เปิดแผนปฏิรูปสปท. สอดรับยุทธศาสตร์ชาติ

โดย...ชัยรัตน์ พัชรไตรรัตน์

คณะกรรมการการศึกษาและจัดทำร่างกฎหมายว่าด้วยแผนและขั้นตอนการดำเนินการปฏิรูปประเทศ สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ หรือ สปท. ที่มี พ.ต.ต.ยงยุทธ สาระสมบัติ เป็นประธาน ได้จัดทำรายงานเรื่อง “การกำหนดประเด็นเกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยแผนและขั้นตอนการดำเนินการปฏิรูปประเทศ” เสนอต่อที่ประชุม สปท. ตามที่คณะกรรมาธิการ (กมธ.) วิสามัญกิจการ สปท.ได้พิจารณาแล้วเสร็จ

รายงานดังกล่าวได้เสนอประเด็นปฏิรูปด้านต่างๆ ไว้ 11 ด้าน อาทิ การเมือง การบริหารราชการแผ่นดิน กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม เศรษฐกิจ สื่อสารมวลชน การป้องกันและปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบ และด้านความมั่นคง

ทั้งนี้ การดำเนินการปฏิรูปรัฐต้องดำเนินการตามมาตรา 259 ร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ... โดยยึดถือผลประโยชน์ของชาติและเป้าหมายการปฏิรูปตามมาตราดังกล่าวเป็นหลัก และต้องคำนึงถึงความต้องการพัฒนาประเทศในอนาคต การมีส่วนร่วมของประชาชน รวมถึงหน่วยงานเกี่ยวข้อง

ตลอดจนวิเคราะห์สถานการณ์ในและต่างประเทศ เป็นกรอบความคิดและยังยึดถือยุทธศาสตร์ชาติและแผนปฏิรูปต่างๆ รวมทั้งแผนพัฒนาด้านต่างๆ ของประเทศ ขณะเดียวกัน มาตรา 258 ได้กำหนดไว้ชัดเจนในการดำเนินการปฏิรูปประเทศ อย่างน้อย 7 ด้าน

คณะกรรมการจึงเห็นว่า ในกรณีที่มีความจำเป็น หรือมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจและสังคม การเปลี่ยนแปลงทางการเมือง หรือเกิดความเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมด้านต่างๆ ภายนอกประเทศและส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการปฏิรูปประเทศ อาจพิจารณากำหนดด้านหรือประเด็นการปฏิรูปนอกเหนือจากประเด็นปฏิรูปประเทศตามมาตรา 258 ด้วย

1.ด้านการเมือง ให้ดำเนินการตามที่ สปท.มีมติเห็นชอบ และให้สอดคล้องกับแนวทางปฏิรูปการเมืองที่ผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี (ครม.) และสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ซึ่งได้ดำเนินการออกกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

การดำเนินกิจกรรมของพรรคการเมืองเป็นไปโดยเปิดเผยและสามารถตรวจสอบได้เพื่อให้พรรคการเมืองพัฒนาเป็นสถาบันทางการเมืองของประชาชนปราศจากการครอบงำจากนายทุน มีกระบวนการให้สมาชิกพรรคการเมืองมีส่วนร่วมและความรับผิดชอบอย่างแท้จริง

พร้อมทั้งให้รัฐอุดหนุนเงินทุนให้กับพรรคการเมืองอย่างเหมาะสมและเป็นธรรม เพื่อแก้ปัญหาพรรคการเมืองไม่มีเงินทุนจนต้องพึ่งพาเงินจากนายทุน

2.ด้านการบริหารราชการแผ่นดิน ให้มีเทคโนโลยีเหมาะสมมาประยุกต์ใช้ในการบริหารราชการแผ่นดินและการจัดทำบริการสาธารณะเพื่อประโยชน์ต่อการบริหารราชการแผ่นดิน และอำนวยความสะดวกให้กับประชาชน ให้มีปรับปรุงและพัฒนาโครงสร้างและระบบการบริหารงานรัฐและแผนกำลังคนภาครัฐให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงและความท้าทายใหม่ๆ รวมทั้งต้องดำเนินการให้เหมาะสมกับภารกิจของหน่วยงานรัฐแต่ละหน่วยที่แตกต่างกัน

นอกจากนี้ ปรับปรุงและพัฒนาการบริหารงานบุคคลภาครัฐเพื่อจูงใจผู้มีความรู้ความสามารถอย่างแท้จริงเข้ามาทำงานในหน่วยงานรัฐ และสามารถเจริญก้าวหน้าได้ตามความสามารถของงานแต่ละบุคคล มีความซื่อสัตย์ กล้าตัดสินใจทำในสิ่งที่ถูกต้อง โดยคิดถึงประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าส่วนตัว

ขณะเดียวกัน ปรับปรุงการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐให้มีความคล่องตัวตรวจสอบได้และมีมาตรการป้องกันการทุจริตทุกขั้นตอน รวมทั้งในการปฏิรูปให้สามารถส่งเสริมในการแข่งขันของประเทศ มีธรรมาภิบาล และให้บริการประชาชนอย่างทัดเทียมกัน พัฒนาระบบงบประมาณและการคลังภาครัฐเพื่อสนองภารกิจรัฐและยุทธศาสตร์ชาติอย่างมีประสิทธิภาพ

3.ด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม 3.1 ด้านกฎหมาย ให้ปฏิรูปกฎหมายที่ประชาชนสามารถรับรู้ เข้าถึงได้โดยง่าย เป็นธรรมและมีประสิทธิภาพ โดยให้กฎหมายมีความชัดเจน ทันสมัย ไม่ซ้ำซ้อน และไม่สร้างภาระแก่ประชาชนโดยไม่จำเป็น

3.2 กระบวนการยุติธรรม ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมเพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงได้โดยง่าย เป็นธรรมและมีประสิทธิภาพ ด้วยการให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายและคดี รวมถึงกฎหมายคุ้มครองเหยื่อและผู้เสียหายในคดีอาญา ตามแนวทาง กมธ.ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม รวมทั้งจัดตั้งกองทุนให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายและคดี

นอกจากนี้ ให้สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) ดำเนินการปฏิรูป สตช.โดยโอนภารกิจที่ไม่ใช่หลักของตำรวจไปให้หน่วยงานเกี่ยวข้องดำเนินการ กำหนดมาตรการเพื่อป้องกันการแทรกแซงของฝ่ายการเมืองในกระบวนการยุติธรรม และกำหนดเกณฑ์มาตรฐานแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการตำรวจ กระจายอำนาจการบริหารงานตำรวจไปสู่ระดับจังหวัด

4.ด้านเศรษฐกิจ ให้มีการปฏิรูปเพื่อสนับสนุนให้เศรษฐกิจเติบโตยั่งยืนเพื่อก้าวสู่การเป็นประเทศที่มีรายได้สูง ลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ และส่งเสริมเศรษฐกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ตามเป้าหมายหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่เน้นการเติบโตอย่างสมดุล

5.ด้านสื่อสารมวลชน มีกฎหมายคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ ส่งเสริมจริยธรรม มาตรฐานวิชาชีพสื่อสารมวลชน มีกลไกกำกับดูแลตนในระดับองค์กรสื่อมวลชนแต่ละแห่ง มีประมวลจริยธรรมสื่อที่เป็นมาตรฐาน กำหนดนโยบายส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้เท่าทันสื่อ

6.ด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบ ภายใน 1 ปี นับแต่วันประกาศใช้ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญนี้ ตัวแทนภาครัฐ เอกชน วิชาการ และประชาสังคม ศึกษาวิเคราะห์เสนอแนะแนวทางการปรับปรุงและการพัฒนาการป้องกันและปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบ รวมทั้งเสนอให้แก้ไข ปรับปรุง หรือยกเลิกกฎหมายอันเกี่ยวกับการทุจริตประพฤติมิชอบ แล้วแต่กรณี

7.ด้านความมั่นคง ปฏิรูปความพร้อมของประเทศให้สามารถเผชิญภัยคุกคามได้ทุกระดับ ทั้งภัยคุกคามภายในประเทศและนอกประเทศ รวมถึงภัยคุกคามรูปแบบใหม่ ปฏิรูปประสิทธิภาพของกลไก แผน และมาตรการแก้ไขปัญหาความมั่นคงที่ชัดเจนและต่อเนื่อง เพื่อสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของชาติอย่างมีดุลยภาพ โดยเฉพาะพื้นที่เสี่ยงด้านความมั่นคงตามแนวชายแดนและพื้นที่จังหวัดภาคใต้