ดัน สว.สรรหา หมากลวงกรุยทาง คปป.

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

เผือกร้อนตกมาที่คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) จากนี้จึงเป็นโจทย์ที่ต้องคิดหนักว่าจะเดินหน้าต่อไปอย่างไรกับข้อเสนอเรื่อง สว.สรรหา ที่จะมารับหน้าที่ประคับประคองสถานการณ์ร่วมกับรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งในช่วงเปลี่ยนผ่าน 5 ปี ​

ต้องยอมรับว่าไม่ใช่เรื่องง่ายที่ กรธ.จะตัดสินใจอย่างหนึ่งอย่างใด เพราะข้อเสนอที่ยากจะปฏิเสธนี้ถูกส่งตรงมาจาก “บิ๊กป้อม” พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ บิ๊กคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) 

แถม​จับสัญญาณจาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้า คสช.​ มีแนวโน้มเห็นด้วยกับข้อเสนอเรื่อง สว.สรรหา ที่จะมาสานต่อยุทธศาสตร์การปฏิรูป อาจจะติดตรงเรื่องอำนาจหน้าที่ที่เห็นว่าไม่ควรเข้ามาเกี่ยวข้องกับเรื่องแต่งตั้งนายกรัฐมนตรี

ทุกอย่างดูจะสอดรับไปกับท่าทีก่อนหน้านี้ของแม่น้ำสายต่างๆ อย่างคณะรัฐมนตรี (ครม.) ก็มีข้อเสนอข้อ 16 ให้ กรธ.พิจารณาใช้ร่างรัฐธรรมนูญสองขยักในช่วงเปลี่ยนผ่านและช่วงปกติ

อีกด้าน พล.อ.ธวัชชัย สมุทรสาคร ในฐานะอนุกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการเมือง สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) ที่เป็นเพื่อนร่วมรุ่นเตรียมทหารรุ่น 12 (ตท. 12) กับ พล.อ.ประยุทธ์ ​ซึ่งจุดประเด็นเสนอให้ คสช. สรรหาจากบุคคลทุกสาขาอาชีพเพื่อให้การดำเนินการตามยุทธศาสตร์ชาติที่กำหนดไว้ 20 ปี

ไม่ต่างจากท่าทีของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ที่เห็นว่าควรกลับไปใช้ระบบการสรรหา สว. แต่ปรับปรุงกลไกการสรรหาให้มีประสิทธิภาพ ไม่ผูกขาดอยู่แค่คนไม่กี่คนที่จะสร้างปัญหาเหมือนอดีต ขณะที่ พีระศักดิ์ พอจิต รองประธาน สนช. เองก็ออกมาสนับสนุนแนวคิดบิ๊กป้อม

ดังนั้นหาก กรธ. “ขัดใจแป๊ะ” ยึดตามร่างแรกรัฐธรรมนูญ ยืนยันใช้สูตร “เลือกไขว้” จากแต่ละกลุ่มอาชีพ อาจกระทบไปถึงเป้าหมายและเส้นทางของ คสช.นับจากนี้

แต่สาเหตุที่ กรธ.ยังแบ่งรับแบ่งสู้ไม่อาจรีบตัดสินใจรับลูกข้อเสนอเรื่อง สว.สรรหา เพราะแรงเสียดทานจากหลายฝ่ายที่ออกมาดักคอไม่เห็นด้วย เพราะมองว่าเป็นหนึ่งในแผนการสืบทอดอำนาจ

จิ๊กซอว์สำคัญอยู่ที่คำชี้แจงจาก พล.อ.ประวิตร ซึ่งระบุยืนยันเปิดทางให้ คสช.เข้ามาเป็น สว.สรรหา ได้ พร้อมออกตัวปฏิเสธเรื่องการสืบทอดอำนาจว่า “อำนาจคือตำแหน่งหน้าที่ผู้บริหาร แต่ สว.สรรหา ไม่ได้เข้าไปอยู่ใน ครม. สว.สรรหา ไม่ได้เข้ามาใช้อำนาจ เข้ามาใช้ความคิด”​

ทว่าหลายฝ่ายยังไม่อาจเชื่ออย่างสนิทใจเพราะ “อำนาจ” หรือ “หน้าที่” ของ สว.สรรหา ชุดนี้จะเป็นอย่างไรขึ้นอยู่กับ กรธ.ที่จะเขียนกำหนดไว้

แม้ร่างรัฐธรรมนูญเวอร์ชั่นแรกของ กรธ.จะตัดอำนาจถอดถอนของ สว.ออกแล้ว แต่หน้าที่อื่นๆ ทั้งการคัดกรองกฎหมาย การแต่งตั้งบุคคลเข้าสู่องค์กรอิสระก็มีความสำคัญอย่างมาก โดยเฉพาะบทบาทขององค์กรอิสระตามร่างรัฐธรรมนูญที่มองกันว่าเป็นกลไกการเมืองที่มีอำนาจอยู่ไม่น้อย ที่สำคัญไม่รู้ว่าในอนาคตจะมีการมอบอำนาจเพิ่มเติมให้ สว.สรรหา ชุดนี้หรือไม่

ทว่าการผลักดัน สว.สรรหา รอบนี้ดูจะเป็นเพียงแค่ “หมากลวง” ​ของ คสช.ที่เข็นออกมาหยั่งเสียงสังคม และ กรธ.หากสามารถผลักดันได้สำเร็จ คสช.ยังมีก้าวต่อไปที่ตระเตรียมไว้

​โดยเฉพาะโจทย์ใหญ่เรื่องคณะกรรมการยุทธศาสตร์การปฏิรูปและการปรองดองแห่งชาติ (คปป.) ที่เคยผลักดันจนสำเร็จในร่างรัฐธรรมนูญฉบับ บวรศักดิ์ อุวรรณโณ อดีตประธานกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ แต่ว่ากันว่านี่เป็นสาเหตุที่ทำให้ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนั้นมีอันตกไป

แต่แนวคิดเรื่อง “กลไกพิเศษ” แบบ คปป.นี้ ยังเป็นเป้าหมายลึกๆ ที่ คสช.​พยายามผลักดัน แต่ด้วยข้อกังขาว่านี่จะเป็นช่องทางการสืบทอดอำนาจ ที่มีบทบาทสถานะเหนือฝ่ายบริหารและนิติบัญญัติ ทำให้ กรธ.ออกตัวตั้งแต่แรกว่าจะไม่มีองค์กรพิเศษอย่าง คปป.ในร่างรัฐธรรมนูญนี้ แต่จะใช้เพียงกลไกที่มีอยู่แล้วทำหน้าที่แก้ปัญหาสลายทางตัน

ทั้งที่ คสช.ส่งสัญญาณชัดเจนว่าต้องการองค์กรแบบ คปป. เพื่อเป็นหลักประกันไม่ให้ทุกอย่างที่ทำมาทั้งหมดต้องเสียของ และเหมือนจะออกแรงผลักดันอยู่ลึกๆ

​ท่าทีของ​ กรธ.เองก็ยังไม่ได้ปิดประตูเสียทีเดียว เพราะล่าสุดหลังถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าการให้ศาลรัฐธรรมนูญชี้ขาดกรณีที่ไม่มีบทบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญจะเป็นการให้อำนาจศาลรัฐธรรมนูญมากเกินไป

จนล่าสุดปรับเปลี่ยนมาเป็นการประชุมร่วมกันระหว่างประธานสภา ประธานวุฒิสภา นายกรัฐมนตรี ประธานศาลฎีกา ประธานองค์กรอิสระ จนหลายคนเริ่มระแวงว่านี่เป็น คปป.กลายร่าง

แม้วันนี้​อำนาจการตัดสินใจของที่ประชุมดังกล่าวจะ​ยังไม่มากเท่า​ คปป. แต่อาจเป็นก้าวแรกที่จะเดินไปสู่จุดนั้น ​ยิ่งหาก การผลักดัน สว.สรรหา ที่เต็มไปด้วยเสียงครหาสามารถทำได้สำเร็จ

ก้าวต่อไปหนีไม่พ้นการปัดฝุ่น​ คปป.กลับมาใหม่อีกรอบ