เผยสหรัฐสั่งระงับ AI รุ่นใหม่ของ Anthropic เหตุหวั่นรั่วสู่กองทัพต่างชาติ

รัฐบาลสหรัฐฯ ภายใต้การนำของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ สั่งระงับการเผยแพร่และส่งออกโมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI) รุ่นล่าสุดของบริษัท Anthropic อย่างกะทันหัน หลังหน่วยงานด้านความมั่นคงกังวลว่าเทคโนโลยีดังกล่าวอาจถูกนำไปใช้โดยหน่วยข่าวกรองทางทหารของจีน รัสเซีย หรือประเทศอื่นที่สหรัฐฯ มองว่าเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงแห่งชาติ

 

นายฮาวเวิร์ด ลุตนิก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ เปิดเผยว่า ได้ส่งหนังสือถึงนายดาริโอ อาโมเดอี ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Anthropic เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา โดยสั่งให้บริษัทระงับการส่งออกและการให้บริการโมเดล AI รุ่น Mythos และ Fable แก่ผู้ใช้งานในต่างประเทศทั้งหมด รวมถึงชาวต่างชาติไม่ว่าจะพำนักอยู่ที่ใดก็ตาม

 

รายงานระบุว่า หลังได้รับคำสั่งดังกล่าว Anthropic ได้เริ่มปิดการเข้าถึงโมเดลดังกล่าวในระดับโลกทันที ขณะที่ทีมงานด้านเทคนิคระดับสูงของบริษัทได้เข้าหารือกับเจ้าหน้าที่กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ที่กรุงวอชิงตัน เพื่อหาทางออกต่อข้อพิพาทที่กำลังทวีความตึงเครียด

 

แหล่งข่าวใกล้ชิดบริษัทเปิดเผยว่า ตั้งแต่รัฐบาลสหรัฐฯ ติดต่อ Anthropic เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่ด้านเทคนิคของบริษัทได้ประชุมร่วมกับภาครัฐแทบทุกวัน เพื่อชี้แจงประเด็นด้านความปลอดภัยของระบบ AI ดังกล่าว

 

กังวลช่องโหว่ AI ถูกใช้โจมตีไซเบอร์

 

หนึ่งในเหตุผลสำคัญที่รัฐบาลสหรัฐฯ ยกขึ้นมาอ้าง คือการค้นพบวิธีหลีกเลี่ยงมาตรการป้องกันหรือ "Jailbreak" ของโมเดล Fable 5 ซึ่งอาจเปิดช่องให้ผู้ใช้นำ AI ไปใช้ค้นหาช่องโหว่ด้านความปลอดภัยของซอฟต์แวร์ได้

 

อย่างไรก็ตาม Anthropic ยืนยันผ่านบล็อกของบริษัทว่า ช่องโหว่ที่ตรวจพบมีความรุนแรงเพียงเล็กน้อย และเป็นความสามารถที่โมเดล AI สาธารณะอื่น ๆ ในตลาดสามารถทำได้เช่นเดียวกัน จึงไม่ควรถูกมองว่าเป็นภัยคุกคามร้ายแรง

 

ก่อนหน้านี้ Anthropic เคยแสดงความกังวลเกี่ยวกับศักยภาพด้านการแฮ็กของโมเดล Mythos และชะลอการเปิดตัวสู่สาธารณะมาแล้วหลายครั้ง กระทั่งเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน บริษัทได้เปิดตัว Fable 5 ซึ่งเป็นเวอร์ชันสาธารณะ พร้อมระบบป้องกันความเสี่ยงด้านไซเบอร์ที่ได้รับการปรับปรุง

บริษัทระบุว่า ก่อนเปิดตัว Fable 5 ได้ร่วมมือกับหน่วยงานรัฐบาลสหรัฐฯ ในการทดสอบความปลอดภัย และได้รับการอนุมัติให้เปิดใช้งานแล้ว แต่กลับถูกสั่งระงับในเวลาต่อมา

 

ความขัดแย้งสะสมระหว่างรัฐบาลทรัมป์กับ Anthropic

 

ความสัมพันธ์ระหว่าง Anthropic กับรัฐบาลทรัมป์เริ่มร้าวลึกตั้งแต่ต้นปี หลังบริษัทปฏิเสธอนุญาตให้กองทัพสหรัฐฯ ใช้โมเดล AI สำหรับการสอดส่องประชาชนภายในประเทศ และการพัฒนาระบบอาวุธอัตโนมัติเต็มรูปแบบ

 

หลังจากนั้น รัฐบาลสหรัฐฯ ได้ขึ้นบัญชี Anthropic เป็นหนึ่งในองค์กรที่ถูกจับตาด้านความมั่นคงแห่งชาติ ส่งผลให้ความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองฝ่ายตึงเครียดอย่างต่อเนื่อง

 

เหตุการณ์ครั้งนี้ยังเกิดขึ้นในช่วงเวลาสำคัญ เนื่องจาก Anthropic ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในนครซานฟรานซิสโก ได้ยื่นเอกสารลับต่อหน่วยงานกำกับดูแลเพื่อเตรียมเสนอขายหุ้นต่อประชาชนครั้งแรก (IPO) ในตลาดหลักทรัพย์สหรัฐฯ

 

ใช้อำนาจควบคุมเทคโนโลยีเป็นครั้งแรก

 

หนังสือคำสั่งของกระทรวงพาณิชย์อ้างอำนาจตามกฎหมาย Export Control Reform Act ปี 2018 ซึ่งเปิดทางให้รัฐบาลควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีเกิดใหม่ที่มีความสำคัญต่อความมั่นคงแห่งชาติ

 

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายควบคุมการส่งออกระบุว่า นี่ถือเป็นครั้งแรกที่กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ใช้อำนาจดังกล่าวกับโมเดล AI โดยตรง

 

คำสั่งยังระบุว่า การส่งออกหรือการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้แก่ชาวต่างชาติในสหรัฐฯ จะต้องได้รับใบอนุญาตเป็นกรณีพิเศษ และหากฝ่าฝืนอาจเผชิญทั้งโทษทางอาญาและทางแพ่งอย่างเร่งด่วน

 

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญหลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตว่า โมเดล AI ในปัจจุบันไม่ได้ถูก "ส่งออก" ในรูปแบบดั้งเดิม แต่ให้บริการผ่านระบบออนไลน์และการเข้าถึงจากระยะไกล ซึ่งอาจอยู่นอกขอบเขตของกฎหมายควบคุมการส่งออก ทำให้เกิดคำถามสำคัญว่ากระทรวงพาณิชย์มีอำนาจทางกฎหมายเพียงพอหรือไม่ในการดำเนินมาตรการดังกล่าว

 

วงการไซเบอร์รวมตัวคัดค้าน

 

กระแสคัดค้านต่อคำสั่งของรัฐบาลเริ่มขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยผู้บริหารและผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงไซเบอร์มากกว่า 80 คน ได้ร่วมลงนามในจดหมายเปิดผนึกถึงรัฐมนตรีพาณิชย์สหรัฐฯ และผู้อำนวยการด้านไซเบอร์แห่งชาติ เพื่อสนับสนุนจุดยืนของ Anthropic

 

ในจดหมายดังกล่าว ผู้บริหารจากบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำหลายแห่ง รวมถึง Nvidia และ Adobe เรียกร้องให้รัฐบาลสหรัฐฯ ยกเลิกข้อจำกัดต่อ Anthropic โดยให้เหตุผลว่าการควบคุมที่เข้มงวดเกินไปอาจกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรม AI สหรัฐฯ และเปิดทางให้คู่แข่งต่างชาติก้าวขึ้นมามีบทบาทแทน

 

กรณีดังกล่าวจึงไม่เพียงเป็นข้อพิพาทระหว่างภาครัฐกับบริษัท AI รายหนึ่งเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงการต่อสู้ครั้งสำคัญระหว่างความมั่นคงแห่งชาติกับเสรีภาพในการพัฒนาเทคโนโลยี ซึ่งอาจกำหนดทิศทางอุตสาหกรรม AI โลกในอนาคต.