ยกฟ้องคดีสลายแดง ร้าวถึงปรองดอง

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

มติส่งท้ายปีของ คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ในการให้ “อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ” อดีตนายกรัฐมนตรี และ “สุเทพ เทือกสุบรรณ” อดีตรองนายกฯ พ้นจากความผิดเกี่ยวกับการใช้อำนาจสั่งสลายการชุมนุมของกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) ในปี 2553 นับเป็นการนำมาซึ่งแรงกดดันในทางการเมืองอยู่ไม่น้อย

ก่อนอื่นต้องทำความชัดเจนกันก่อนว่า คณะกรรมการ ป.ป.ช. ที่ประชุมและมีมติเอกฉันท์ 7 ต่อ 0 เมื่อวันที่ 29 ธ.ค. ยังเป็นกรรมการชุดเดิมจำนวน 7 คน ประกอบด้วย วิชา มหาคุณ, สุภา ปิยะจิตติ, ประสาท พงษ์ศิวาภัย, ภักดี โพธิศิริ, ณรงค์ รัฐอมฤต, ปรีชา เลิศกมลมาศ และ พล.ต.อ.สถาพร หลาวทอง ส่วนกรรมการ ป.ป.ช.ชุดใหม่ จำนวน 5 คน ได้แก่ พล.อ.บุณยวัจน์ เครือหงส์, วิทยา อาคมพิทักษ์, พล.ต.อ.วัชรพล ประสารราชกิจ, สุวณา สุวรรณจูฑะ และ สุรศักดิ์ คีรีวิเชียร ยังไม่ได้เข้าทำหน้าที่อย่างเป็นทางการ

สำหรับสาเหตุที่คณะกรรมการ ป.ป.ช. ยกฟ้อง “อภิสิทธิ์-สุเทพ” นั้น สรรเสริญ พลเจียก เลขาธิการ ป.ป.ชให้เหตุผลว่า “ตามคำพิพากษาของศาลระบุว่า การชุมนุมของกลุ่ม นปช. มิใช่การชุมนุมโดยสงบตามรัฐธรรมนูญ และมีบุคคลที่มีอาวุธปืนปะปนอยู่ในกลุ่มผู้ชุมนุม จึงมีเหตุจำเป็นที่ศูนย์อำนวยการแก้ไขสถานการณ์ฉุกเฉิน (ศอฉ.) ต้องใช้มาตรการขอพื้นที่คืนเพื่อให้เกิดความสงบสุขในบ้านเมือง โดยมีคำสั่งให้เจ้าหน้าที่นำอาวุธติดตัว หากมีความจำเป็นสามารถนำมาใช้เพื่อระงับยับยั้งได้ตามสถานการณ์ หรือเหตุการณ์เฉพาะหน้า หรือป้องกันตนเองได้ อันเป็นไปตามหลักสากลตามนัยคำพิพากษาศาลแพ่ง”

จากคำชี้แจงดังกล่าว แสดงให้เห็นว่ากระบวนการในการตัดสินใจของ ป.ป.ช.ต่อกรณีนี้ มีปัจจัยมาจากการมองว่าการชุมนุมของ นปช. ไม่ไปเป็นตามรัฐธรรมนูญ จึงเป็นเหตุให้รัฐบาลในขณะนั้นใช้อำนาจสั่งสลายการชุมนุมได้

คำตัดสินของ ป.ป.ช.ได้สร้างความไม่พอใจและก่อให้เกิดข้อกังขาอยู่ไม่น้อย โดยเฉพาะท่าทีที่ออกมาจากแกนนำกลุ่มคนเสื้อแดง ในฐานะที่เป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียโดยตรง

“หลายฝ่ายบอกว่า การสร้างความปรองดองต้องการคำว่าให้อภัย แต่คำถามวันนี้คือ จะสามัคคีกันอย่างไรในเมื่อคนฝ่ายหนึ่งถูกทำให้ไร้ศักดิ์ศรีทั้งขณะมีชีวิตและไร้ลมหายใจ” ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ แกนนำ นปช. ระบุ

แม้ในทางกฎหมายแล้ว การชี้ถูกชี้ผิดจะอยู่ในมือของ ป.ป.ช. แต่ในทางการเมืองแล้ว ผลการวินิจฉัยที่ออกมามีช่องโหว่ที่ก่อให้เกิดคำถามมายัง ป.ป.ช.เช่นกัน

กล่าวคือ ก่อนหน้านี้เคยมีความเห็นว่าการที่ สมชาย วงศ์สวัสดิ์ นายกรัฐมนตรี ใช้อำนาจสั่งสลายการชุมนุมของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย เมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2551 จนมีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บเป็นความผิดทางอาญา พร้อมกับส่งเรื่องให้วุฒิสภาถอดถอนและศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองพิพากษา

ขณะเดียวกัน เวลานั้นการชุมนุมของกลุ่มคนเสื้อเหลืองก็ถูกตั้งคำถามว่า เป็นการชุมนุมที่สงบและปราศจากอาวุธตามรัฐธรรมนูญหรือไม่ ทั้งการชุมนุมยึดสถานที่ราชการ รวมทั้งมีการปิดท่าอากาศยาน ซึ่งในกรณีหลังปรากฏว่าศาลแพ่งได้ตัดสินใจให้แกนนำเสื้อเหลืองชดใช้ค่าเสียหายด้วย ด้านหนึ่งย่อมเป็นการชี้ให้เห็นว่าการชุมนุมของกลุ่มพันธมิตรฯ ก็ขัดต่อรัฐธรรมนูญเช่นกัน

พอเป็นเช่นนี้ ส่งผลให้เกิดข้อสงสัยว่า ป.ป.ช. มีมาตรฐานต่อการใช้ดุลพินิจในการตัดสินเกี่ยวกับการใช้อำนาจในกรณีใกล้เคียงกัน เพียงแต่ผู้ใช้อำนาจนั้นเป็นคนละคนกันอย่างไร จึงอย่าได้แปลกใจว่าทำไมแกนนำคนเสื้อแดงถึงหัวเสียพอสมควรกับมติของ ป.ป.ช.ที่ออกมา

การสิ้นสุดลงของคดีนี้ ไม่ได้ทำให้การเมืองในบริบทสงบลงไปด้วย ตรงกันข้ามกันยิ่งจะเป็นการส่งผลให้เกิดแรงกดดันมากขึ้นไปอีก ในที่นี้หมายถึงความลำบากของการสร้างความปรองดอง

ถึงแม้ “อภิสิทธิ์-สุเทพ” จะยังมีคดีในข้อหาพยายามฆ่าตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 288 ซึ่งอยู่ในการพิจารณาของศาลอาญา แต่มติของ ป.ป.ช.ดังกล่าวย่อมกระทบต่อการสร้างบรรยากาศเพื่อการปรองดอง โดยเฉพาะการยอมรับซึ่งกันและกันเพื่อให้นำไปสู่การนิรโทษกรรมในบั้นปลาย ผู้มีอำนาจใน คสช.อาจจะประสานกับฝ่ายการเมืองที่เป็นแกนนำมวลชนได้ แต่กับมวลชนระดับล่างที่เป็นผู้สูญเสียจะพูดคุยเพื่อให้เกิดความเข้าใจในเรื่องการปรองดองร่วมกันได้อย่างไร

เหนืออื่นใดผลของการยกฟ้องคดีการสลายการชุมนุมของคนเสื้อแดง กำลังสร้างความท้าทายให้กับ ป.ป.ช.ชุดใหม่ ที่ใกล้จะมารับไม้ต่อด้วย โดย ป.ป.ช.ยุคผลัดที่กำลังจะมี “พล.ต.อ.วัชรพล” เป็นประธาน นั้นจะถูกจับจ้องด้วยสายตาที่ไม่เป็นมิตร เพราะยังมีคดีที่เกี่ยวกับรัฐบาลอภิสิทธิ์อยู่ในสารบบ

ดังนั้น ท่ามกลางความขัดแย้งทางการเมืองที่ทวีความรุนแรงอยู่ในเวลานี้ หาก ป.ป.ช.ถ่วงน้ำหนักไม่สมดุล โอกาสที่จะเกิดวิกฤตศรัทธา ป.ป.ช. เหมือนในอดีตก็มีความเป็นไปได้เช่นกัน