ติดหล่มกฎหมายไทย กระทบล่าสินบน "โรลส์-รอยซ์"

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

กลายเป็นภาวะพระศุกร์เข้าพระเสาร์แทรกก็ว่าได้สำหรับประเทศไทย ภายหลังมีเรื่องความไม่โปร่งใสที่สร้างผลกระทบในภาพรวมถึงสามเรื่องในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน

1.ตำรวจประเทศญี่ปุ่นเข้าจับกุม “สุภัฒ สงวนดีกุล” รองอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา ฐานขโมยภาพวาด 3 ภาพที่โรงแรมแห่งหนึ่งในเมืองเกียวโต มูลค่า 1.5 หมื่นเยน หรือประมาณ 4,000 บาท โดยอัยการญี่ปุ่นเตรียมส่งให้ศาลพิจารณา

2.องค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ เผยแพร่รายงานการจัดอันดับความโปร่งใสประจำปี 2559 พบว่าไทยมีอันดับตกลง โดยอยู่ในอันดับ 101 มี 35 คะแนน จากคะแนนเต็ม 100 คะแนน ส่งผลให้อันดับของไทยที่ได้รับนั้นเทียบเท่ากับประเทศกาบอง ไนเจอร์ เปรู ฟิลิปปินส์ ติมอร์เลสเต และตรินิแดดและโตเบโก

3.บริษัท โรลส์-รอยซ์ ผู้ผลิตยานยนต์และอากาศยานจากอังกฤษ สารภาพกับสำนักงานสืบสวนการฉ้อฉลรุนแรงของสหราชอาณาจักร (เอสเอฟโอ) ในคดีการขายเครื่องยนต์ไม่โปร่งใส โดยมีการติดสินบนใน 7 ประเทศ หนึ่งในนั้น คือ ประเทศไทย ในระหว่างปี 2534-2548

ทั้ง 3 กรณีสร้างผลกระทบให้กับประเทศไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะประเทศกำลังอยู่ในระหว่างการปฏิรูปประเทศ ซึ่งการปฏิรูปประเทศจะสำเร็จได้นั้นจำเป็นต้องอาศัยการสร้างความเชื่อมั่น เมื่อภาพลักษณ์ของไทยมีปัญหา แน่นอนว่าย่อมทำให้กระบวนการพัฒนาประเทศมีปัญหาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

อย่างไรก็ตาม ใช่ว่าทางการไทยจะนิ่งดูดาย เพราะได้เร่งเข้ามาดำเนินการแก้ไขเป็นการเร่งด่วน โดยเฉพาะในกรณีของการติดสินบนของบริษัท โรลส์-รอยซ์ ซึ่งหน่วยงานที่มีหน้าที่ตรวจสอบของไทยต่างยื่นมือเข้ามาล่าไอ้โม่งกรณีนี้ทั้งสิ้น

การตรวจสอบคดีนี้ที่คิดว่าจะทำได้ง่ายๆ ด้วยเหตุที่มีการรับสารภาพ ทว่าทำไปทำมาไม่เป็นเช่นนั้น ในทางกลับกันอาจจะติดขัดอย่างคาดไม่ถึง ภายหลัง “สรรเสริญ พลเจียก” เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ให้สัมภาษณ์กับสื่อมวลชนไว้อย่างน่าสนใจ

“เอสเอฟโอยังกังวลเรื่องที่ประเทศไทยยังมีโทษประหารชีวิตกับคดีการทุจริต โดย ป.ป.ช.จะชี้แจงประเด็นดังกล่าว ว่าคดีเรียกรับสินบินนั้น ไม่เคยมีการพิพากษาประหารชีวิตใคร แต่ ป.ป.ช.ไม่กังวลเพราะเคยได้ชี้แจงเรื่องนี้จากการขอข้อมูลมาหลายครั้งแล้ว อย่างไรก็ตาม ป.ป.ช.เคยขอข้อมูลคดี GT200 ไปก่อนหน้านี้ ซึ่งปัจจุบันยังไม่ได้เช่นกัน” การให้สัมภาษณ์ของเลขาธิการ ป.ป.ช. เมื่อวันที่ 27 ม.ค.

การให้สัมภาษณ์ดังกล่าวนับว่า เป็นประเด็นสำคัญไม่น้อย เพราะต้องไม่ลืมว่าปัจจุบันประเทศไทยมีโทษประหารชีวิตในกรณีที่มีการทุจริต ซึ่งมีอยู่ทั้งในประมวลกฎหมายอาญา  มาตรา 148-149 และ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2558

“ผู้ใดเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ เจ้าหน้าที่ของรัฐต่างประเทศ หรือ เจ้าหน้าที่ขององค์การระหว่างประเทศ เรียก รับ หรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดสำหรับตนเองหรือผู้อื่นโดยมิชอบ เพื่อกระทำการหรือไม่กระทำการอย่างใดในตำแหน่งไม่ว่าการนั้นจะชอบหรือมิชอบด้วยหน้าที่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือประหารชีวิต”บทบัญญัติมาตรา 123/2 ของ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญฯ

ป.ป.ช.เคยพยายามประสานให้รัฐบาลและสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) หาแนวทางแก้ไขกฎหมายเพื่อยกเลิกโทษประหารในกรณีทุจริตมาหลายครั้ง เนื่องจากต้องปฏิบัติตามอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้านการทุจริต ซึ่งโทษประหารชีวิตไม่ได้เป็นสิ่งที่ยอมรับในทางสากล แต่ไม่ประสบความสำเร็จ ทำให้โทษประหารชีวิตสำหรับคดีทุจริตยังอยู่กับกฎหมายไทยมาถึงปัจจุบัน

โทษประหารชีวิตในกรณีการทุจริตนั้นเป็นประเด็นที่มีการถกเถียงในแวดวงกฎหมายของประเทศไทยมาเป็นเวลาพอสมควรแล้ว ซึ่งต่างฝ่ายต่างแสดงเหตุผลได้อย่างน่ารับฟังทั้งสิ้น

ฝ่ายหนึ่งบอกว่าต้องใช้เป็นยาแรงเพื่อปราบการทุจริต ขณะที่อีกฝ่ายมองว่าโทษประหารชีวิตสำหรับกรณีทุจริตไม่เป็นที่ยอมรับและส่งผลกระทบต่อการขอความร่วมมือในการปราบปรามการทุจริตระหว่างประเทศ เนื่องจากการทุจริตในปัจจุบันเป็นลักษณะของการกระทำข้ามชาติมากขึ้น หากไม่ปรับกติกาภายในให้สอดรับกับสากลอาจเป็นปัญหาในระยะยาว

ในที่สุด โทษประหารชีวิตของไทยกำลังจะเป็นปัญหาต่อการแกะสินบนโรลส์-รอยซ์อย่างมีนัยสำคัญตามการให้สัมภาษณ์ของเลขาธิการ ป.ป.ช. แม้ว่าการประสานงานผ่านระบบการสื่อสารทางไกล ไทยจะได้รับการตอบรับที่ดีจากอังกฤษ แต่นั่นอาจหมายถึงการตอบรับในเชิงมารยาททางการทูต

อย่าลืมว่าอังกฤษเป็นหนึ่งในประเทศที่ค่อนข้างแคร์กับความเป็นประชาธิปไตย ซึ่งสถานะความเป็นประชาธิปไตยของไทยในปัจจุบันก็ไม่ได้มีเต็ม 100%

เท่ากับว่าการจะให้ความร่วมมือกับไทยในเรื่องหนึ่งเรื่องใดย่อมคำนึงถึงความสอดคล้องต้องกันในทางกฎหมายของทั้งสองประเทศ และบรรยากาศความเป็นประชาธิปไตยด้วย ซึ่งแม้แต่เลขาธิการ ป.ป.ช.ก็ยังยอมรับว่าเคยมีปัญหาการขอข้อมูลคดี GT200 มาแล้ว

ดังนั้น การไล่ล่าสินบนโรลส์-รอยซ์ครั้งนี้อาจมีหลุมดำหลุมใหญ่ที่กำลังสร้างปัญหาในอนาคต จนทำให้ไม่สามารถหาไอ้โม่งตัวจริงก็เป็นได้