ปลดแอก

โดย...ปริญญา ชูเลขา

ทางรอดชาวนาไทยในยุคข้าวสารแพงข้าวเปลือกถูก คือ การลดต้นทุนการผลิตและเปลี่ยนจากขายข้าวให้กับโรงสี แล้วหันมาสีข้าวขายเอง ปัจจุบันเครื่องสีข้าวขนาดเล็กราคาไม่สูงนัก ผลที่ได้ คือ บริโภคเองในครัวเรือนลดรายจ่ายและผลผลิตที่เหลือนำมารวมกันในชุมชนไปจำหน่ายแข่งขันกันในตลาด แทนการพึ่งพาขายข้าวเปลือกให้กับโรงสี

อีกวิธีการคือการลดต้นทุนการผลิต เพราะต้นทุนการปลูกข้าวทำนาหลักๆ คือ การซื้อเมล็ดพันธุ์ข้าว ปุ๋ย ยาปราบศัตรูพืช จากบริษัทใหญ่ ยิ่งปัจจุบันไถ หว่าน และเกี่ยวต้องใช้เครื่องจักรทุ่นแรงย่อมเกิดภาระค่าใช้จ่าย ดังนั้นการขายข้าวให้ได้ราคาชาวนาต้องมียุ้งฉางเก็บข้าวเป็นของตัวเองเพื่อแก้ปัญหาถูกกดราคาจากโรงสีเรื่องความชื้นสูง

ปัจจุบันโรงสีผันตัวเองมาเป็นทั้งพ่อค้าคนกลางรับซื้อข้าวเปลือกและส่งออกข้าวสาร ดังนั้นอำนาจต่อรองด้านราคาจึงอยู่ในมือโรงสี สำหรับราคาข้าวที่ขาดทุนที่ชาวนาเผชิญอยู่มี 2 ส่วน คือต้นทุนการผลิตกับถูกกดราคาข้าวหน้าโรงสี พิจารณาในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาราคาข้าวถุงในร้านค้าปลีกขนาดใหญ่ลดราคาลง เพราะชาวนา
สีข้าวออกมาขายแข่งขันต่างหาก

ทุบโต๊ะว่าถ้าชาวนาเปลี่ยนวิธีการผลิตข้าว ลดการพึ่งพาโรงสี สร้างยุ้งฉาง สีข้าวกินและขายเอง แล้วหันมาเพาะปลูกข้าวอินทรีย์ลดการใช้ยาและปุ๋ย รวมถึงเพาะพันธุ์ข้าวเอง จะสามารถปลดแอกจากระบบทุนใหญ่ที่ผูกขาดและกดราคาข้าวชาวนาเสียที