เจาะลึกทิศทางไทย ขับเคลื่อน AI อย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ
สรุปแนวทางธรรมาภิบาลและการยกระดับไซเบอร์เซกิวริตี้ในไทย มุ่งสร้างระบบ AI ที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ เพื่อความปลอดภัยในทุกภาคส่วนอย่างยั่งยืน
ปัจจุบันเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญอย่างมากต่อการทำงานและการใช้ชีวิตในทุกภาคส่วนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ การเติบโตอย่างก้าวกระโดดนี้ทำให้กลุ่มผู้เชี่ยวชาญต้องหันมาให้ความสำคัญกับทิศทางการพัฒนาเทคโนโลยีอย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ (Safe and Responsible AI) ทั้งนี้ก็เพื่อให้การประยุกต์ใช้ AI เกิดประโยชน์สูงสุดและป้องกันความเสี่ยงจากความผิดพลาดของระบบ ทิศทางดังกล่าวจึงกลายเป็นวาระสำคัญระดับชาติที่ผู้เชี่ยวชาญและหน่วยงานต่างๆ ต้องร่วมมือกันกำหนดแนวทางที่ชัดเจน
ในด้านการกำกับดูแลและธรรมาภิบาล (AI Governance) ศูนย์ธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ (AITC) ภายใต้ ETDA ได้เข้ามาเป็นแกนหลักในการผลักดันร่างกฎหมายและแนวทางปฏิบัติ (Guidelines) ที่เหมาะสม รวมถึงการส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพและความรู้ (Capacity Building) ให้กับผู้ใช้งานทุกระดับ เพื่อรับมือกับความเสี่ยงหลัก 3 ประการ ได้แก่ การนำ AI ไปใช้ในทางที่ผิด (Malicious Use) ความผิดพลาดทางเทคนิค และความเสี่ยงจากผู้ใช้ที่ขาดความเข้าใจ
มิติของความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ถือเป็นอีกเสาหลักที่สำคัญ โดยศูนย์วิจัยความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ (สกมช.) ได้จัดทำแนวปฏิบัติด้านความปลอดภัยสำหรับหน่วยงานภาครัฐและโครงสร้างพื้นฐาน การผลักดันนี้มุ่งเน้นไปที่การสร้างระบบ AI ที่สามารถอธิบายที่มาของผลลัพธ์ได้ และมีความรับผิดชอบ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ดูแลระบบสามารถตรวจสอบการทำงานและป้องกันภัยคุกคามรูปแบบใหม่ที่อาจมุ่งเป้าโจมตีระบบปัญญาประดิษฐ์โดยตรงได้
สำหรับภาคการเงินการธนาคารซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานวิกฤต กลุ่ม TB-CERT ได้ร่วมมือกับธนาคารแห่งประเทศไทยในการออกข้อกำหนดเพื่อควบคุมการใช้ AI ในการทำธุรกรรมให้มีความรัดกุมมากยิ่งขึ้น มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลภัยคุกคามทางไซเบอร์ระหว่างองค์กรเพื่อรับมือกับการโจมตีอย่างทันท่วงที นอกจากนี้ยังริเริ่มการทำ "AI Red Teaming" หรือการจำลองทีมเจาะระบบเพื่อค้นหาช่องโหว่ของโมเดล AI ก่อนที่จะถูกผู้ไม่หวังดีนำไปใช้โจมตีจริง
ท้ายที่สุด การสร้าง AI Literacy เป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ในการขับเคลื่อนสังคมเทคโนโลยีอย่างยั่งยืน โดยมีการมุ่งเน้นสร้างความตระหนักรู้เรื่องการใช้งาน AI ควบคู่ไปกับจริยธรรม ตลอดจนริเริ่มการพัฒนาแพลตฟอร์มกลางเพื่อตรวจสอบ และเปรียบเทียบประสิทธิภาพของโมเดล AI ที่ใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถประเมินผลกระทบและเลือกใช้เทคโนโลยีได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยในระยะยาว
