ส่องทางรอดเศรษฐกิจไทย ยกระดับทุนมนุษย์รับมือศตวรรษแห่ง AI

ปัจจุบันเศรษฐกิจไทยกำลังเผชิญ 3 แรงกระแทก ได้แก่ สงครามที่ดันราคาพลังงาน ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ และการเข้ามาของ AI สะท้อนจากข้อมูลของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ที่คาดการณ์ว่าเศรษฐกิจไทยในปี 2569 จะเติบโตเพียง 1.5% ประเทศไทยจึงต้องเผชิญกับความท้าทายในการปรับตัวอย่างเร่งด่วนเพื่อรักษาระดับการแข่งขันในตลาดโลก

ท่ามกลางความผันผวนนี้ ศาสตราจารย์ แอนดรูว์ เค. โรส คณบดี คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์(NUS) ชี้ว่าไทยมีแต้มต่อสำคัญคือ ทุนของความน่าเชื่อถือ ในฐานะพันธมิตรที่เป็นกลาง จุดแข็งนี้เป็นสินทรัพย์เชิงกลยุทธ์ที่ช่วยดึงดูดการลงทุน ในยุคที่หลายประเทศกำลังจัดระเบียบห่วงโซ่อุปทานใหม่ ซึ่งไทยสามารถใช้โอกาสนี้สร้างความได้เปรียบระยะยาว

ในด้านเทคโนโลยีผลกระทบของ AI จะพลิกโฉมโลกอย่างสิ้นเชิงใน 10-20 ปีข้างหน้า สถิติการศึกษาในปี 2569 ชี้ว่าคนทำงานในอาเซียนกว่า 53% เริ่มกังวลถึงการพึ่งพา AI มากเกินไป ซึ่งอาจส่งผลลบต่อทั้งความสุขและประสิทธิภาพการทำงาน หากผู้ใช้ไม่สามารถรักษาสมดุลระหว่างเทคโนโลยีกับทักษะดั้งเดิมได้อย่างเหมาะสม

ทางรอดของแรงงานไทยคือการมุ่งเน้น องค์ประกอบความเป็นมนุษย์ และเรียนรู้ตลอดชีวิต งานที่ต้องใช้ความเห็นอกเห็นใจ การคิดวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์ และการสานความสัมพันธ์ จะเป็นสิ่งที่ AI ทดแทนไม่ได้ ภาคธุรกิจจึงควรเร่งพัฒนาบุคลากรให้เป็นผู้ชี้แนะแนวทางเทคโนโลยี มากกว่าจะเป็นเพียงผู้ใช้งานทั่วไป

การก้าวพ้นกับดักรายได้ปานกลาง จึงไม่ใช่แค่เรื่องของการมีเทคโนโลยี แต่หัวใจหลักคือการยกระดับ "ทุนมนุษย์" ผ่านการศึกษา สถาบันการศึกษาต้องปรับตัวรับยุค AI เช่น ปรับเปลี่ยนรูปแบบการประเมินผลผู้เรียน และเปลี่ยนบทบาทผู้สอนจากการให้คำตอบเบ็ดเสร็จ เป็นการกระตุ้นให้ผู้เรียนกล้าตั้งคำถามและค้นคว้าด้วยตนเอง

นอกจากนี้การสนับสนุนงานวิจัยคุณภาพสูงในระดับอุดมศึกษา จะเป็นรากฐานที่สำคัญในการสร้างสรรค์นวัตกรรมและไอเดียใหม่ ๆ ให้กับสังคม การเตรียมความพร้อมทางวิชาการและปลูกฝังทัศนคติที่เปิดรับความไม่แน่นอน จะช่วยสร้างผลิตภาพที่แข็งแกร่ง และผลักดันเศรษฐกิจไทยให้เติบโตได้อย่างยั่งยืนในเวทีโลก