ระยองไม่มีทะเล มีแต่เสน่ห์แห่งฤดูกาล
ตระเตรียมพุงและใจไว้ให้ดี เพราะการเดินทางในครั้งนี้จะเต็มไปด้วยของกินและเรื่องที่ดีต่อใจ
โดย...กาญจน์ อายุ
ตระเตรียมพุงและใจไว้ให้ดี เพราะการเดินทางในครั้งนี้จะเต็มไปด้วยของกินและเรื่องที่ดีต่อใจ
ประเด็นแรกอยู่ที่งานเทศกาลสวนผลไม้ และของดีภาคตะวันออก ประจำปี 2560 โดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ร่วมกับ 4 จังหวัดภาคตะวันออก ได้แก่ ระยอง จันทบุรี ตราด และปราจีนบุรี จัดขึ้นเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร (Agro Tourism) สร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลผลิตทางการเกษตรของไทยและช่วยเหลือเกษตรกรไทย
พูดง่ายๆ คือ ททท.กำลังเชิญชวนคนไทยมากินผลไม้ในสวน โดยได้จัดโปรโมชั่นพิเศษ แจกคูปองชิมผลไม้มูลค่า 100 บาท เพื่อใช้เป็นส่วนลดค่าบุฟเฟ่ต์ผลไม้จำนวน 20 แห่งจาก 4 จังหวัด (เฉพาะวันอาทิตย์-พฤหัสบดี) ซึ่งสวนทั้งหมดพร้อมเปิดบริการให้นักท่องเที่ยวเข้าชมสวนตั้งแต่ตอนนี้ถึงเดือน ก.ค. 2560
อย่างสวนยายดา-เจ๊บุญชื่น จ.ระยอง คิดราคาบุฟเฟ่ต์คนละ 350 บาท กินได้ไม่อั้นทั้งทุเรียนหมอนทอง ทุเรียนชะนี สละพันธุ์สุมาลี เงาะโรงเรียน มังคุด และเพิ่มเติมด้วยของคาวอย่างส้มตำ ไก่ทอด และข้าวเหนียว ซึ่งทั้งหมดจะนำมาวางไว้ให้หยิบรับประทานแบบฟรีสไตล์ ไม่ได้ให้เข้าไปเด็ดจากต้นเหมือนที่หลายคนคิดไว้
บุฟเฟ่ต์ชนิดนี้จะไม่จำกัดเวลารับประทาน แต่มีข้อห้ามเพียงข้อเดียวคือ ห้ามนำกระเป๋าใบใหญ่เข้าสวน เพราะกลัวคนจะติดใจหยิบกลับบ้าน แต่หากใครอยากซื้อฝาก หน้าสวนจะมีร้านขายในราคาย่อมเยาแบบที่คนกรุงเทพฯ ต้องร้องว้าว เช่น เงาะโรงเรียน 4 โล 100 บาท ทุเรียนหมอนทองโลละ 100 บาท สละโลละ 70 บาท ซึ่งเป็นราคาที่หาซื้อในท้องตลาดเมืองกรุงไม่ได้
นอกจากนี้ ในช่วงผลไม้ดก ราคาดี ซึ่งในแต่ละปีมีเพียง 3 เดือนเท่านั้น (พ.ค.-ก.ค.) ททท.จึงเดินทางจัดกิจกรรมโครงการ “วันธรรมดา ลุยสวน (เที่ยว) ยกครัว” ใน จ.ระยอง และจันทบุรี โดยนักท่องเที่ยวที่เข้าพักโรงแรมในสองจังหวัดนี้ในวันธรรมดา จะได้รับคูปองเข้าสวนผลไม้ที่ร่วมกิจกรรม ใบละ 100 บาท จำนวน 2 ใบต่อ 1 ห้องพัก
ในระยอง ได้แก่ สวนยายดา-เจ๊บุญชื่น สวนละไม สวนผู้ใหญ่เสวตร สวนลุงทองใบ สวนผู้ใหญ่สมควร และสวนสุภัทราแลนด์
ส่วนจันทบุรีมีที่ สวนเคพีการ์เด้น สวนเจริญชัย สวนป้าแกลบ สวนภูทิพย์ธารา อิสรีย์ฟาร์มม้าไทย และวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตรชุมชน รักษ์เขาบายศรี
หากถามว่า ต้องไปสวนไหน คงต้องตอบว่าไปสวนไหนก็ได้ เพราะรสชาติของผลไม้จะไม่ต่างกัน เนื่องจากปลูกในดินจังหวัดเดียวกัน ตามสโลแกน “อร่อยทุกไร่ ชิมไปทุกสวน” แต่อาจจะต่างกันที่ราคาและการอำนวยความสะดวก ว่าจะบ้านๆ หรือแบบทัวร์ๆ
อย่างไรก็ตาม ททท.คาดว่าตลอดงานเทศกาลสวนผลไม้ปีนี้จะมีเงินหมุนเวียนกว่า 68 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก 62 ล้านบาทในปีที่ผ่านมา ด้าน กฤษฎา รัตนพฤกษ์ ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคตะวันออก เผยว่า ในปีนี้มีผลไม้เยอะกว่าปีที่ผ่านมา จากปี 2559 ประสบภัยแล้งทำให้มีทุเรียนประมาณ 1 แสนตัน แต่ในปีนี้ที่สภาพอากาศดีกว่าทำให้มีทุเรียนมากถึง 3 แสนตัน
“จันทบุรีได้รับสมญานามว่าเป็น มหานครแห่งผลไม้ ซึ่งตำแหน่งนี้เขาสมควรได้รับ เพราะจันทบุรีเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกทุเรียน กล้วยไข่ และลำไยมากที่สุดในประเทศไทย เช่นเดียวกับระยองที่มีผลผลิตมากไม่แพ้กัน ดังนั้น การจัดกิจกรรมส่งเสริมทางการตลาดนี้จะช่วยให้เกษตรกรมีรายได้มากขึ้นทุกๆ ปี โดยเฉพาะอย่างยิ่งการขายผลไม้จากเจ้าของสวนสู่นักท่องเที่ยวโดยตรงจะทำให้เกษตรกรได้เงินเต็มเม็ดเต็มหน่วยและนักท่องเที่ยวเองก็จะได้สัมผัสบรรยากาศสวนผลไม้ของจริง”
ผู้อำนวยการภาคตะวันออก ยังกล่าวด้วยว่า ในปีแรกที่ ททท.ทำกิจกรรม อร่อยทุกไร่ ชิมไปทุกสวน กับสวนผลไม้มีเพียง 5 สวนเท่านั้นที่เข้าร่วม ทว่าในปีนี้เฉพาะระยองจังหวัดเดียวมีสวนผลไม้ที่พร้อมรองรับนักท่องเที่ยวมากกว่า 40 สวน หรือทั้ง 9 จังหวัดในภาคตะวันออกมีสวนผลไม้ที่เข้าร่วมโครงการไม่ต่ำกว่า 60 สวนแล้ว
“สิ่งที่น่าสนใจอีกอย่างคือ นักท่องเที่ยวต้องทำการบ้านก่อนไปสวนผลไม้ที่เลือกไว้ เพราะสวนผลไม้ไม่ใช่โรงงานผลไม้ วันนี้สุก พรุ่งนี้อาจไม่สุกก็มี โดยเฉพาะคอทุเรียนที่ต้องถามให้ละเอียดว่า ที่สวนมีพันธุ์อะไรบ้าง เพราะแต่ละสวนจะมีทุเรียนสายพันธุ์ท้องถิ่นที่ต่างกัน ดังนั้นแต่ละคนแต่ละกลุ่มที่ไปอาจไม่ได้กินผลไม้ชนิดเดียวกัน ซึ่งก็เป็นเสน่ห์อีกอย่างของการไปกินบุฟเฟ่ต์ผลไม้” กฤษฎา กล่าวเพิ่มเติม
อย่างไรก็ตาม นอกจากสีสันตะวันออกที่น่าไปชิมให้รู้รสแล้ว ททท.ยังมีกิจกรรม “ท้าเที่ยวข้ามภาค” เพื่อกระตุ้นให้คนไทยเดินทางไปเรียนรู้ภาคอื่นๆ อย่างที่ผ่านมา ติ๊ก-เจษฎาภรณ์ ผลดี พรีเซนเตอร์โครงการท้าเที่ยวข้ามภาคได้ไปเยือนสวนยายตา-เจ๊บุญชื่น และร่วมพิชิตภารกิจแกะเปลือกสละกับนักท่องเที่ยว
สำหรับใครที่อยากกินทุเรียน ตอนนี้ผลผลิตถือว่ามากถึงขีดสุดพร้อมรับนักท่องเที่ยวจากทุกภาค หรือสายอื่นๆ ทั้งเงาะ มังคุด สละ ระกำ สับปะรด ก็ถึงเวลาเตรียมพุงมาบุฟเฟ่ต์ ซึ่งถ้าให้ชัวร์ควรมาชิมภายในเดือน มิ.ย.นี้
นิยม ยมจินดา
เปลี่ยนบรรยากาศจากสวนผลไม้มาเดินย่อยในย่านเมืองเก่าระยอง บน “ถนนยมจินดา” ที่สองข้างทางยังมีบ้านเรือนเก่าที่บ้างได้แปรเปลี่ยนเป็นพิพิธภัณฑ์ ร้านอาหาร และร้านกาแฟสายวินเทจ
ยกตัวอย่าง บ้านบุญศิริ ที่ยังเป็นบ้านอยู่อาศัย ตั้งอยู่บนพื้นที่ 3 ไร่ ที่ดินด้านหน้าติดกับถนนยมจินดา ส่วนด้านหลังติดแม่น้ำระยอง ซึ่งเดิมทีที่ดินบนถนนยมจินดาทั้งหมดเป็นของพระยาศรีสมุทรโภคชัยโชคชิตสงคราม หรือ เกตุ ยมจินดา (ต้นตระกูลยมจินดา) ผู้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้ว่าราชการเมืองระยองตั้งแต่ปี 2404-2445 และ 2452-2456 โดยบ้านบุญศิริถือเป็นบ้านหลังแรกบนถนนสายนี้ สร้างเสร็จตั้งแต่ปี 2474 ซึ่งเป็นบ้านพักอาศัยของบุตรสาวพระศรีสมุทรโภคฯ
ส่วนเรือนตึกแถวที่ขึ้นเรียงรายริมแม่น้ำระยอง ในอดีตเคยเป็นย่านการค้าด้วยความที่ตั้งอยู่บนสายแรกของเมืองระยอง และเป็นแหล่งการค้าแห่งแรกของเมืองชายฝั่งทะเลตะวันออก อย่างไรก็ตาม แม้กาลเวลาและถนนหนทางจะนำมาซึ่งความซบเซา แต่ชีวิตของถนนยมจินดายังไม่หมดลมหายใจ เพราะบ้านเรือนยังมีคนอยู่อาศัย ชาวบ้านยังช่วยกันรักษาสถาปัตยกรรเดิมไว้ และพยายามต่อยอดไปสู่แหล่งเรียนรู้ให้คนรุ่นใหม่มีจิตใจสืบสานความเป็นยมจินดาในวัยกว่าร้อยปี
ชมนกชมไม้ สวนพฤกษศาสตร์ระยอง
เส้นทางสวนผลไม้มาบรรจบที่ “สวนพฤกษศาสตร์ระยอง” แหล่งชมป่าเสม็ดขาวโบราณที่ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออก ซึ่งวิธีการต้องนั่งเรือท้องแบนพร้อมเจ้าหน้าที่เป็นผู้ควบคุมเรือ เพื่อพาไปตามเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่กำหนดไว้ เพื่อไม่ให้รบกวนธรรมชาติจนเกินไปและความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว
โดยจะล่องเรือไปบนบึงน้ำขนาดมหึมากว่า 3,800 ไร่ ที่เป็นแหล่งอาศัยของนกน้ำหลายชนิด อย่างเจ้าถิ่น นกงู หรือนกอ้ายงั่ว สีตัวดำเมี่ยม มีคอยาวเหมือนงู และนกปากห่าง ที่ชอบจับฝูงเกาะกิ่งไม้สอดสายตาหาปลาในน้ำ
บรรยากาศสองข้างทางจะเห็นแพหญ้าหนังหมาที่ดูเหมือนกลุ่มหญ้าลอยน้ำธรรมดา แต่มันแน่นหนาจนคนสามารถขึ้นไปเดินได้ ซึ่งไฮไลต์จะอยู่ลึกเข้าไป โดยจะผ่านกอหม้อข้าวหม้อแกงลิงขนาดใหญ่ บัวหลวงกลีบบาน และกลุ่มบัวบานขนาดจิ๋วที่ชูช่อดอกสีขาวเต็มผืนน้ำ
จากนั้นเรือท้องแบนจะไปจอดเทียบท่าที่เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ป่าเสม็ดขาวโบราณ ซึ่งพบเป็นเพียงแห่งเดียวในภาคตะวันออก และมีมาก ซึ่งไม่ผิดที่ใช้คำว่า ป่าเสม็ด
ส่วนประกอบของต้นเสม็ดขาวมีประโยชน์ทุกอย่างทั้ง เนื้อไม้ นำไปใช้เป็นเครื่องมือ เครื่องใช้ ใช้ก่อสร้าง ทำรั้วบ้าน นั่งร้าน เสาเข็ม ทำฟืน และเผาถ่าย เปลือกต้นไม้ ใช้ไปทำฝาบ้าน มุงหลังงคา ชุบน้ำมันยางทำไต้จุดไฟ หรืออุดรูรั่วของเรือ ใช้ย้อมแห อวน และใช้ห่อก้อนไต้สำหรับใช้จุดไฟ และใบ สามารถนำมาสกัดทำน้ำมันหอมระเหย
ลำต้นของมันจะแช่อยู่ในน้ำ ไม่ตาย เปลือกไม้มีสีขาวเหมือนกระดาษ รูปร่างบิดเบี้ยวดูน่าเกรงขามและดูช่างสวยงามเมื่อสะท้อนกับผิวน้ำในเวลาเดียวกัน
ทว่าสวนพฤกษศาสตร์ระยองไม่ได้เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวเต็มตัว แต่เป็นแหล่งเรียนรู้เต็มที่ ดังนั้นก่อนเข้าไปต้องติดต่อกับสำนักงานเพื่อจัดเตรียมเรือและเจ้าหน้าที่ให้ข้อมูลทุกครั้ง รวมถึงช่วงนี้ฝนตกฟ้ารั่วเป็นประจำอาจต้องระวังเปียกเพราะเรือไม่มีหลังคา
ภาพจำของภาคตะวันออกในวันนี้ไม่มีแค่ทะเลหรือชายหาดเหมือนแต่ก่อน เพราะสีสันตะวันออกมีหลากหลายทั้งผลไม้ บ้านเรือน และธรรมชาติอันยิ่งใหญ่ ซึ่งถึงเวลาที่คนไทยต้องออกไปหาสีสันใหม่ให้ชีวิต
