจดทะเบียนภาษีธุรกิจเฉพาะได้ผ่านระบบออนไลน์ โดยต้องยื่นแบบ ภ.ธ.01 ภายใน 30 วันนับจากวันที่เริ่มดำเนินกิจการ นอกจากนี้ ผู้ประกอบการยังมีหน้าที่ต้องยื่นแบบ ภ.ธ.40 เป็นแบบแสดงรายการภาษีธุรกิจเฉพาะรายเดือน
โดยต้องยื่นภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ไม่ว่าจะมีรายรับในเดือนนั้นหรือไม่ก็ตาม

อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่  Inflow Accounting