Revoice สร้อยคอ AI ช่วยให้ผู้ป่วยสโตรกกลับมาพูดได้อีกครั้ง
นักวิจัยพัฒนาสร้อยคอ AI Revoice ช่วยผู้ป่วยสโตรกกลับมาสื่อสารได้แบบเรียลไทม์ แม่นยำกว่า 95% คืนศักดิ์ศรีและอิสรภาพในการพูดอีกครั้ง
KEY
POINTS
- Revoice คือสร้อยคอ AI ที่พัฒนาโดย University of Cambridge เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (สโตรก) ที่มีภาวะบกพร่องทางการสื่อสารสามารถกลับมาพูดได้อีกครั้ง
- อุปกรณ์ทำงานโดยใช้เซ็นเซอร์ตรวจจับการสั่นของกล้ามเนื้อคอ แล้วประมวลผลร่วมกับอัตราการเต้นของหัวใจและข้อมูลแวดล้อมเพื่อตีความคำพูดและอารมณ์ของผู้ป่วยด้วยความแม่นยำสูง
- เป็นอุปกรณ์สวมใส่ที่ไม่ต้องผ่าตัด ช่วยให้สื่อสารได้เกือบจะเรียลไทม์ และกำลังจะเข้าสู่การทดสอบทางคลินิกเต็มรูปแบบในปี 2026
โรคหลอดเลือดสมอง หรือ สโตรก นับเป็นภาวะอันตรายที่สามารถสร้างผลกระทบทางร่างกายอย่างรุนแรง ทั้งจากอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง อัมพาต และความพิการอย่างถาวร อีกส่วนที่สร้างปัญหาไม่แพ้กันคือ ความบกพร่องทางการสื่อสาร ที่มักเกิดขึ้นกับผู้รอดชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมองถึง 60% จากจำนวนผู้ป่วยทั่วโลกมากถึง 15 ล้านคน/ปี
นั่นเป็นเหตุผลในการพัฒนาสร้อยคอ AI สำหรับช่วยให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองกลับมาสื่อสารได้
Revoice สร้อยคอที่ช่วยให้กลับมาพูดได้
ผลงานนี้เป็นของทีมวิจัยจาก University of Cambridge แห่งสหราชอาณาจักร กับการคิดค้น Revoice อุปกรณ์สวมใส่รูปทรงสร้อยคอ Choker ที่ขับเคลื่อนด้วย AI ที่จะช่วยให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีภาวะบกพร่องทางการสื่อสาร ให้กลับมาพูดคุยสนทนาตามปกติได้อีกครั้ง
ตัวอุปกรณ์ถูกออกแบบมาให้เป็นสร้อยคอที่มีน้ำหนักบา ทำจากวัสดุอ่อนนุ่ม สวมใส่สบาย ซักทำความสะอาดง่าย สามารถใช้งานได้ยาวนานตลอดวัน โดยอาศัยเซ็นเซอร์ความละเอียดอ่อนสูงที่มีการประมวลผลร่วมกับ AI เฉพาะ เพื่อให้สามารถสื่อสารออกมาได้อย่างลื่นไหลแบบเรียลไทม์
หลักการทำงานของอุปกรณ์อาศัยเซ็นเซอร์ความละเอียดอ่อนสูง โดยเริ่มจากการตรวจจับการสั่นสะเทือนขนาดเล็กบริเวณกล้ามเนื้อคอ เพื่อตรวจสอบเนื้อหาที่ผู้ป่วยต้องการสื่อสาร จากนั้นจึงนำมาประมวลผลร่วมกับอัตราการเต้นหัวใจและข้อมูลสภาพแวดล้อม เพื่อนำมาขยายความให้ได้บริบทการสื่อสารและอารมณ์ได้ถูกต้อง
ในขั้นตอนการวิจัยผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่อยู่ในภาวะ Dysarthria ภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงจนพูดไม่ชัด ด้วยการตรวจจับคำว่า “ไปโรงพยาบาล” นำมาประมวลเข้ากับช่วงเวลากลางคืนและชีพจรเต้นสูง จนออกมาเป็นประโยค “ถึงแม้มันจะดึกแล้ว แต่ฉันรู้สึกไม่ค่อยดี เราไปโรงพยาบาลกันตอนนี้เลยได้ไหม?” จนสื่อสารกับผู้ดูแลได้อย่างราบรื่น
โดย Revoice มีอัตราความแม่นยำในการตีความคำพูดของผู้ป่วยระหว่างการใช้งานถึง 95.8%
อนาคตที่ผู้บกพร่องทางการพูดจะกลับมาสื่อสารได้อีกครั้ง
จริงอยู่เทคโนโลยีช่วยเหลือผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองไม่ใช่เรื่องใหม่ อุปกรณ์และแอปพลิเคชันหลายตัวได้รับการพัฒนาเพื่อรองรับผู้ป่วยกลุ่มนี้โดยเฉพาะ เช่น แอปพลิเคชันอ่านเสียงการพิมพ์ หรือ อุปกรณ์ติดตามดวงตา แต่ในการใช้จริงมีข้อจำกัดในหลายด้านจนยากต่อการสนทนาในสังคม
อีกแนวทางที่ได้รับการพูดถึงบ่อยในช่วงหลังคือ อุปกรณ์ BCI ที่ช่วยให้ผู้ป่วยทั้งสื่อสาร เล่นอินเทอร์เน็ต หรือใช้งานอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ได้หลายชนิด แต่อุปกรณ์เหล่านี้ต้องอาศัยการผ่าตัดเพื่อฝังอุปกรณ์ลงสู่สมองโดยตรง เสี่ยงต่อการเกิดอาการแทรกซ้อน ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากไม่สะดวกใจในการใช้วิธีนี้
แตกต่างจาก Revoice ที่ได้รับการออกแบบรองรับการขยับของกล้ามเนื้อลำคอ แม้จะไม่สามารถขยับกล้ามเนื้อปาก ใบหน้า หรือเปล่งเสียงได้เหมือนเดิมก็ตาม ระบบจะประมวลผลเนื้อหาที่ต้องการพูดได้ทันที ช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถพูดคุยสื่อสารกับคู่สนทนาได้เกือบจะเรียลไทม์
อีกหนึ่งจุดเด่นของอุปกรณ์นี้คือ การรับรู้อัตราเต้นหัวใจผู้ใช้งาน ระบบจะทำการประเมินอัตราเต้นหัวใจเพื่อประเมินสภาพอารมณ์โดยคร่าว จากนั้นจึงนำมาประมวลผลร่วมกับเนื้อหา เวลา และสภาพแวดล้อม เพื่อให้เนื้อหาที่ได้ตรงตามบริบทและอารมณ์ที่ต้องการสื่อที่สุด จึงสามารถกะเกณฑ์น้ำเสียงออกมาได้อย่างเป็นธรรมชาติ
ตัวอุปกรณ์ยังเป็นเพียงสร้อยคอโชกเกอร์ที่มีความอ่อนนุ่มและยืดหยุ่นสูง กินพลังงานน้อย รองรับการสวมใส่สำหรับใช้เป็นเวลานาน อีกทั้งยังมีรูปทรงเหมือนเครื่องแต่งกายทั่วไป จึงน่าจะทำให้ผู้ป่วยสะดวกใจในการใช้งานและยอมรับได้ง่ายกว่า โดยแทบไม่เกิดผลกระทบต่อร่างกายใด
ทางทีมวิจัยให้ความเห็นว่า Revoice เป็นอุปกรณ์ที่คืน ศักดิ์ศรี และ อิสรภาพ ทางการสื่อสารให้แก่ผู้ป่วย
ปัจจุบัน Revoice กำลังเข้าสู่ช่วงทดสอบทางคลินิกเต็มรูปแบบในปี 2026 ทำให้นี่เป็นเทคโนโลยีที่ใกล้ความเป็นจริงกว่าที่คิด ในขั้นต่อไปพวกเขาเตรียมจะปรับแต่งให้สามารถรองรับภาษาอื่นเพิ่มเติม และพัฒนาให้ใช้งานร่วมกับผู้ป่วยกลุ่มอื่น เช่น โรคพาร์กินสัน หรือ โรคเซลล์ประสาทนำคำสั่งเสื่อม ต่อไป
ในอนาคตผู้ป่วยที่มีปัญหาทางการสื่อสารอาจสามารถกลับมาพูดคุยกับเราผ่านสร้อยคอนี้ก็เป็นได้
ที่มา
https://www.cam.ac.uk/research/news/revoice-device-gives-stroke-patients-their-voice-back
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11786524/


