การรักษาอาการภูมิแพ้โพรงจมูกอักเสบ (Allergic Rhinitis)

โดย...พจ.สมชาย จิรพินิจวงศ์

อุบัติการณ์ของโรคนี้ในประเทศไทย โดยการสำรวจของมหาวิทยาลัยในประเทศสิงคโปร์พบว่า ประเทศไทยมีอัตราการป่วยสูงถึง 44% หรือเกือบครึ่งหนึ่งของประชากรไทย เป็นโรคที่จัดได้ว่าพบเห็นทั่วไป ซึ่งการรักษาส่วนใหญ่จะใช้ยาแก้แพ้ ลดน้ำมูก และแนะนำให้หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ เช่น บริเวณที่มีฝุ่น เกสรดอกไม้ กลิ่นของสารเคมีหรืออาหาร เป็นต้น เน้นการออกกำลังกาย แต่เมื่อใดก็ตามที่ไม่ได้มีการปฏิบัติตนทางด้านการรักษาสุขภาพอย่างมีวินัยและสม่ำเสมอ อาการเหล่านี้จะกลับมากำเริบอีกโดยเฉพาะการใช้ยาแก้แพ้ในระยะยาว จะทำให้เกิดผลข้างเคียง

ในศาสตร์การแพทย์แผนจีนมีความเห็นของโรคนี้ว่า พื้นฐานของร่างกายเป็นปัจจัยภายในที่สำคัญต่อการจะเกิดภูมิแพ้หรือไม่ ร่างกายมนุษย์เราจะมีพลังชี่ที่เรียกว่า“เจิงชี่”

คำว่าเจิงชี่นี้มีสร้างมาจาก

1.แต่แรกเกิด เรียกว่า “หยวนชี่” 2.จากการรับประทานอาหาร การใช้ชีวิต การออกกำลังกาย การปรับสภาพอารมณ์และจิตใจ ซึ่งจากทั้งสองปัจจัยดังกล่าว จะพบว่าอวัยวะที่เกี่ยวข้องได้แก่ ไต ซึ่งจะสัมพันธ์กับพื้นฐานร่างกายแต่แรกเกิด ศาสตร์การแพทย์แผนจีนเชื่อว่า พลังที่สะสมในไต ซึ่งได้มาจากบิดามารดาจะเป็นตัวกำหนด ประมาณได้กับยีนนั่นเอง

การตรากตรำทำงาน พักผ่อนไม่เพียงพอจะทำลายพลังงานของไต จะทำให้พื้นฐานร่างกายทรุดโทรมอ่อนแอ ซึ่งสัมพันธ์กับการรับประทานอาหารนั่นเอง หากการรับประทานอาหารไม่ถูกสุขลักษณะวิธี เช่น รับประทานอาหารไม่ตรงต่อเวลา อิ่มมากเกินไป รับประทานอาหารรสจัด อาหารที่เข้มข้นมากๆ น้ำเย็น น้ำแข็ง เป็นต้น ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการสร้างชี่ ซึ่งชี่ที่เกิดจากระบบการย่อยจะถูกส่งไปให้กับปอดและปอดจะทำหน้าที่แพร่กระจายชี่ไปทั่วร่างดังนั้น ปอดก็จะเป็นอวัยวะอีกอันหนึ่งที่หากมีการออกกำลังกายจะสัมพันธ์ทำให้ปอดแข็งแรง การสูบบุหรี่ การไม่รักษาร่างกายให้อบอุ่น ไม่ห่มผ้าเวลานอน อยู่ในห้องแอร์เย็นจัด ล้วนแล้วแต่ทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของปอดลดลง นอกจากนี้ อารมณ์จิตใจก็เป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้ชี่ในร่างกายไหลเวียนได้ดี หรือพลังขับเคลื่อนไม่เพียงพอ ก็ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไปหล่อเลี้ยงอวัยวะต่างๆ ได้ไม่คล่อง ทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของอวัยวะต่างๆ ในร่างกายลดลง ร่างกายจึงอ่อนแอ ภูมิต้านทานของอวัยวะที่เกี่ยวข้องจะลดลง เกิดภูมิแพ้ได้ง่าย ไม่จำกัดเฉพาะจมูกเท่านั้น อาจเกิดที่ผิวหนัง หรือในลำไส้ก็ได้

การรักษาโดยแพทย์แผนจีน มีแนวทางการรักษาโรคภูมิแพ้โพรงจมูกอักเสบหลายวิธีเช่น การรับประทานยาจีน การฝังเข็ม หรือการรมยาและการหยั่งเซิน (การส่งเสริมสุขภาพด้วยแนวทางศาสตร์การแพทย์แผนจีน) ซึ่งก็เป็นอีกวิธีการหนึ่งกรณีที่ผู้ป่วยไม่อยากรักษาโดยการฝังเข็ม มีลักษณะคือ ขี้หนาว กลัวอากาศเย็น มีอาการภูมิแพ้เรื้อรังเป็นระยะเวลานาน การใช้วิธีส่งเสริมดูแลสุขภาพจึงเป็นวิธีที่เหมาะสมและช่วยรักษาอาการได้ดีในระยะยาว ทั้งนี้ ตัวผู้ป่วยจะต้องพูดคุยกับแพทย์จีนผู้ทำการรักษา เพื่อหาสาเหตุและพฤติกรรมการดำเนินชีวิตที่ก่อให้เกิดโรคนำมาประกอบกับการรักษา