เมื่อบริษัท AI ตบเท้าเข้า IPO ดาวรุ่งที่อาจสะดุดจากหุ้นของตัวเอง

ในช่วงที่ผ่านมาเรารับรู้ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจาก AI อย่างชัดเจน  หลายธุรกิจเกิดและเติบโตเป็นดาวรุ่งพุ่งแรง และอีกไม่น้อยที่ได้รับผลกระทบจนต้องปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ เข้ามามีบทบาทในเกือบทุกวงการและอุตสาหกรรมเสียจนสร้างแรงกระเพื่อมครั้งสำคัญทั่วโลก

 

ล่าสุด AI อาจกำลังนำความเปลี่ยนแปลงมาสู่โลกอีกครั้ง เมื่อสตาร์ทอัพ AI ยักษ์ใหญ่กำลังทยอยเข้า IPO

 

 

SpaceX เข้าสู่ตลาดหุ้นอย่างเป็นทางการ

 

หลังปล่อยให้รอมานาน SpaceX บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ก็ประกาศ IPO เข้าตลาดหุ้น ด้วยการเสนอขายที่ราคาหุ้นละ 135 ดอลลาร์ ในจำนวนกว่า 555 ล้านหุ้น ระดมทุนได้กว่า 7.5 หมื่นล้านดอลลาร์ จนทำให้มูลค่าประเมินของบริษัทพุ่งไปถึง 1.77 ล้านล้านดอลลาร์(ราว 50 ล้านล้านบาท) และส่ง อีลอน มักส์ ขึ้นเป็นมหาเศรษฐีที่มีทรัพย์สินมูลค่ามากที่สุดในโลก

 

กระแสข่าวนี้สร้างแรงสั่นสะเทือนครั้งใหญ่ให้แก่ตลาดการเงิน การลงทุน และวงการ AI ของสหรัฐฯและทั่วโลก เนื่องจากเม็ดเงินมูลค่ามหาศาล ประกอบกับความต้องการซื้อที่ล้นหลาม นำไปสู่ความสนใจในวงกว้าง ซึ่งอาจถีบราคาหุ้นของ SpaceX ให้สูงขึ้นไปอีก นับเป็นการประสบความสำเร็จครั้งใหญ่ของบริษัท

 

แน่นอนเมื่อ SpaceX ที่เป็นสตาร์ทอัพเทคโนโลยีสามารถเป็นดาวรุ่งพุ่งแรงในระดับนี้ หลายบริษัทก็อาจคาดหวังให้ OpenAI และ Anthropic อีกสองสตาร์ทอัพ AI ชื่อดัง ซึ่งเป็นคู่แข่งในทางตรงของ SpaceX จะสามารถเปิดตัวได้ยิ่งใหญ่อลังการ และสร้างมูลค่าได้ในระดับเดียวกัน

 

แต่นั่นกลับเป็นเรื่องยากจนแทบเป็นไปไม่ได้ แม้ทั้งสองบริษัทจะมีโมเดล AI ที่เหนือกว่า SpaceX ก็ตาม

 

 

ข้อแตกต่างระหว่าง SpaceX กับอีกสองบริษัท

 

จริงอยู่เมื่อดูจากผลประกอบการแต่ละบริษัทอาจไม่แตกต่างกันนัก อ้างอิงจากปี 2025 SpaceX ขาดทุนไป 4.93 พันล้านดอลลาร์ ขณะที่ Anthropic มีการประเมินว่าขาดทุนราว 4 พันล้านดอลลาร์ และ OpenAI คาดว่าจะขาดทุนราว 1 หมื่นล้านดอลลาร์ แต่ด้วยศักยภาพสูงและเทคโนโลยีจึงน่าจะสร้างผลกำไรได้ไม่ยาก

 

สาเหตุสำคัญมาจากโดยพื้นฐานแล้ว SpaceX มีรากฐานธุรกิจมาจากเทคโนโลยีอวกาศ การขนส่ง และโทรคมนาคม เดิมทีบริษัทสร้างเม็ดเงินมหาศาลในระดับอยู่ตัวและเริ่มสร้างผลกำไรในระดับน่าพอใจ ยอดขาดทุนส่วนใหญ่มาจากการควบรวมกิจการ xAI และต้องแบกยอดขาดทุนจากบริษัทดังกล่าวไปด้วย

 

จริงอยู่ค่าใช้จ่ายทั้งในด้านการเทรนโมเดล จัดสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ หรือพัฒนาเทคโนโลยีทั้ง AI และ อวกาศ ยังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่พวกเขามีแผนการสร้างรายได้ค่อนข้างอยู่ตัว SpaceX ได้รับความน่าเชื่อถือในการขนส่งสู่อวกาศอย่างกว้างขวาง และเป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญของโครงการอวกาศสหรัฐฯจึงนับว่ามีความมั่นคงสูงมาก

 

กลับกันอีกสองเจ้าที่เหลือไม่ได้โชคดีขนาดนั้น ต้องแบกรับต้นทุนมหาศาลจากการดำเนินงาน ทั้งค่าใช้จ่ายด้านการประมวลผลปริมาณมหาศาล ต้นทุนการเทรนโมเดล การลงทุนในดาต้าเซ็นเตอร์เช่นกัน แต่ทั้งสองสตาร์ทอัพเป็นเพียงบริษัทซอฟต์แวร์ ไม่มีธุรกิจอื่นเข้ามาช่วยค้ำจุนกระแสเงินสด สร้างเม็ดเงิน และโครงสร้างทรัพย์สินเพียงพอ

 

นั่นทำให้ช่วงเวลาที่ IPO แม้ทั้ง Anthropic และ OpenAI ต่างมีข่าวลือว่าตั้งเป้าจะตั้งเป้านำบริษัทเข้าตลาดหุ้น ซึ่งจะสร้างแรงกระเพื่อมให้แก่วงการธุรกิจ การเงิน และเทคโนโลยีเป็นอย่างมาก แต่เป็นไปได้ยากที่จะสามารถทำมูลค่าได้เทียบเท่า SpaceX ในวันนี้ จากเสถียรภาพขององค์กรที่เปราะบางกว่ามาก

 

อีกทั้งการ IPO เข้าตลาดหุ้นของทั้งสามบริษัทก็อาจสร้างแรงกระเพื่อมครั้งใหญ่ได้เช่นกัน

 

 

เมื่อเม็ดเงินมหาศาลจากตลาดหุ้นมาพร้อมความเสี่ยง

 

จริงอยู่การ IPO เข้าตลาดหุ้นดูเป็นเป้าหมายสำคัญของทั้งสามบริษัท ซึ่งก็ดูเป็นคำตอบที่ถูกต้องจากการที่ SpaceX สามาถรถดึงเม็ดเงินมหาศาลจากนักลงทุนได้สำเร็จ แต่สิ่งนี้อาจก่อให้เกิดปัญหาได้เช่นกัน เมื่อบริษัท AI เหล่านี้กำลังจะถูกบังคับให้เปิดเผยข้อมูลเพื่อตรวจสอบสาธารณะเป็นครั้งแรก

 

ตามกฎหมายหลักทรัพย์ของสหรัฐฯปี 1934 ระบุว่า นักลงทุนสามารถฟ้องร้องบริษัทในข้อหาฉ้อโกงหลักทรัพย์ได้ หากไม่มีการเปิดเผย บิดเบือน หรือให้ความเท็จ จากความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากบริหารหรือผลิตภัณฑ์ของบริษัท จนอาจนำไปสู่ข้อพิพาทและคดีความที่มีมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ได้ แล้วจะเป็นอย่างไรถ้ากฎหมายนี้ถูกนำมาปรับใช้กับซอฟต์แวร์ AI

 

ตัวอย่างง่ายๆ Claude Mythos ของ Anthropic ที่หาช่องโหว่ระบบ จนบริษัทภาคการเงินและ IMF ต้องออกประกาศเตือนความเสี่ยงต่อเสถียรภาพทางการเงินที่สูงขึ้น เช่น สมมติว่าโมเดลตัวนี้มีข้อมูลรั่วไหลไปถึงแฮกเกอร์มือฉมังแล้วถูกนำไปใช้ในการโจรกรรม เจาะระบบ และโจมตีไซเบอร์เป็นวงกว้าง

 

ในกรณีที่ Anthropic เป็นบริษัทมหาชนเรียบร้อยแล้ว หุ้นของพวกเขาจะดิ่งวูบกลายเป็นเส้นแดงจนมูลค่าหายไปมหาศาล จากการสร้างความเสียหายต่อเอกชนและภาครัฐ และอาจถูกฟ้องร้องครั้งใหญ่จากการละเลยความเสี่ยงเกี่ยวกับข้อมูลรั่วไหล ซึ่งจะทำให้บริษัทสามารถล้มได้ในไม่กี่วันเลยทีเดียว

 

 เช่นเดียวกับกรณีความเสี่ยงอื่นที่จะเกิดขึ้นจาก AI ซึ่งกำลังส่งผลกระทบอย่างกว้างขวาง ทั้งในด้านสุขภาพจิต การให้ข้อมูลเท็จ หรือการใช้งานเป็นอันตรายรูปแบบต่างๆ ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสียหายและประเด็นฟ้องร้อง สร้างแรงสั่นสะเทือนซึ่งอาจส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อบริษัทได้เช่นกัน

 

สำหรับบริษัท AI นี่จึงไม่ใช่เพียงโอกาสแต่ก็ต้องเผชิญการปรับตัวและความเสี่ยงครั้งใหญ่ด้วยเช่นกัน

 

 

 

อย่างไรก็ตามสำหรับผู้บริโภคการที่บริษัทเหล่านี้ IPO ก็อาจเป็นข้อดี ไม่เพียงเปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมและลงทุนไปกับบริษัท AI ชื่อดัง แต่ยังเป็นโอกาสให้เราสามารถเข้าถึงและตรวจสอบข้อมูลของ AI ได้ง่าย ซึ่งจะส่งผลให้การขอข้อมูลภายในและตรวจสอบเพื่อกำกับควบคุมทำได้ดียิ่งขึ้น จนทำให้บริษัทเหล่านี้มีความรับผิดชอบต่อเทคโนโลยีในที่สุด

 

ที่เหลือคงต้องรอดูต่อไปว่า ภายหลังจากเข้าสู่ตลาดหุ้น ทิศทางบริษัท AI เหล่านี้จะเป็นเช่นไร

 

 

 

ที่มา

 

https://theconversation.com/as-spacex-openai-and-anthropic-plan-blockbuster-launches-will-it-make-ai-giants-more-accountable-284665

 

https://www.posttoday.com/ai-today/743810

 

https://global.morningstar.com/en-gb/stocks/6-charts-spacexs-pre-ipo-financials

 

https://venturebeat.com/technology/anthropic-says-it-hit-a-30-billion-revenue-run-rate-after-crazy-80x-growth

 

https://openai.com/th-TH/index/a-business-that-scales-with-the-value-of-intelligence/