จีนร่างกฎคุมเข้ม “มนุษย์ดิจิทัล” เพื่อคุ้มครองเด็กและความมั่นคง

Cyberspace Administration of China หรือหน่วยงานกำกับดูแลไซเบอร์ของจีน เปิดเผยร่างข้อบังคับใหม่เพื่อควบคุมการพัฒนาและการใช้งาน “มนุษย์ดิจิทัล” (digital humans) บนโลกออนไลน์ โดยมุ่งเน้นการปกป้องผู้ใช้งาน โดยเฉพาะเยาวชน และลดความเสี่ยงจากเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว

ร่างกฎดังกล่าว ซึ่งเปิดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะจนถึงวันที่ 6 พฤษภาคม กำหนดให้เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์ดิจิทัลทั้งหมดต้องมีการติดป้ายระบุอย่างชัดเจนว่าเป็น “ดิจิทัล” เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดของผู้ใช้งาน นอกจากนี้ ยังห้ามไม่ให้มีการให้บริการลักษณะ “ความสัมพันธ์เสมือนจริงเชิงชู้สาว” แก่ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี เพื่อลดความเสี่ยงต่อพฤติกรรมเสพติด

ในด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ร่างกฎระบุชัดว่าห้ามนำข้อมูลของผู้อื่นมาใช้สร้างมนุษย์ดิจิทัลโดยไม่ได้รับความยินยอม รวมถึงห้ามใช้เทคโนโลยีดังกล่าวเพื่อหลีกเลี่ยงระบบยืนยันตัวตน ซึ่งสะท้อนความพยายามของรัฐบาลจีนในการควบคุมความก้าวหน้าทาง AI ให้อยู่ภายใต้กรอบที่ปลอดภัย

นอกจากนี้ มนุษย์ดิจิทัลยังถูกห้ามเผยแพร่เนื้อหาที่กระทบต่อความมั่นคงของชาติ เช่น การยุยงให้ล้มล้างอำนาจรัฐ การส่งเสริมการแบ่งแยกดินแดน หรือการบ่อนทำลายความเป็นเอกภาพของประเทศ ขณะเดียวกัน ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มยังถูกแนะนำให้ควบคุมเนื้อหาที่มีลักษณะล่อแหลมทางเพศ รุนแรง หรือเลือกปฏิบัติทางชาติพันธุ์และภูมิภาค
 

ร่างข้อบังคับยังเน้นบทบาทเชิงสังคมของผู้ให้บริการ โดยแนะนำให้มีมาตรการแทรกแซงและให้ความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ หากพบผู้ใช้งานมีแนวโน้มทำร้ายตนเองหรือมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย

ทั้งนี้ การออกกฎใหม่เกิดขึ้นควบคู่กับนโยบายระดับชาติของจีนที่มุ่งผลักดันการใช้ AI อย่างเข้มข้นในระบบเศรษฐกิจ ตามแผนพัฒนา 5 ปีล่าสุด แต่ในขณะเดียวกันก็เพิ่มความเข้มงวดด้านการกำกับดูแล เพื่อให้เทคโนโลยีสอดคล้องกับความปลอดภัยสาธารณะและค่านิยมของรัฐ

การวิเคราะห์ที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ของหน่วยงานกำกับฯ ระบุว่า การกำกับดูแลมนุษย์ดิจิทัลไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของมาตรฐานอุตสาหกรรมอีกต่อไป แต่เป็น “ประเด็นเชิงยุทธศาสตร์” ที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงไซเบอร์ ผลประโยชน์สาธารณะ และการพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัลอย่างมีคุณภาพในระยะยาว