ข้อธรรม ข้อคิด จากใจ เนื่องในปี พ.ศ. ๒๕๕๙

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

เจริญพร สาธุชนผู้มีศรัทธามั่นคงในพระพุทธศาสนา... ด้วยชีวิตของทุกคน ทุกสัตว์ เปรียบเหมือนสายธารเล็กๆ ที่แตกแยกออกมาจากต้นธารเดียวกัน (คือ…อวิชชา…) ดำเนินไปตามครรลองของจิตที่ไหลผ่านไปตามท่าน้ำ ชุมชน ภูมิประเทศต่างๆ ที่ลาดลุ่มลาดลึกลงไปสู่พื้นที่ต่ำ...

ชำระล้างมวลนานาปฏิกูลสัญญา ประชุมลงไปในสายธารแห่งจิตนั้น ที่ดำเนินไปตามจิตวิถีอันเป็นสภาวธรรมในธรรมชาติอย่างหนึ่ง

สายธารจิตแห่งสัตว์โลก จึงคละเคล้าเหม็นคาวด้วยนานาปฏิกูลที่ปรากฏมีอยู่ในแต่ละพื้นที่ หนทางแห่งจิตที่ดำเนินไปตามสายธาร จึงส่งผลปรากฏอย่างเป็นธรรมดาให้ดำเนินไปบนมิจฉามรรคหรือสัมมามรรค อันนำไปสู่ปฏิบัติที่เป็นมิจฉาปฏิปทาหรือสัมมาปฏิปทา ซึ่งล้วนสำเร็จด้วยเจตนาแห่งจิตดวงนั้นๆ

สายธารแห่งชีวิต... สายธาราแห่งจิต จึงดำเนินไปอย่างเป็นธรรมที่มีสามัญลักษณะอย่างเป็นปกติ สืบเนื่องไม่ขาดตอน อันปรากฏแห่งความเป็นเช่นนี้เอง ตถตา!… จะก่อเกิดกุศล อกุศลหรือ เป็นอัพยากตธรรมก็ล้วนแล้วแต่เป็นไปตามเหตุตามปัจจัยแห่งธรรมนั้นๆ

…พุทธะ… เปิดเผยอย่างแจ่มแจ้งในสัจธรรมที่ดำเนินไปสู่ความเป็นอริยสัจ ด้วยความหมายธรรมที่ว่า… ธรรมทั้งหลาย เกิดแต่เหตุ... เมื่อเหตุดับ ธรรมเหล่านั้นย่อมดับสิ้นไป

สัจธรรมความจริงที่กล่าวนี้ ดูเหมือนเป็นเรื่องธรรมดา แต่ยากนักที่สัตว์โลกจะแจ่มแจ้งเข้าถึงความจริงดังกล่าว ดังที่พุทธะแสดงไว้ดีแล้ว หาได้ไม่...

…อะไร อะไร จึงเกิดขึ้นได้ แม้ไม่รู้ว่า คือ อะไร…

หลากหลายเรื่องราว จึงผุดปรากฏ ทั้งที่ดูเหมือนดี และที่ผิดแผกสัปดนไปอย่างน่าขำ ปนช้ำใจ... ถ้าขาดความรู้ความเข้าใจในสรรพเรื่องของจิตที่วิจิตรหลากหลาย อันเป็นไปในอำนาจปรุงแต่งของจิตสังขาร...

พระผู้เคร่งครัดในธรรมวินัยบอกสิกขาลาเพศ ไปอยู่กินกับโสเภณีข้างวัด...

ธิดาเศรษฐีผู้เลอโฉม กลับอยากได้ผัวผู้เป็นโจร ถูกจองจำ เพื่อไปประหารชีวิต

หรือเรื่องราวของบุคคลที่ติดตามพระผู้สร้างบารมี …พระโพธิสัตว์ ที่หาเหตุทำลายอุดมการณ์แห่งธรรม จึงเป็นเรื่องราวที่ปรากฏบอกเล่ามาจนกลายเป็นตำนาน ดังในชาดก อันแสดงให้เห็นความจริงแท้ตามที่กล่าว ซึ่งยากที่จะเข้าใจในธรรมวิถีด้วยความนึกคิดระดับปุถุชน

อะไรอะไรที่ไร้สาระ หรืออะไรอะไรที่มีสาระ จึงย่อมเกิดขึ้นได้ทั้งนั้นในโลกใบนี้ อย่างมิต้องไปคิดตามหาเหตุผล

จึงขอสาธุชน อย่าได้เคร่งจนเครียด และอย่าได้ปล่อยปละจนหละหลวมให้เหลวไหลไปกับสายธารแห่งชีวิตกับสายจิตที่ไร้สติปัญญา กับสายศรัทธาที่ไร้สาระแห่งธรรม

จึงควรเริ่มต้นด้วยการคบหาสัตบุรุษ ที่ทรงความรู้ถูกต้องตรงตามธรรม ที่อยู่ในกรอบแห่งการประพฤติธรรมอย่างมั่นคง เพื่อการได้รับการสั่งสอนแนะนำ อันจะนำไปสู่การเพิ่มพูนศรัทธา สร้างปัญญาบารมี

ดังนั้น จึงขอมอบคติธรรม เนื่องในเทศกาลปีใหม่ พ.ศ. ๒๕๕๙ เพื่อเป็นหลักในการพัฒนาชีวิต ดังนี้…

จงรู้จักอดกลั้นจิต เมื่อประสบความหวั่นไหว

จงรู้จักยกจิต เมื่อจิตกำลังไหลลงต่ำ

จงรู้จักข่มจิตทุกครั้ง เมื่อรู้ว่าจิตนั้นพลุ่งพล่านฟุ้งซ่านไป

จงรู้รักประคองรักษาจิต รักษาใจ เมื่อจิตนั้นเข้าสู่ครรลองแห่งธรรม

และจงรู้จักปล่อยวาง เมื่อจิตดำเนินไปอย่างสงบ

เพื่อบรรลุผลแห่งความสุขโดยธรรมอย่างแท้จริง

เจริญพร